{"id":418,"date":"2014-02-08T11:24:39","date_gmt":"2014-02-08T10:24:39","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=418"},"modified":"2014-02-08T11:26:49","modified_gmt":"2014-02-08T10:26:49","slug":"zrobieni-w-konia-czyli-przyszlosc-pracy-raz-jeszcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2014\/02\/08\/zrobieni-w-konia-czyli-przyszlosc-pracy-raz-jeszcze\/","title":{"rendered":"Zrobieni w konia, czyli przysz\u0142o\u015b\u0107 pracy raz jeszcze"},"content":{"rendered":"

Dzi\u0119kuj\u0119 za komentarze dotycz\u0105ce wpisu o przysz\u0142o\u015bci pracy<\/a> (a raczej jej braku ze wzgl\u0119du na bezrobocie wywo\u0142ane przez automatyzacj\u0119). Kwestia pierwsza, bardziej filozoficzna i b\u0119d\u0105ca przedmiotem ostrego sporu w\u015br\u00f3d ekonomist\u00f3w” co z post\u0119pem i mo\u017cliwo\u015bciami rozwoju mierzonego z jednej strony wzrostem produktywno\u015bci, z drugiej wzrostem dochod\u00f3w realnych? Tyler Cowen, Edmund Phelps, Robert Gordon to tylko kilka znanych ekonomicznych nazwisk przekonuj\u0105cych o innowacyjnej stagnacji trwaj\u0105cej, zdaniem Phelpsa ju\u017c od lat 70. W \u015bwietnej ksi\u0105\u017cce „Grassroot Innovations” (opisywa\u0142em w „Polityce”) przekonuje, \u017ce gospodarki Zachodu straci\u0142y dynamizm, a inne s\u0105 ci\u0105gle w imitacyjnej fazie doganiania i dop\u00f3ki nie wymy\u015bl\u0105 nowego paradygmatu, czeka je w najlepszym wypadku niepe\u0142na konwergencja (czyli taki ekonomiczny paradoks Zenona, kiedy chi\u0144ski Achilles b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 prze\u015bcign\u0105\u0107 si\u0119 do ameryka\u0144skiego \u017c\u00f3\u0142wia, ten jednak ci\u0105gle b\u0119dzie na przedzie).<\/p>\n

Je\u015bli racj\u0119 maj\u0105 ci ekonomi\u015bci, to problem przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce polega\u0107 na braku pracy ale wywo\u0142anym stagnacj\u0105 gospodarcz\u0105. Nie zgadzaj\u0105 si\u0119 jednak z nimi (ca\u0142y sp\u00f3r relacjonuj\u0105 zreszt\u0105 Brynjolfsson i McAfee w ksi\u0105\u017cce „The Second Machine Age”), jak Paul Romer, kt\u00f3ry swoimi pracami o endogenicznych \u017ar\u00f3d\u0142ach wzrostu zrewolucjonizowa\u0142 <\/a>my\u015blenie o rozwoju gospodarczym i znaczeniu wiedzy. Romer przekonuje, \u017ce nie istniej\u0105 formalnie bariery dla wzrostu opartego na innowacjach – innowacje to jednak nie technologie, tylko nowe sposoby wykorzystania wynalazk\u00f3w i technologii. Z tego punktu widzenia Jobs mo\u017ce nie by\u0142 wynalazc\u0105, by\u0142 jednak innowatorem par excellence, bo wykreowa\u0142 za spraw\u0105 swoich propozycji nowe rynki warte setki miliard\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n

Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce post\u0119p techniczny trwa, a tak\u017ce trwa globalizacja, jakie b\u0119d\u0105 jego konsekwencje? Pojawi\u0142y si\u0119 komentarze, \u017ce zatrudnienie globalnie ro\u015bnie, bo produkcja z kraj\u00f3w rozwini\u0119tych przesuwa si\u0119 do rozwijaj\u0105cych w poszukiwaniu tanich koszt\u00f3w pracy. W efekcie, owszem, maleje zatrudnienie ale w krajach rozwini\u0119tych. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w USA mimo globalizacji wolumen produkcji przemys\u0142owej nieustannie ro\u015bnie – dopiero niedawno Chiny (je\u015bli wierzy\u0107 chi\u0144skim statystykom) prze\u015bcign\u0119\u0142y USA pod wzgl\u0119dem produkcji.<\/p>\n

Co ciekawe, zar\u00f3wno w USA, jak i Chinach wzrost wolumenu produkcji odbywa si\u0119 przy malej\u0105cym udziale zatrudnienia w przemy\u015ble. Zjawisko to wyja\u015bnia doskonale Dani Rodrik w artykule „Unconditional Convergence in Manufacturing<\/a>„. Pokazuje w nim, jak na skutek globalizacji dochodzi do nieuchronnego zbli\u017cania si\u0119 poziom\u00f3w produktywno\u015bci w przemy\u015ble, co oznacza si\u0119 systematyczne zmniejszanie popytu na prac\u0119 w „manufacturing”. W efekcie dochodzi, o tym ju\u017c pisze Rodrik w tek\u015bcie na swoim blogu, to „peak industrialisation”,<\/a> maksymalnego rozwoju przemys\u0142u w danym kraju, po kt\u00f3rym jego udzia\u0142 zar\u00f3wno mierzony udzia\u0142em w PKB, jak i zatrudnieniem zaczyna male\u0107. Co ciekawe, na skutek owej konwergencji, kolejne kraje rozwijaj\u0105ce do\u015bwiadczaj\u0105 „peak convergence” wcze\u015bniej, czyli przy mniejszym poziomu rozwoju mierzonego PKB per capita. I tak kraje takie, jak Brazylia, Chiny, a nawet Indie wkroczy\u0142y ju\u017c na \u015bcie\u017ck\u0119 „premature deindustrialisation”, przedwczesnej dezindustrializacji.
\n