{"id":4333,"date":"2018-12-31T15:10:24","date_gmt":"2018-12-31T14:10:24","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4333"},"modified":"2018-12-31T16:05:01","modified_gmt":"2018-12-31T15:05:01","slug":"rok-z-klimatem-czyli-ekonomia-polityczna-apokalipsy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/12\/31\/rok-z-klimatem-czyli-ekonomia-polityczna-apokalipsy\/","title":{"rendered":"Rok z klimatem, czyli ekonomia polityczna apokalipsy"},"content":{"rendered":"
\"\"

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pixabay, Creative Commons CC0<\/p><\/div>\n

W elektrowni Ostro\u0142\u0119ka powstanie nowy w\u0119glowy blok energetyczny<\/strong><\/a>. Cho\u0107 zdaniem ekspert\u00f3w inwestycja nie ma sensu, inwestorzy podj\u0119li decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu prac budowlanych. To my wszyscy poniesiemy koszty, nie tylko finansowe.<\/p>\n

Blok o mocy 1000 megawat\u00f3w potrzebowa\u0107 b\u0119dzie nawet 11 tys. ton w\u0119gla na dob\u0119. Robi wra\u017cenie, zw\u0142aszcza gdy si\u0119 przeliczy na ilo\u015b\u0107 dwutlenku w\u0119gla, jaki powstanie po spaleniu paliwa. Flagowy projekt ministra energetyki Krzysztofa Tch\u00f3rzewskiego z olbrzymim naddatkiem zniweluje efekt projektu flagowego eksministra \u015brodowiska Jana Szyszki, czyli Le\u015bnych Gospodarstw W\u0119glowych<\/strong><\/a>.<\/p>\n

W\u0119giel ponad wszystko<\/h2>\n

LGW mia\u0142y by\u0107 markowym polskim wk\u0142adem w redukcj\u0119 CO2. Okazuje si\u0119, \u017ce naszym wk\u0142adem b\u0119d\u0105 nowe emisje z nowego olbrzymiego bloku, kt\u00f3ry nigdy nie b\u0119dzie rentowny. Przypomn\u0119 fragment analizy Roberta Tomaszewskiego z POLITYKI INSIGHT<\/strong><\/a>:<\/p>\n

Wed\u0142ug wylicze\u0144 brytyjskiego think-tanku Carbon Tracker warto\u015b\u0107 netto (tzw. NPV) Ostro\u0142\u0119ki C\u00a0wyniesie w\u00a0okresie jej eksploatacji minus 1,7 mld euro, co oznacza, \u017ce b\u0119dzie ona trwale nierentowna. Jeszcze mniej optymistyczna jest Fundacja Instrat, kt\u00f3ra prognozuje, \u017ce nawet wsparcie z\u00a0rynku mocy nie poprawi kondycji finansowej si\u0142owni. W\u00a0trakcie ca\u0142ego okresu jej eksploatacji b\u0119dzie ona wymaga\u0142a do\u0142o\u017cenia 2,3 mld z\u0142, co przes\u0105dzi o\u00a0tym, \u017ce inwestycja w\u00a0Ostro\u0142\u0119k\u0119 C\u00a0nigdy si\u0119 inwestorom nie zwr\u00f3ci.<\/p><\/blockquote>\n

Jaki wi\u0119c sens ma ta budowa? Czy rzeczywi\u015bcie chodzi o bezpiecze\u0144stwo energetyczne, jak przekonuje minister Tch\u00f3rzewski? Czy raczej o bezpiecze\u0144stwo polityczne? Za kilka miliard\u00f3w z\u0142otych, kt\u00f3re b\u0119dziemy sp\u0142aca\u0107 latami jako odbiorcy energii dostarczanej po zawy\u017conych kosztach, g\u00f3rniczo-energetyczne lobby w\u0119glowe dostaje bardzo konkretny prezent, zyskaj\u0105 te\u017c co\u015b mieszka\u0144cy Ostro\u0142\u0119ki i okolic.<\/p>\n

Klimat i energia<\/h2>\n

Nie o energetyce chc\u0119 jednak pisa\u0107, tylko o przeciwdzia\u0142aniu globalnemu ociepleniu – kluczem jest oczywi\u015bcie dekarbonizacja sposob\u00f3w wytwarzania energii. Polska, dopiero co gospodarz szczytu klimatycznego ONZ COP24 i przez najbli\u017cszy rok sprawuj\u0105ca prezydencj\u0119 Konwencji klimatycznej ONZ, w spektakularny spos\u00f3b pokazuje, \u017ce ma inne priorytety ni\u017c zatrzymanie wzrostu temperatury atmosfery na bezpiecznym, wskazanym w porozumieniu paryskim poziomie.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, Polska nie jest jedynym krajem uczestnicz\u0105cym w konwencji, kt\u00f3ry lekcewa\u017cy istot\u0119 procesu klimatycznego, nie zwa\u017caj\u0105c na argumenty naukowc\u00f3w ani nawet ekonomist\u00f3w przekonuj\u0105cych, \u017ce redukcja emisji gaz\u00f3w cieplarnianych jest nie tylko konieczna, ale i mo\u017cliwa, a transformacja infrastruktury do bezemisyjnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii bardziej op\u0142acalna ni\u017c tkwienie przy w\u0119glu. Pisz\u0105 o tym Maciej Bukowski i Aleksander \u015aniegocki z WISE Europa w opracowaniu „Od szczytu w Katowicach do zeroemisyjnej strategii dla Polski”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c mimo \u017ce racjonalno\u015b\u0107 naukowa i ekonomiczna podpowiada, co trzeba i warto zrobi\u0107, by unikn\u0105\u0107 zar\u00f3wno katastrofy \u015brodowiskowej, jak i zb\u0119dnych koszt\u00f3w finansowych, Polska i wiele innych pa\u0144stw realizuj\u0105 irracjonaln\u0105 polityk\u0119 gro\u017c\u0105c\u0105 bezpiecze\u0144stwu w przysz\u0142o\u015bci, blokuj\u0105c\u0105 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015bci rozwoju?<\/p>\n

