{"id":4034,"date":"2018-09-02T12:00:40","date_gmt":"2018-09-02T10:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4034"},"modified":"2018-09-08T12:10:14","modified_gmt":"2018-09-08T10:10:14","slug":"samorzadna-rzeczpospolita-czyli-pozytki-z-abramowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/09\/02\/samorzadna-rzeczpospolita-czyli-pozytki-z-abramowskiego\/","title":{"rendered":"Samorz\u0105dna Rzeczpospolita, czyli po\u017cytki z Abramowskiego"},"content":{"rendered":"

\"\"Czy warto szuka\u0107 inspiracji w pomys\u0142ach sprzed ponad 100 lat?
\n
\nSpotkanie zorganizowane przez Og\u00f3lnopolsk\u0105 Federacj\u0119 Organizacji Pozarz\u0105dowych<\/a><\/strong> pod has\u0142em „Czytamy Abramowskiego” pokaza\u0142o, \u017ce idee kooperatyzmu, stowarzyszeniowo\u015bci i samorz\u0105dno\u015bci aktualne s\u0105 jak nigdy.<\/p>\n

Autonomia i samoorganizacja<\/h2>\n

Abramowski zawsze podejrzliwie patrzy\u0142 na pa\u0144stwo. Pa\u0144stwa zaborczego nie uznawa\u0142 i wzywa\u0142 „do zmowy powszechnej przeciwko rz\u0105dowi”, przysz\u0142e pa\u0144stwo polskie uwa\u017ca\u0142 za konieczno\u015b\u0107 (Abramowski zmar\u0142 w czerwcu 1918 r.), ale postulowa\u0142, by jego sile przeciwstawi\u0107 si\u0142\u0119 autonomicznego, samoorganizuj\u0105cego si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Ta autonomia wynikaj\u0105ca ze zdolno\u015bci do samoorganizacji mia\u0142a by\u0107 te\u017c przeciwwag\u0105 dla mocy kapita\u0142u. Abramowski nie by\u0142 libera\u0142em uznaj\u0105cym prymat wolnego rynku, nie by\u0142 te\u017c socjalist\u0105 uznaj\u0105cym, \u017ce pa\u0144stwo powinno organizowa\u0107 \u017cycie spo\u0142eczne we wszystkich jego aspektach.<\/p>\n

Wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza<\/h2>\n

Swoj\u0105 wizj\u0119 budowa\u0142 na wypracowanej w czasie wieloletnich studi\u00f3w psychologicznych, socjologicznych, historycznych i filozoficznych koncepcji istoty cz\u0142owiecze\u0144stwa. Istot\u0105 t\u0105 jest uspo\u0142eczniona podmiotowo\u015b\u0107 wolnych os\u00f3b obdarzonych najwa\u017cniejszym atrybutem owej wolno\u015bci – wolno\u015bci\u0105 tw\u00f3rcz\u0105.<\/p>\n

Ta wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza stanowi istot\u0119 prawdziwej demokracji. Gdzie obywatele wszystkiego \u017c\u0105daj\u0105 od pa\u0144stwa albo od filantrop\u00f3w; gdzie wszystkie swoje nadzieje opieraj\u0105 na takich lub innych reformach, przeprowadzanych z g\u00f3ry, przymusowo – tam nie ma ani demokracji, ani wolnych obywateli; tam s\u0105 tylko poddani mniej lub wi\u0119cej post\u0119powego, mniej lub wi\u0119cej o\u015bwieconego rz\u0105du. Demokracja za\u015b i wolno\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 wtedy dopiero, gdy obywatele kraju, zamiast \u017c\u0105da\u0107 reform od pa\u0144stwa, w dziedzinie stosunk\u00f3w ekonomicznych i kulturalnych, sami przeprowadzaj\u0105 te reformy moc\u0105 dobrowolnej solidarno\u015bci, gdy zamiast cz\u0142owieka, jako \u201eg\u0142osu wyborczego\u201c do parlamentu, zamiast pionka w r\u0119ku biurokracji lub w r\u0119ku przyw\u00f3dc\u00f3w partyjnych zjawia si\u0119 cz\u0142owiek, jako wolny tw\u00f3rca \u017cycia, umiej\u0105cy bez przymusu dzia\u0142a\u0107 solidarnie z innymi i \u017cycie doskonali\u0107.<\/p>\n

