{"id":4291,"date":"2018-12-16T11:26:08","date_gmt":"2018-12-16T10:26:08","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4291"},"modified":"2018-12-16T23:04:35","modified_gmt":"2018-12-16T22:04:35","slug":"skok-w-barok-po-forum-przyszlosci-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/12\/16\/skok-w-barok-po-forum-przyszlosci-kultury\/","title":{"rendered":"Skok w barok. Po Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury"},"content":{"rendered":"
\"\"

Fot. Edwin Bendyk, slam „A\u017c do skutku”,\u00a0prezentacja Cecylii Malik<\/p><\/div>\n

Czy przysz\u0142o\u015b\u0107 jest jeszcze mo\u017cliwa? Pytanie nie tak absurdalne w czasach, gdy to nie teksty religijne, lecz raporty naukowe pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem apokalipsy.
\n
\nJak unikn\u0105\u0107 katastrofy? Proponuj\u0105c alternatyw\u0119 – propozycj\u0119 takiego urz\u0105dzenia \u015bwiata, by pomie\u015bci\u0142y si\u0119 w nim wszystkie istoty, kt\u00f3ry jednak nie b\u0119dzie oznacza\u0142 konieczno\u015bci rezygnacji z dobrego \u017cycia (cho\u0107 nie oznacza to kontynuacji dotychczasowych styl\u00f3w \u017cycia). Wizj\u0119 tak\u0105 przedstawi\u0142a podczas niedawnego Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury<\/strong><\/a> Olga Tokarczuk.<\/p>\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 w o\u015bmiu punktach<\/h2>\n

Jej o\u015bmiopunktowy zaprezentowany podczas „\u015aniadania z klimatem”<\/strong><\/a> (w kt\u00f3rym udzia\u0142 wzi\u0119\u0142y tak\u017ce Agnieszka Holland i Joanna Rajkowska) plan zachwyca barokowym rozmachem, o\u015bwieceniow\u0105 precyzj\u0105 i rewolucyjn\u0105 odwag\u0105: potraktowanie \u015bwiata jako \u017cywej istoty, odej\u015bcie od monoteizmu na rzecz politeizmu, prywatyzacja religii we wszystkich aspektach do\u015bwiadczenia religijnego, odrzucenie poj\u0119cia to\u017csamo\u015bci jako czego\u015b sta\u0142ego, esencjalnego, edukacja zmiennych perspektyw, filozofia ekscentryczno\u015bci, filozofia samoograniczenia, dusza jako uniwersalna substancja \u0142\u0105cz\u0105ca ze \u015bwiatem.\"\"B\u0119d\u0119 jeszcze wi\u0119cej o wizji Tokarczuk pisa\u0142, analizuj\u0105c krytycznie jej elementy, w tym momencie przytaczam jej propozycj\u0119 jako doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0119 dla postulatu Andrzeja W. Nowaka, jednego z autor\u00f3w „S\u0142ownika Przysz\u0142o\u015bci”<\/strong><\/a>. Nowak w swym eseju definiuje poj\u0119cie wyobra\u017ani<\/strong><\/a> pisz\u0105c, \u017ce w ambiwalentnym do\u015bwiadczeniu nowoczesno\u015bci potrzebujemy szerokiego spojrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107, jakim charakteryzowa\u0142 si\u0119 barok:<\/p>\n

Barokowo\u015b\u0107 to odtwarzanie si\u0142, sieci, z\u0142o\u017conych trajektorii sprawstwa, to przygl\u0105danie si\u0119 historii naszych zbiorowo\u015bci pod ka\u017cdym mo\u017cliwym k\u0105tem, to ci\u0105g\u0142e zmiany perspektyw. Barokowa wizja \u015bwiata to otwarcie wyobra\u017ani, kt\u00f3ra nie boi si\u0119, nie waha zaryzykowa\u0107 radykalnego otwarcia na to, co Inne, pozapodmiotowe: konstytuuj\u0105ca nas, r\u00f3\u017cnic\u0119\/granic\u0119, istoty pozaludzkie, boskie, ro\u015bliny, k\u0142\u0105cza. Barokowo\u015b\u0107 wyobra\u017ani to zwr\u00f3cenie uwagi na potrzeb\u0119 \u0107wiczenia zdolno\u015bci \u015bledzenia wielu porz\u0105dk\u00f3w naraz oraz umiej\u0119tno\u015bci powstrzymywania si\u0119 od pospiesznego zamykania \u201ekoncertu do\u015bwiadczenia\u201d w znanych nam ju\u017c melodiach. To potrzebne, \u017ceby wyj\u015b\u0107 poza rytua\u0142 odtwarzania swojego usytuowania. Bez tego nie mo\u017cna zobaczy\u0107 ca\u0142ej gamy uwarunkowa\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce jeste\u015bmy tym, kim jeste\u015bmy, i w tym miejscu, w kt\u00f3rym jeste\u015bmy.<\/p><\/blockquote>\n

Pokusa baroku<\/h2>\n

Andrzej Nowak, filozof zajmuj\u0105cy si\u0119 relacjami mi\u0119dzy nauk\u0105, technik\u0105 i spo\u0142ecze\u0144stwem, zdaje sobie jednak spraw\u0119, \u017ce ucieczka w barok niesie z sob\u0105 reakcyjn\u0105 pokus\u0119 odwrotu od racjonalno\u015bci i nowoczesno\u015bci. Dlatego to barokowe otwarcie wyobra\u017ani ma mie\u0107 charakter chwilowy, s\u0142u\u017cy\u0107 rekonstrukcji \u015bwiata przez uwzgl\u0119dnienie nowych form podmiotowo\u015bci i sprawstwa wykluczonych w antropocentrycznym projekcie nowoczesnym.<\/p>\n

Barokowy w swym wyrazie by\u0142 te\u017c artystyczny slam „A\u017c do skutku”<\/strong>, podczas kt\u00f3rego arty\u015bci i artystki prezentowali swoje projekty sztuki zaanga\u017cowanej w sprawy \u015brodowiska, wsp\u00f3lnoty, pami\u0119ci. Uniwersalne w swym planie etycznym, kameralne, je\u015bli chodzi o skal\u0119 dzia\u0142ania, z uznaniem dla konkretnych spo\u0142eczno\u015bci i los\u00f3w, bez ambicji zmieniania \u015bwiata z pomini\u0119ciem zamieszkuj\u0105cych go istot.<\/p>\n

<\/div>\n