Klimatyczny Lewiatan<\/h2>\n

Pytanie to podejmuj\u0105 Geoff Mann i Joel Wainwright w ksi\u0105\u017cce „Climate Leviatan. A political theory of our planetary future”. Przekonuj\u0105, \u017ce odpowied\u017a tkwi w polityce na wszystkich jej poziomach uprawiania, od lokalnego po globalny. By j\u0105 zrozumie\u0107, trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 z kolei po aparat krytyczny ekonomii politycznej wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu, czyli systemu, kt\u00f3ry nie kieruje si\u0119 racjonalno\u015bci\u0105 naukow\u0105, tylko logik\u0105 cyrkulacji i akumulacji kapita\u0142u. Ta w\u0142a\u015bnie logika ma decyduj\u0105cy wp\u0142yw na funkcjonowanie polityki i sfery politycznej mocy.<\/p>\n

Ujmuj\u0105c rzecz z tej perspektywy, \u0142atwiej zrozumie\u0107 komentarze weteran\u00f3w szczyt\u00f3w klimatycznych, kt\u00f3rzy cz\u0119sto podkre\u015blaj\u0105, \u017ce w istocie podczas negocjacji nie chodzi o klimat, tylko o w\u0142adz\u0119 i pieni\u0105dze. Dok\u0142adniej: kryzys klimatyczny jest pretekstem do poszukiwania nowych \u017ar\u00f3de\u0142 akumulacji i rekonstrukcji w\u0142adzy w wymiarze globalnym. Niestety, straszenie apokalips\u0105 \u015brodowiskow\u0105 na skutek nadmiernego wzrostu temperatury atmosfery ma bardzo ograniczony wp\u0142yw na sfer\u0119 realnej polityki.<\/p>\n

Sfera ta nauczy\u0142a si\u0119 radzi\u0107 sobie z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 apokalipsy podczas zimnej wojny i zagro\u017cenia konfliktem termoj\u0105drowym (ci\u0105gle zreszt\u0105 wojna z u\u017cyciem broni j\u0105drowej jest najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla przysz\u0142o\u015bci ludzko\u015bci). To w\u0142a\u015bnie wyj\u015bcie z j\u0119zyka apokaliptycznego i zracjonalizowanie dyskusji w do\u015b\u0107 makabryczny co prawda spos\u00f3b, bo przez przyj\u0119cie do analiz mo\u017cliwo\u015bci ograniczonego konfliktu, w ramach kt\u00f3rego nie ginie ca\u0142a ludzko\u015b\u0107, tylko cz\u0119\u015b\u0107 populacji, umo\u017cliwi\u0142y mi\u0119dzynarodowy polityczny proces kontroli zbroje\u0144.<\/p>\n

Nowy Re\u017cim Klimatyczny<\/h2>\n

Ekonomia polityczna wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu, zwana tak\u017ce przez Bruno Latoura nowym re\u017cimem klimatycznym, nie zajmuje si\u0119 apokalips\u0105 klimatyczn\u0105 i sposobem jej unikni\u0119cia, tylko z\u0142o\u017con\u0105 gr\u0105 interes\u00f3w niezliczonych aktor\u00f3w politycznych, spo\u0142ecznych, ekonomicznych, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wn\u0105 strukturyzuj\u0105c\u0105 si\u0142\u0105 jest wspomniana logika cyrkulacji i akumulacji. Jasno to powiedzia\u0142a przed laty Margaret Thatcher, \u015bwietnie rozumiej\u0105ca konsekwencje globalnego ocieplenia. Premier Wielkiej Brytanii uwa\u017ca\u0142a jednak, \u017ce jeszcze wi\u0119kszym zagro\u017ceniem jest po\u015bwi\u0119cenie dla klimatu rynku i kapitalizmu.<\/p>\n

W tej optyce mo\u017cliwo\u015b\u0107 katastrofy ekologicznej jest czynnikiem ryzyka, kt\u00f3re nie oznacza jedynie zagro\u017cenia, ale tak\u017ce szans\u0119, podobnie jak szans\u0105 (zgodnie z logik\u0105 cyrkulacji i akumulacji) s\u0105 wojny. Dlatego racj\u0119 maj\u0105 Mann i\u00a0Wainwright, wskazuj\u0105c na konieczno\u015b\u0107 dobrej teorii politycznej na czasy zmian klimatycznych (ich ksi\u0105\u017cka jest dobr\u0105 propozycj\u0105 takiej teorii – przedstawi\u0119 j\u0105 w kolejnych wpisach).<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o ekonomi\u0119 politycznej energetycznej transformacji w Polsce i jej s\u0105siedztwie, pisa\u0142em o tym niedawno w „Aspen Review”, polski przedruk opublikowa\u0142a „Krytyka Polityczna”<\/strong><\/a>. Tekst pisa\u0142em, jeszcze zanim zapad\u0142a decyzja o inwestycji w Ostro\u0142\u0119ce, niestety wytrzyma\u0142 pr\u00f3b\u0119 czasu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W elektrowni Ostro\u0142\u0119ka powstanie nowy w\u0119glowy blok energetyczny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,45,187,46,197,114,29,257,49,120,6,308,86],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4333"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4338,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4333\/revisions\/4338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}