{"id":4441,"date":"2019-02-08T09:44:24","date_gmt":"2019-02-08T08:44:24","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4441"},"modified":"2019-02-08T10:03:23","modified_gmt":"2019-02-08T09:03:23","slug":"internat-na-wschodzie-bez-zmian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/02\/08\/internat-na-wschodzie-bez-zmian\/","title":{"rendered":"Internat. Na Wschodzie bez zmian?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>„Internat” Serhija \u017badana<\/strong><\/a> to \u015bwietna literatura. Nie dajmy jednak zwie\u015b\u0107 si\u0119 ponur\u0105 wojenn\u0105 egzotyk\u0105 – nie jest to powie\u015b\u0107 o Ukrainie, tylko o \u015bwiecie w trakcie apokalipsy, kt\u00f3ra mo\u017ce w ka\u017cdej chwili wydarzy\u0107 si\u0119 wsz\u0119dzie.\u00a0<\/p>\n

Uniwersalna wymowa „Internatu” podbudowana jest silnym lokalnym, cho\u0107 nienazwanym wprost kontekstem. Ten kontekst to donbaska konstrukcja spo\u0142eczno-psychologiczna, dzielona przez cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w postsowiecka ci\u0105gle mentalno\u015b\u0107, kt\u00f3rej najwa\u017cniejszym atrybutem jest brak samodzielno\u015bci i niech\u0119\u0107 do autonomii, kt\u00f3re zast\u0119puj\u0105 zasady zbiorowego \u017cycia okre\u015blone przez kierownictwo „internatu” organizuj\u0105cego \u017cycie jego mieszka\u0144com, podobnie jak prawdziwy internat organizuje \u017cycie niedojrza\u0142ym nastolatkom.<\/p>\n

Od Majdanu do internatu<\/h2>\n

Majdan 2013\/14 r., w kt\u00f3ry Serhij \u017badan zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie, wychodz\u0105c na ulice w rodzinnym Charkowie (by\u0142em w tym mie\u015bcie w grudniu 2013 r., gdy jeszcze pulsowa\u0142o postsowieckim duchem bij\u0105cym z nazw ulic i stacji metra oraz najwi\u0119kszego w Ukrainie, je\u015bli nie \u015bwiecie, pomnika Lenina), co przyp\u0142aci\u0142 pobiciem i pobytem w szpitalu.<\/p>\n

Chark\u00f3w, co nie by\u0142o pewne, wyszed\u0142 z rewolucji odmieniony, a miar\u0105 tej odmiany jest nie tylko brak Lenina i zmienione nazwy. Miasto odzyska\u0142o blask p\u00f3\u0142toramilionowej metropolii, kt\u00f3ra w okresie przedwojennym pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 stolicy radzieckiej Ukrainy. To tam kwit\u0142y takie zjawiska jak literacki modernizm, z Myko\u0142\u0105 Chwylowym na czele, pisarzem komunist\u0105, kt\u00f3ry walczy\u0142 z Moskw\u0105 i jej kulturowym wp\u0142ywem.<\/p>\n

W Donbasie sytuacja potoczy\u0142a si\u0119 inaczej, z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Nie o tym jednak pisze \u017badan, kt\u00f3ry od agresji Rosji w 2014 r. niemal ca\u0142\u0105 sw\u0105 energi\u0119 po\u015bwi\u0119ca temu, co dzieje si\u0119 na wschodzie kraju. \u017badan nie jest wyj\u0105tkiem, kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce wbrew opinii Wojciecha Orli\u0144skiego, autora entuzjastycznej recenzji „Internatu” dla „Gazety Wyborczej”, powie\u015bci nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako metafory Ukrainy.<\/p>\n

Rewolucja trwa<\/h2>\n

Ukraina jest w stanie wojny, nie stoczy\u0142a si\u0119 jednak w otch\u0142a\u0144. Owszem, cierpi na kryzys polityczny, korupcj\u0119, ale jednocze\u015bnie prowadzi wielk\u0105 reform\u0119 decentralizacyjn\u0105, kt\u00f3ra ju\u017c przynosi efekty w postaci niezwyk\u0142ego o\u017cywienia miast. Wystarczy popatrze\u0107 na wspomniany Chark\u00f3w, Iwano-Frankiw\u015bk\/Stanis\u0142aw\u00f3w, Lw\u00f3w, by dostrzec, jak mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 zasada samorz\u0105dno\u015bci w po\u0142\u0105czeniu z aktywno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n

