{"id":4339,"date":"2019-01-02T10:15:21","date_gmt":"2019-01-02T09:15:21","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4339"},"modified":"2019-01-02T10:56:29","modified_gmt":"2019-01-02T09:56:29","slug":"rok-2019-warto-zapiac-pasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/01\/02\/rok-2019-warto-zapiac-pasy\/","title":{"rendered":"Rok 2019 – warto zapi\u0105\u0107 pasy"},"content":{"rendered":"
\"\"

Has\u0142o Festiwalu Teatralnego Dialog 2017 we Wroc\u0142awiu<\/p><\/div>\n

Nowy rok dobrze wita\u0107 w nadziei, \u017ce ko\u0144czy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie lepiej, ni\u017c rozpoczyna\u0142. O 2019 mo\u017cna w tej chwili napisa\u0107 tyle, \u017ce b\u0119dzie niezwykle ciekawy – ciekawy w rozumieniu znanego chi\u0144skiego przekle\u0144stwa.<\/p>\n

Medialne bilanse otwarcia 2019 r. wymieniaj\u0105, na co nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119: brexit, wojna handlowa USA z Chinami, konfrontacja W\u0142och z Komisj\u0105 Europejsk\u0105, wybory do Parlamentu Europejskiego i niepewna przysz\u0142o\u015b\u0107 UE, wybory na Ukrainie w sytuacji wojny z Rosj\u0105, oczywi\u015bcie wybory w Polsce (nie wiadomo jeszcze, kiedy, wszak pojawi\u0142o si\u0119 widmo wcze\u015bniejszej elekcji), spowolnienie gospodarcze na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

Lista dalece niepe\u0142na, mo\u017cna j\u0105 uzupe\u0142nia\u0107 sygna\u0142ami z innych obszar\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3re cho\u0107 lokalne b\u0119d\u0105 mia\u0142y globalne znaczenie. W Brazylii rozpocz\u0105\u0142 rz\u0105dy Jair Bolsonaro – jak\u0105 polityk\u0119 b\u0119dzie realizowa\u0142 w rzeczywisto\u015bci, zw\u0142aszcza w odniesieniu do \u015brodowiska i zmian klimatu? Pytanie wa\u017cne, bo od odpowiedzi zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie w du\u017cej mierze efekt kolejnego szczytu klimatycznego ONZ COP25 w Chile, kt\u00f3ry ma zaj\u0105\u0107 si\u0119 sprawami, kt\u00f3re nie zosta\u0142y rozwi\u0105zane w Katowicach, m.in. ze wzgl\u0119du na op\u00f3r Brazylii.<\/p>\n

Terror niepewno\u015bci<\/h2>\n

Rok 2019 b\u0119dzie wi\u0119c pe\u0142en wydarze\u0144 absorbuj\u0105cych uwag\u0119 opinii publicznej i polityk\u00f3w, kt\u00f3re niestety odci\u0105ga\u0107 b\u0119d\u0105 zasoby politycznej woli i energii niezb\u0119dnej, by zaj\u0105\u0107 si\u0119 sprawami o znaczeniu strategicznym i d\u0142ugofalowych konsekwencjach. W istocie jednak to w\u0142a\u015bnie te pojedyncze dystraktory, jak brexit czy rz\u0105dy Bolsonaro, „\u017c\u00f3\u0142te kamizelki” we Francji, s\u0105 symptomami zmiany fundamentalnej w \u0142adzie \u015bwiatowym.<\/p>\n

Pe\u0142zaj\u0105ca wojna handlowa USA z Chinami to nic innego ni\u017c wzmagaj\u0105ca si\u0119 walka o globaln\u0105 hegemoni\u0119 w sytuacji, gdy USA ewidentnie straci\u0142y moc do jednostronnego rozstrzygania o sprawach \u015bwiata, a Chiny z kolei, cho\u0107 coraz silniejsze, s\u0105 ci\u0105gle kolosem na glinianych nogach.<\/p>\n

Wszystkie te linie napi\u0119\u0107 obarczone s\u0105 niewiadomymi, a najwi\u0119kszym \u017ar\u00f3d\u0142em niepewno\u015bci s\u0105 dzi\u015b nastroje spo\u0142eczne i polityczne wybory zwyk\u0142ych ludzi. Narastaj\u0105 nastroje antysystemowe potwierdzaj\u0105ce to, co analizuje w „Rupture” Manuel Castells – delegitymizacj\u0119 \u0142adu politycznego w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w demokratycznych.<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie bardzo niepokoj\u0105ce sygna\u0142y p\u0142yn\u0105 z Francji, gdzie Emmanuel Macron, kt\u00f3ry jawi\u0142 si\u0119 jako nowy cz\u0142owiek w polityce zdolny na gruzach starego systemu partyjnego system reprezentacji politycznej odbudowa\u0107, wobec protest\u00f3w „\u017c\u00f3\u0142tych kamizelek” okaza\u0142 si\u0119 nagim kr\u00f3lem i w ci\u0105gu zaledwie kilku miesi\u0119cy z „jupiteria\u0144skiej” pozycji \u00e0 la Napoleon Bonaparte przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w jego falsyfikat: Ludwika Bonaparte.<\/p>\n

