{"id":4229,"date":"2018-11-28T08:02:10","date_gmt":"2018-11-28T07:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4229"},"modified":"2018-11-28T11:23:43","modified_gmt":"2018-11-28T10:23:43","slug":"polityka-jest-kobieta-100-lecie-praw-wyborczych-kobiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/11\/28\/polityka-jest-kobieta-100-lecie-praw-wyborczych-kobiet\/","title":{"rendered":"Polityka jest kobiet\u0105. Stulecie praw wyborczych kobiet"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Kadr z filmu „Si\u0142aczki” Marty Dzido i Piotra \u015aliwowskiego<\/p><\/div>\n

28 listopada 1918 r.\u00a0kobiety w Polsce zyska\u0142y prawa wyborcze. Skorzysta\u0142y z nich 26 stycznia podczas wybor\u00f3w do Sejmu Ustawodawczego, podczas kt\u00f3rych wybrano osiem pos\u0142anek.\u00a0<\/p>\n

J\u00f3zef Pi\u0142sudski podpisa\u0142 28 listopada 1918 r. „Dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego”<\/strong><\/a>. Artyku\u0142 pierwszy stanowi\u0142, \u017ce wyborc\u0105 do Sejmu m\u00f3g\u0142 by\u0107 ka\u017cdy obywatel pa\u0144stwa bez r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci, kt\u00f3ry do dnia og\u0142oszenia wybor\u00f3w uko\u0144czy\u0142 21 lat. Wcze\u015bniej, 7 listopada, r\u00f3wno\u015b\u0107 polityczn\u0105 kobiet i m\u0119\u017cczyzn proklamowa\u0142 manifest Tymczasowego Rz\u0105du Ludowego Ignacego Daszy\u0144skiego.<\/p>\n

Polityka parasolek<\/h2>\n

Uznanie politycznej podmiotowo\u015bci kobiet by\u0142o zas\u0142ug\u0105 ich determinacji i zaanga\u017cowania nie tylko w walk\u0119 o prawa dla swojej p\u0142ci, ale w walk\u0119 polityczn\u0105 w pe\u0142nym wymiarze. Kobiety czynem i obecno\u015bci\u0105 w przestrzeni publicznej udowodni\u0142y, \u017ce s\u0105 pe\u0142noprawnymi obywatelkami, cz\u0119stokro\u0107 o wi\u0119kszych od m\u0119\u017cczyzn kompetencjach. Przypomina o tym tekst „Droga kobiet do praw” w witrynie Kongresu Kobiet<\/a><\/strong>.<\/p>\n

Warto tylko doda\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie 28 listopada pojawi\u0142 si\u0119 tak wa\u017cny rekwizyt polskiej polityki – parasolki. Trzymane na mrozie przez Pi\u0142sudskiego sufra\u017cystki stuka\u0142y parasolkami w okiennicy willi Naczelnika, daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce nie odejd\u0105, dop\u00f3ki nie podpisze dekretu. Najwa\u017cniejsza lekcja z tej historii podpowiada, \u017ce nawet najbardziej s\u0142uszne i nale\u017cne prawa zdobywa si\u0119 w politycznej walce, nie przychodz\u0105 same.<\/p>\n

Podmiotowo\u015b\u0107 bez cia\u0142a<\/h2>\n

To wa\u017cny przekaz na kolejne sto lat, kiedy ma\u0142o kto, opr\u00f3cz egzotycznego marginesu, podwa\u017ca polityczne prawa kobiet. Czy jednak oznaczaj\u0105 one rzeczywist\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci? Nier\u00f3wno\u015b\u0107 ta wpisana jest cho\u0107by w prawa emerytalne, okre\u015blaj\u0105ce wiek emerytalny kobiet na 60 lat, m\u0119\u017cczyzn na 65. R\u00f3\u017cnica wynikaj\u0105ca niby z troski, ma jednak nie tylko spo\u0142eczno-ekonomiczne, ale i polityczne konsekwencje. Mo\u017cna j\u0105 bowiem pr\u00f3bowa\u0107 wykorzysta\u0107 do czystek w instytucjach publicznych lub akademickich (przypomnijmy, \u017ce ustawa Gowina reformuj\u0105ca system nauki odwo\u0142uje si\u0119 do og\u00f3lnych przepis\u00f3w emerytalnych, co otwiera mo\u017cliwo\u015b\u0107 odsy\u0142ania na emerytur\u0119 60-letnich pracownic nauki).<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 formaln\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z p\u0142ci jest prawo kontroli w\u0142asnego cia\u0142a, a wi\u0119c mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego korzystania ze swojej podmiotowo\u015bci. Ustawa antyaborcyjna w po\u0142\u0105czeniu z praktykami medycznymi w Polsce niedotycz\u0105cymi tylko mo\u017cliwo\u015bci korzystania z dost\u0119pu do legalnej aborcji, ale tak\u017ce antykoncepcji czy sterylizacji czyni z kobiety przedmiot, kt\u00f3rego obowi\u0105zkiem jest prokreacja. Odzyskanie kontroli nad w\u0142asnymi cia\u0142ami jest warunkiem pe\u0142nej podmiotowo\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c w wymiarze politycznym. Oby walka o t\u0119 pe\u0142n\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 nie trwa\u0142a kolejnych stu lat.<\/p>\n

