{"id":3733,"date":"2018-02-05T08:23:26","date_gmt":"2018-02-05T07:23:26","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3733"},"modified":"2018-02-05T08:58:11","modified_gmt":"2018-02-05T07:58:11","slug":"zlozonosc-bogactwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/02\/05\/zlozonosc-bogactwa\/","title":{"rendered":"Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 bogactwa"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Najbogatsze spo\u0142ecze\u0144stwo na \u015bwiecie? Norwegowie. Bank \u015awiatowy og\u0142osi\u0142 raport oceniaj\u0105cy wielko\u015b\u0107 maj\u0105tku<\/strong><\/a> w 141 krajach. Po raz pierwszy do oblicze\u0144 w\u0142\u0105czono warto\u015b\u0107 kapita\u0142u ludzkiego.
\n
\nPolitycy lubi\u0105 wska\u017anik PKB, czyli produkt krajowy brutto, zw\u0142aszcza gdy ro\u015bnie. Bo gdy ro\u015bnie, ro\u015bnie ich zdaniem wszystko, od s\u0142upk\u00f3w poparcia w sonda\u017cach po dobrobyt. Sprawa jest bardziej z\u0142o\u017cona, bo PKB to w uproszczeniu suma wszystkich faktur, jakie zosta\u0142y wystawione w gospodarce. Czyli pomiar strumienia gospodarczego, kt\u00f3ry nic nie m\u00f3wi ani o jego strukturze, ani o jego wielko\u015bci. Na PKB sk\u0142ada si\u0119 produkcja fabryki truj\u0105cej poblisk\u0105 rzek\u0119 i praca firm t\u0119 rzek\u0119 oczyszczaj\u0105cych. W PRL, kt\u00f3ra za Gierka sta\u0142a si\u0119 rzekomo 10. gospodark\u0105 \u015bwiata, socjalistyczny PKB nap\u0119dza\u0142o m.in. sprz\u0119\u017cenie hutniczo-g\u00f3rnicze: huty potrzebowa\u0142y w\u0119giel, by produkowa\u0107 stal do obud\u00f3w g\u00f3rniczych niezb\u0119dnych do wydobycia potrzebnego hutom w\u0119gla.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119dno\u015bci PKB zdaj\u0105 sobie doskonale spraw\u0119 Chi\u0144czycy, bo wiedz\u0105, \u017ce na ich rachunku ci\u0105\u017cy \u015brodowiskowy koszt wzrostu gospodarczego. Je\u015bliby od niego odliczy\u0107 nak\u0142ady, jakie trzeba b\u0119dzie ponie\u015b\u0107 na likwidacj\u0119 negatywnych skutk\u00f3w rozwoju gospodarki, rachunek by\u0142by mniejszy o kilka punkt\u00f3w procentowych. Nawet jednak pomijaj\u0105c te wszystkie niuanse, PKB taki, jaki jest, nie mierzy narodowego maj\u0105tku. Dlatego nawet je\u015bli pod wzgl\u0119dem PKB na g\u0142ow\u0119 doganiamy i przeganiamy Portugali\u0119 i Grecj\u0119, nie oznacza to, \u017ce jeste\u015bmy od nich bogatsi (nawet dok\u0142adaj\u0105c dr\u0119cz\u0105cy Grek\u00f3w od lat kryzys). Przypomina o tym najnowszy raport Banku \u015awiatowego \u201eThe Changing Wealth of Nations 2018\u201d.<\/p>\n

Raport powsta\u0142 na podstawie analizy okresu 1995-2014, kiedy to maj\u0105tek \u015bwiatowy wzr\u00f3s\u0142 z 690 bilion\u00f3w do 1143 bilion\u00f3w dolar\u00f3w. Na dynamik\u0119\u00a0tego wzrostu wielki wp\u0142yw mia\u0142 awans kraj\u00f3w o \u015brednich dochodach, g\u0142\u00f3wnie azjatyckich, kt\u00f3rych udzia\u0142 w \u015bwiatowej puli bogactwa wzr\u00f3s\u0142 z 19 do 28 proc. Z kolei udzia\u0142 kraj\u00f3w najbogatszych zmala\u0142 z 75 do 65 proc. Najmniej si\u0119\u00a0wydarzy\u0142o w krajach najbiedniejszych, g\u0142\u00f3wnie po\u0142o\u017conych w Afryce. Do nich nale\u017cy niezmiennie 1 proc. \u015bwiatowego maj\u0105tku, mimo \u017ce ich udzia\u0142 ludno\u015bciowy wzr\u00f3s\u0142 z 6 do 8 proc.<\/p>\n

Badacze z Banku \u015awiatowego po raz pierwszy w swej ocenie maj\u0105tku postanowili uwzgl\u0119dni\u0107 kapita\u0142 ludzki liczony jako warto\u015b\u0107 dochod\u00f3w, jakie osi\u0105gnie statystyczny przedstawiciel danego spo\u0142ecze\u0144stwa w ci\u0105gu \u017cycia. Analiza uwzgl\u0119dnia r\u00f3\u017cnice genderowe. I tak, mimo \u017ce kobiety s\u0105 liczebnie w przewadze, nale\u017cy do nich 38 proc. kapita\u0142u ludzkiego. Dlaczego? R\u00f3\u017cnice p\u0142acowe, r\u00f3\u017cny od m\u0119\u017cczyzn efektywny czas p\u0142atnej pracy. Inne sk\u0142adniki maj\u0105tku spo\u0142ecze\u0144stw to kapita\u0142 fizyczny i grunty miejskie, kapita\u0142 naturalny (ropa naftowa, gaz, w\u0119giel, minera\u0142y, ziemia rolna, lasy, obszary chronione), \u015brodki mi\u0119dzynarodowe (np. rezerwy finansowe, bezpo\u015brednie inwestycje zagraniczne).<\/p>\n