Bo w\u0142a\u015bnie to, co dzieje si\u0119 w Ukrainie na poziomie spo\u0142ecznym, jest przeciwie\u0144stwem „internatu”. Zamiast rozpisywa\u0107 si\u0119 – jedna tylko historia. Mija pi\u0119\u0107 lat, gdy Majdan zako\u0144czy\u0142 si\u0119 krwawym fina\u0142em. 20 lutego w \u015bwiat poszed\u0142 tweet O\u0142esi \u017bukow\u015bkiej, sanitariuszki pomagaj\u0105cej na Majdanie – „umieram”. Snajper postrzeli\u0142 \u017bukow\u015bk\u0105 w szyj\u0119, jak si\u0119 okaza\u0142o, kula przesz\u0142a tu\u017c obok aorty. Szybka pomoc lekarska uratowa\u0142a sanitariuszk\u0119. Niedawno przypomnia\u0142 o niej tygodnik „Dzerka\u0142o Ty\u017cnia”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

W rozmowie z gazet\u0105 \u017bukow\u015bka wspomina, jak ocala\u0142a, a potem uratowa\u0142a si\u0119 przed syndromem posttraumatycznym. Wielu jej koleg\u00f3w z Majdanu zaci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 ochotniczo na donbaski front, wi\u0119kszo\u015b\u0107 poleg\u0142a na wschodzie. Na pytanie, jak wyobra\u017ca sobie przysz\u0142o\u015b\u0107, odpowiedzia\u0142a:<\/p>\n

\u2014\u00a0Jak\u0105 widzisz siebie za dziesi\u0119\u0107 lat?
\n\u2014 B\u0119d\u0119 wysokiej klasy fachowcem, lekark\u0105. B\u0119d\u0119 mia\u0142a szcz\u0119\u015bliw\u0105 rodzin\u0119. B\u0119d\u0119 mieszka\u0142a w Ukrainie. Mia\u0142am mo\u017cliwo\u015bci zosta\u0107 za granic\u0105. Proponowali mi w wielu krajach i rehabilitacj\u0119, i nauk\u0119. \u015awiadomie zosta\u0142am tutaj. To by\u0142a moja odpowiedzialna decyzja.\n<\/p><\/blockquote>\n

Historia \u017bukow\u015bkiej i jej postawa wcale nie jest wyj\u0105tkowa, by wspomnie\u0107 Wasyla Slipaka – \u015bpiewaka Opery Paryskiej, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142 do kraju i zgin\u0105\u0142 na donbaskim froncie. Z bada\u0144 socjologicznych wida\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy patrz\u0105 realistycznie na sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i niepokoj\u0105 si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107 kraju, jednak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie widzi tej przysz\u0142o\u015bci poza krajem.<\/p>\n

Odkrywanie podmiotowo\u015bci<\/h2>\n

Je\u015bli szuka\u0107 w „Internacie” odniesie\u0144 do wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy, to najlepiej wyra\u017caj\u0105 si\u0119 one w postawie g\u0142\u00f3wnego bohatera Paszy, kt\u00f3ry mimo \u017ce jest doros\u0142ym cz\u0142owiekiem, nauczycielem, dojrzewa, dopiero odkrywaj\u0105c znaczenie i ci\u0119\u017car osobistej odpowiedzialno\u015bci za drug\u0105 osob\u0119. To odkrycie \u0142\u0105czy go z O\u0142esi\u0105 \u017bukow\u015bk\u0105, Wasylem Slipakiem i rewolucjonistami z Majdanu, kt\u00f3rzy w grudniu 2013 r. po jednym z wiec\u00f3w krzyczeli: Ukraina to ja!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Internat” Serhija \u017badana to \u015bwietna literatura. Nie dajmy jednak zwie\u015b\u0107 si\u0119 ponur\u0105 wojenn\u0105 egzotyk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4446,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4441"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4449,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4441\/revisions\/4449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}