Technologia i gospodarka<\/h2>\n

Warto pilnie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 nadci\u0105gaj\u0105cym wydarzeniom, nie gubi\u0105c jednak szerszej strategicznej perspektywy. A jest ni\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 kapitalizmu, kt\u00f3ry ewidentnie nie mo\u017ce po 2008 r. wyj\u015b\u0107 z kryzysu re\u017cimu akumulacji. W kraju granicy technologicznej, czyli USA, wzrost produktywno\u015bci w dekadzie 2007-17 osi\u0105ga\u0142<\/strong><\/a> zaledwie 1,2 proc., przy czym w najintensywniejszej technologicznie cz\u0119\u015bci gospodarki, czyli przemy\u015ble wytw\u00f3rczym, zaledwie 0,7 proc.<\/p>\n

Dekad\u0119 wcze\u015bniej (2000-07) produktywno\u015b\u0107 w przemy\u015ble ros\u0142a z dynamik\u0105 4,2 proc. Oznacza\u0142oby to, \u017ce mierz\u0105c efektami ekonomicznymi, post\u0119p techniczny spowalnia i, jak przekonuje od jakiego\u015b czasu Robert Gordon, efekt rewolucji cyfrowej wyczerpa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w dekadzie poprzedzaj\u0105cej wybuch kryzysu finansowego.<\/p>\n

Na ile zgodne z tymi wnioskami s\u0105 sygna\u0142y z gie\u0142dy? Jeszcze we wrze\u015bniu 2018 r. wszyscy byli pod wra\u017ceniem doniesie\u0144, \u017ce Apple jako pierwsza firma w historii przekroczy\u0142 pr\u00f3g biliona dolar\u00f3w waloryzacji gie\u0142dowej. 2 stycznia warto\u015b\u0107 tej firmy spad\u0142a do 750 mld dol. Podobnie polecia\u0142y notowania innych sp\u00f3\u0142ek technologicznych, kt\u00f3re jak lokomotywa poci\u0105gn\u0119\u0142y ameryka\u0144sk\u0105 gie\u0142d\u0119 w okolicy Bo\u017cego Narodzenia do najgorszych spadk\u00f3w od 1931 r.<\/p>\n

Czy to jedynie korekta, czy realizm inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy odkryli to, o czym przekonuje Robert Gordon – dobrze ju\u017c by\u0142o, a opowie\u015bci o sztucznej inteligencji i data economy<\/em> to bajki o \u017celaznym wilku, kt\u00f3re wida\u0107 wsz\u0119dzie, tylko nie w statystykach produktywno\u015bci (by przywo\u0142a\u0107 znane powiedzenie Roberta Solowa)?<\/p>\n

Ratowanie kapitalizmu<\/h2>\n

Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce gospodarczy silnik potrzebuje mocniejszego pchni\u0119cia poprzez masowe inwestycje w now\u0105 infrastruktur\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142aby si\u0119 podstaw\u0105 nowego re\u017cimu akumulacji. Wszystko wskazuje, \u017ce pchni\u0119ciem tym b\u0119dzie postw\u0119glowa transformacja \u015bwiatowego systemu gospodarczego. Tym bardziej \u017ce potrzebna jest ona ze wzgl\u0119du na najwa\u017cniejsze wyzwanie wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci – kryzys \u015brodowiskowy i zmiany klimatyczne.<\/p>\n

Problem w tym, \u017ce jak pisa\u0142em w poprzednim wpisie, postw\u0119glowa transformacja kapitalizmu wcale nie musi by\u0107 i raczej nie b\u0119dzie rozwi\u0105zaniem problemu globalnego ocieplenia (na pewno nie w stopniu potrzebnym, by osi\u0105gn\u0105\u0107 cele wskazywane przez naukowc\u00f3w). Transformacja taka b\u0119dzie jednak na pewno podstaw\u0105 do konstrukcji nowego \u0142adu politycznego i geopolitycznego, kt\u00f3rego jeszcze nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107.<\/p>\n

Chaos przysz\u0142o\u015bci<\/h2>\n

Rok 2019 b\u0119dzie czasem gor\u0105czkowego poszukiwania odpowiedzi, cz\u0119sto w spos\u00f3b chaotyczny i odleg\u0142y od istoty najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144. Jak jednak uprzedza\u0142 Immanuel Wallerstein ju\u017c przed laty, \u015bwiat wkracza w okres chaosu, kiedy o trajektoriach dalszego rozwoju decydowa\u0107 b\u0119d\u0105 zar\u00f3wno strategiczne, przemy\u015blane decyzje istniej\u0105cych struktur politycznych, jak i przypadkowe, pozornie nieistotne wydarzenia na marginesie systemu, mog\u0105ce nie\u015b\u0107 radykalne innowacje otwieraj\u0105ce nowe mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok 2019 b\u0119dzie czasem gor\u0105czkowego poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 na nasilaj\u0105cy si\u0119\u00a0kryzys kapitalizmu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,98,45,187,96,46,219,55,197,114,29,120,8,6,308,294,86,78,50,165,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4339"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4345,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339\/revisions\/4345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}