Ten duch demokracji, kszta\u0142c\u0105cy si\u0119 w ma\u0142ych kooperatywach poszczeg\u00f3lnych, przej\u015b\u0107 musi z konieczno\u015bci rzeczy do ich powszechnego zrzeszenia si\u0119 w jedn\u0105 organizacj\u0119 ekonomiczn\u0105 narodow\u0105 – i stworzy\u0107 to w\u0142a\u015bnie, co nazywamy \u201erzeczpospolit\u0105 kooperatywn\u0105\u201c. Rzeczpospolita taka rozstrzyga najwa\u017cniejsze zagadnienie, jakie trapi ludzko\u015b\u0107 od wiek\u00f3w: godzi wolno\u015b\u0107 jednostki ze sp\u00f3lno\u015bci\u0105 posiadania. Uspo\u0142eczniaj\u0105c produkcj\u0119, handel i rolnictwo, k\u0142adzie jednocze\u015bnie trwa\u0142e podstawy dla samorz\u0105du ludowego i dla samodzielno\u015bci cz\u0142owieka; chroni od wyzysku, a zarazem chroni i od niewoli.<\/p><\/blockquote>\n

Utopia? Tak, ju\u017c w czasie Abramowskiego, cho\u0107 przynios\u0142a bardzo konkretne, wymierne rezultaty w postaci cho\u0107by ruchu sp\u00f3\u0142dzielczego. Tym wi\u0119ksza utopia dzi\u015b, gdy zar\u00f3wno si\u0142a kapita\u0142u, jak i rozleg\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa wzros\u0142y niepomiernie. Ale te\u017c tym bardziej konieczne jest poszukiwanie form rzeczywistej kontrw\u0142adzy przeciwko zar\u00f3wno kapita\u0142owi, jak i pa\u0144stwu, gdy to urywa si\u0119 spod spo\u0142ecznej kontroli. Odpowied\u017a pozostaje niezmienna – jedynie spo\u0142eczna samoorganizacja w formach organizacyjnych \u0142\u0105cz\u0105cych r\u00f3\u017cne kapita\u0142y, od spo\u0142ecznego przez intelektualny po materialny, mo\u017ce stworzy\u0107 przeciwwag\u0119.<\/p>\n

Samorz\u0105dna Rzeczpospolita – reaktywacja<\/h2>\n

Podczas spotkania Henryk Wujec przypomnia\u0142 ide\u0119 Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej z programu pierwszej Solidarno\u015bci. Czy nie czas ju\u017c dzi\u015b rozmawia\u0107 o programie dla nowej Rzeczpospolitej opartej na spo\u0142ecznej autonomii i samorz\u0105dno\u015bci? Czasy ekstensywnego rozwoju si\u0119 sko\u0144czy\u0142y, wchodzimy w Polsce w faz\u0119 zwijania si\u0119 – demografia jest nieub\u0142agana. Ani rynek, ani pa\u0144stwo nie b\u0119d\u0105 w stanie zaopatrzy\u0107 wszystkich potrzeb szybko zmieniaj\u0105cego si\u0119 i starzej\u0105cego si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. By unikn\u0105\u0107 konflikt\u00f3w o kurcz\u0105ce si\u0119 zasoby, potrzebna jest taka rekonstrukcja spo\u0142eczna, by w\u0142\u0105czy\u0107 wszystkich zar\u00f3wno w podzia\u0142, jak i wytwarzanie.<\/p>\n

Nie chodzi o wyeliminowane rynku i pa\u0144stwa, lecz o wype\u0142nienie przestrzeni mi\u0119dzy nimi formami organizacji sprzyjaj\u0105cej spo\u0142ecznej kreatywno\u015bci, solidarno\u015bci, w\u0142\u0105czeniu. Wa\u017cn\u0105 form\u0105 takiej organizacji jest samorz\u0105d terytorialny. Nadszed\u0142 czas, by w oparciu o samorz\u0105dow\u0105 infrastruktur\u0119 i zasoby rozpocz\u0105\u0107 poszukiwanie rozwi\u0105za\u0144 odpowiadaj\u0105cych na wyzwania nieuchronnie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 nie\u0142atwej przysz\u0142o\u015bci. Trzeba porzuci\u0107 wizj\u0119 jednej, uniwersalnej odpowiedzi – o tym m\u00f3wili\u015bmy ju\u017c podczas Kongresu Kultury w 2016 r.<\/p>\n

W stron\u0119 archipelagu<\/h2>\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo jest dzi\u015b archipelagiem wysp i wysepek komunikuj\u0105cych si\u0119 z sob\u0105 z r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015bci\u0105 lub wcale. Pr\u00f3ba scalenia tej wielo\u015bci poprzez pa\u0144stwo zarz\u0105dzaj\u0105ce homogenicznym kulturowo i religijnie narodem jest skazana na niepowodzenie. O wiele bardziej realistyczna jest utopijna z pozoru koncepcja Samorz\u0105dnej Rzeczpospolitej Kooperatywnej, zrzeszaj\u0105ca spo\u0142eczn\u0105 wielo\u015b\u0107 bez pr\u00f3b homogenizacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy warto szuka\u0107 inspiracji w pomys\u0142ach sprzed ponad 100 lat?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4036,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,65,46,21,219,197,177,223,257,49,120,8,6,124,308,296,273,314,73,294,277,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4034"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4052,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4034\/revisions\/4052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}