Kryzys \u015bwiata m\u0119\u017cczyzn<\/h2>\n

Doko\u0144czenie emancypacyjnego projektu to wa\u017cne zadanie, bo jego stawk\u0105 jest nie tylko podmiotowo\u015b\u0107 kobiet, ale i przysz\u0142o\u015b\u0107. \u015awiat patriarchatu i m\u0119skiej dominacji wkracza w faz\u0119 terminalnego kryzysu. Wystarczy spojrze\u0107 tylko na og\u0142oszony we wtorek 27 listopada raport UNEP „Emission Gap Report” analizuj\u0105cy, jak w rzeczywisto\u015bci wygl\u0105da walka o ochron\u0119 klimatu. Okazuje si\u0119, \u017ce mimo obowi\u0105zuj\u0105cego od 2015 r. porozumienia paryskiego emisje gaz\u00f3w cieplarnianych ci\u0105gle rosn\u0105. Co gorsza, rosn\u0105 tak\u017ce w krajach G20, a wi\u0119c najbardziej zaawansowanych technologicznie i gospodarczo. Co jeszcze gorsze, je\u015bli obecny stan rzeczy si\u0119 utrzyma, to emisje nawet w G20 b\u0119d\u0105 ros\u0142y do 2030 r. A do tego czasu powinni\u015bmy zredukowa\u0107 je o 55 proc., by ustabilizowa\u0107 wzrost temperatury na poziomie 1,5 st. C w stosunku do okresu przedprzemys\u0142owego.<\/p>\n

To tylko jeden, ale bardzo wymowny dow\u00f3d na to, \u017ce dotychczasowy model prowadzenia polityki i gospodarowania \u015bwiatem wyczerpa\u0142 si\u0119 i trwanie przy nim grozi katastrof\u0105. Zanim jednak dojdzie do katastrofy \u015brodowiskowej, spodziewa\u0107 si\u0119 mo\u017cna katastrofy politycznej, kt\u00f3ra nadejdzie wraz z radykalizacj\u0105 polityki na skutek kryzysowych impuls\u00f3w, rozwojem prawicowego populizmu i w dalszej konsekwencji re\u017cim\u00f3w neofaszystowskich.<\/p>\n

Feminizacja przysz\u0142o\u015bci<\/h2>\n

Czy jest wi\u0119c alternatywa? Wskazuje na ni\u0105 Alain Touraine,\u00a0nestor francuskiej socjologii, kt\u00f3ry napisa\u0142 w\u0142a\u015bnie now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, „D\u00e9fense de la modernit\u00e9”. W wywiadzie dla „NouvelObs” z nadziej\u0105 patrzy na rosn\u0105ce zaanga\u017cowanie si\u0119 w polityk\u0119 kobiet, wskazuj\u0105c na wyniki ostatnich wybor\u00f3w do Kongresu w USA. Touraine ju\u017c ponad dekad\u0119 temu napisa\u0142 rozpraw\u0119 „Le monde des femmes” (\u015awiat kobiet), opisuj\u0105c nadchodz\u0105c\u0105 now\u0105 zfeminizowan\u0105 kultur\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie kszta\u0142towa\u0107 \u015bwiat w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Podobne przes\u0142anie zawiaduje pracami nad tegorocznym Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury, kt\u00f3re odb\u0119dzie si\u0119 8-9 grudnia w Teatrze Powszechnym pod has\u0142em „Feminizm! Nie faszyzm”. Zapraszam do rozmowy o feminizacji kultury i polityki jako alternatywie dla \u015bwiata, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie si\u0119 ko\u0144czy. \u015awiata ci\u0105gle kontrolowanego przez coraz bezradniejszych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy jednak do tej bezradno\u015bci nie chc\u0105 si\u0119 przyzna\u0107.<\/p>\n

Wcze\u015bniej zapraszam na film „Si\u0142aczki”<\/strong><\/a> Marty Dzido i Piotra \u015aliwowskiego.<\/p>\n