Ciekawie wygl\u0105da struktura maj\u0105tku w zale\u017cno\u015bci od jego wielko\u015bci. Najwa\u017cniejszym sk\u0142adnikiem maj\u0105tkowym kraj\u00f3w najbiedniejszych jest kapita\u0142 naturalny, 47 proc. Kapita\u0142 ludzki to 41 proc. W krajach najbogatszych nale\u017c\u0105cych do OECD kapita\u0142 naturalny to zaledwie 3 proc., ludzki a\u017c 70 proc.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da w tej grze Polska? Mo\u017cemy pochwali\u0107 si\u0119 maj\u0105tkiem 155 tys. dolar\u00f3w na g\u0142ow\u0119, z czego na kapita\u0142 ludzki przypada 113,4 tys. Fizyczny 40 tys., naturalny 10,3 tys. Portugalia, z kt\u00f3r\u0105 skutecznie \u015bcigamy si\u0119 na PKB, jest dwa razy bogatsza \u2013 274,5 tys. dol. na g\u0142ow\u0119, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 wi\u0119kszego kapita\u0142u fizycznego 117,4 tys. i ludzkiego 172 tys. Zaskakuje wysoka pozycja S\u0142owak\u00f3w, 213 tys. dol. na g\u0142ow\u0119, na co sk\u0142ada si\u0119 zar\u00f3wno wi\u0119kszy kapita\u0142 fizyczny, jak i ludzki. S\u0142owacy wed\u0142ug pomiar\u00f3w Banku \u015awiatowego s\u0105 dzi\u015b bogatsi nie tylko od nas, ale i od W\u0119gr\u00f3w. Bezwzgl\u0119dnie wygrywaj\u0105 Norwegowie, z 1672 tys. dolar\u00f3w na g\u0142ow\u0119, z kapita\u0142em ludzkim wartym milion na g\u0142ow\u0119. Francuzi i Niemcy s\u0105 ponaddwukrotnie od Norweg\u00f3w biedniejsi.<\/p>\n

Raport Banku \u015awiatowego warto uwa\u017cnie przeczyta\u0107, bo cho\u0107 zapewne nie zabraknie krytyk\u00f3w przyj\u0119tej metody oceny wielko\u015bci maj\u0105tku, to jednak proponowane miary wiele m\u00f3wi\u0105. Doskonale wida\u0107 cho\u0107by dramat Ukrainy, ocenianej na 56 tys. dol. maj\u0105tku na g\u0142ow\u0119. Warto\u015b\u0107 kapita\u0142u ludzkiego to zaledwie 19 tys. dol. – mimo nominalnie wysokiego poziomu wykszta\u0142cenia. Niestety, kompetencje te nie znajduj\u0105 zastosowania w gospodarce, kt\u00f3ra ulega dekapitalizacji i strukturalnemu regresowi (jego miar\u0105 jest fakt, \u017ce udzia\u0142 produkcji przemys\u0142owej w PKB jest mniejszy ni\u017c produkcji rolnej \u2013 12 proc. wzgl\u0119dem 14). Inaczej: raport pokazuje wyra\u017anie systemowe sprz\u0119\u017cenie podczas wytwarzania bogactwa. Punktem startu jest eksploatowanie kapita\u0142u naturalnego, kt\u00f3ry umiej\u0119tnie wykorzystany finansuje rozw\u00f3j innych form rozwojowych kapita\u0142\u00f3w: infrastruktury, miast i wykszta\u0142cenia, kt\u00f3re mo\u017cna wykorzysta\u0107 w strukturze w\u0142asnej gospodarki.<\/p>\n

Polska szcz\u0119\u015bliwie w znikomym stopniu zale\u017cy od kapita\u0142u naturalnego (surowc\u00f3w), jednak ci\u0105gle cierpi na niedorozw\u00f3j kapita\u0142u fizycznego i strukturalne op\u00f3\u017anienie gospodarki, przez co inwestycje w wykszta\u0142cenie nie przynosz\u0105 w kraju odpowiednich zwrot\u00f3w, czyli nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na odpowiednio wysoki poziom kapita\u0142u ludzkiego. W podobnej sytuacji s\u0105 W\u0119grzy, zaskakuj\u0105, jak ju\u017c pisa\u0142em, S\u0142owacy, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107\u00a0do przodu (niestety, raport nie uwzgl\u0119dnia Czech, a por\u00f3wnanie kondycji dawnych \u201ebraci\u201d by\u0142oby ciekawe).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najbogatsze spo\u0142ecze\u0144stwo na \u015bwiecie? Norwegowie. Bank \u015awiatowy og\u0142osi\u0142 raport oceniaj\u0105cy wielko\u015b\u0107 maj\u0105tku w 141 krajach. Po raz pierwszy do oblicze\u0144 w\u0142\u0105czono warto\u015b\u0107 kapita\u0142u ludzkiego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,45,46,197,286,92,120,8,308,294,78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3733"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3737,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733\/revisions\/3737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}