{"id":4458,"date":"2019-03-11T09:05:03","date_gmt":"2019-03-11T08:05:03","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4458"},"modified":"2019-03-11T10:25:23","modified_gmt":"2019-03-11T09:25:23","slug":"sahryn-trudny-symbol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/03\/11\/sahryn-trudny-symbol\/","title":{"rendered":"Sahry\u0144. Trudny symbol"},"content":{"rendered":"
\"\"

Sahry\u0144, 10 marca 2019 r., Anna D\u0105browska odczytuje nazwiska ofiar zbrodni z 1944 r., fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Sahry\u0144 zwany jest symbolem tragedii Che\u0142mszczyzny lub Golgot\u0105 Che\u0142mszczyzny. 10 marca 1944 r. \u017co\u0142nierze oddzia\u0142\u00f3w AK i BCh zniszczyli wiosk\u0119 i wymordowali ludno\u015b\u0107. Dwa lata p\u00f3\u017aniej przedstawiciele polskiego i ukrai\u0144skiego podziemia w Sahryniu ustalali szczeg\u00f3\u0142y wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej efektem by\u0142 wsp\u00f3lny atak na garnizon w Hrubieszowie.<\/p>\n

\"\"

\u015awiadkini tamtych dni, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Grzegorz Kuprianowicz, organizator uroczysto\u015bci \u017ca\u0142obnych w 75. rocznic\u0119 zbrodni w Sahryniu, przypomnia\u0142, \u017ce ofiar\u0105 byli obywatele Rzeczypospolitej Polskiej zamordowani przez innych obywateli tej\u017ce Rzeczypospolitej. R\u00f3\u017cni\u0142a ich narodowo\u015b\u0107 i wyznanie, to w\u0142a\u015bnie te cechy by\u0142y podstaw\u0105 selekcji.<\/p>\n

Igor Ha\u0142agida z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej pisze:<\/p>\n

Niezale\u017cnie od domniemanych i rzeczywistych przyczyn akcji polskiego podziemia faktem jest, \u017ce 10 marca oddzia\u0142y AK i BCh uderzy\u0142y w powiecie hrubieszowskim najpierw prawdopodobnie na Sahry\u0144 (w niekt\u00f3rych relacjach wspomina si\u0119, \u017ce atak na Turkowice mia\u0142 si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 kilka godzin wcze\u015bniej, bo ju\u017c p\u00f3\u017anym wieczorem 9 marca), a nast\u0119pnie na kilka innych miejscowo\u015bci, m.in.: \u0141ask\u00f3w, Mi\u0119tkie, Modry\u0144, Rzeplin, Szychowice. W znanych relacjach ukrai\u0144skich, zar\u00f3wno tych z\u0142o\u017conych wkr\u00f3tce po opisywanych wydarzeniach, jak i zebranych w okresie p\u00f3\u017aniejszym, jest mowa, \u017ce atak by\u0142 niespodziewany, a atakuj\u0105cy nie oszcz\u0119dzali ludno\u015bci cywilnej oraz nie brali je\u0144c\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n

Ha\u0142agida podaje te\u017c bilans operacji:<\/p>\n

Dotychczas uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 \u2013 ca\u0142y czas musimy jednak pami\u0119ta\u0107 o powy\u017cszych uwarunkowaniach \u2013 \u017ce 10 marca 1944 r. w Sahryniu i jego kilku okolicznych koloniach zabitych zosta\u0142o co najmniej 606 os\u00f3b (w tym nie mniej ni\u017c 6 narodowo\u015bci polskiej), 4 zosta\u0142y \u015bmiertelnie ranne, a 4 ranne (ta ostatnia liczba jest na pewno mocno zani\u017cona). W\u015br\u00f3d ustalonych os\u00f3b, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cycie, by\u0142o 231 kobiet (227 zabitych i 4 \u015bmiertelnie ranne) oraz 151 dzieci, co w sumie daje ponad po\u0142ow\u0119 wszystkich ofiar.<\/p><\/blockquote>\n

To w\u0142a\u015bnie list\u0119 tych ofiar odczyta\u0142a podczas niedzielnych uroczysto\u015bci w Sahryniu Anna D\u0105browska. Przyjechali\u015bmy – Anna, Danuta Kuro\u0144, Iza Chru\u015bli\u0144ska, Rafa\u0142 Suszek, Tomasz Kwa\u015bniewski – by w tym przejmuj\u0105cym i symbolicznym dla ukrai\u0144skiej spo\u0142eczno\u015bci, zw\u0142aszcza spo\u0142eczno\u015bci Che\u0142mszczyzny,\u00a0by\u0107 razem z ukrai\u0144skimi przyjaci\u00f3\u0142mi. I by wyrazi\u0107 sprzeciw wobec instrumentalizowania tragedii tych ziem w celach politycznych, jak to si\u0119 sta\u0142o w lipcu 2018 r.<\/strong><\/a>, kiedy wojewoda lubelski nazwa\u0142 uroczysto\u015bci zorganizowane z udzia\u0142em prezydenta Ukrainy Piotra Poroszenki prowokacj\u0105 i nacjonalistyczn\u0105 hucp\u0105, a Grzegorza Kuprianowicza oskar\u017cy\u0142 o szerzenie nienawi\u015bci wobec narodu polskiego.<\/p>\n

Wojna ukrai\u0144sko-polska na Wo\u0142yniu, Che\u0142mszczy\u017anie, w Galicji jeszcze d\u0142ugo b\u0119dzie tematem \u017cywej pami\u0119ci. Mo\u017ce ci\u0105gle dzieli\u0107, o co \u0142atwo, bo historia jest tu niezwykle z\u0142o\u017cona. A pami\u0119\u0107 bardzo bywa zawodna. Ksi\u0105\u017cka „UPA i WiN w walce z totalitaryzmem 1945-47” przygotowana przez Bogdana Huka mie\u015bci tak\u017ce rozmow\u0119 Marianem Go\u0142\u0119biewski, dow\u00f3dc\u0105 polskich oddzia\u0142ow podziemnych, rzecznikiem porozumienia z UPA. Jego efektem by\u0142 wsp\u00f3lny atak na garnizon radziecki i si\u0142y UB w Hrubieszowie w 1946 r.<\/p>\n

Go\u0142\u0119biewski w rozmowie zarejestrowanej w 1944 r., pytany o Sahry\u0144, odpowiada:<\/p>\n

Sahry\u0144 to by\u0142a baza. Stamt\u0105d wysz\u0142o zab\u00f3jstwo siedmiorga dzieci z Turkowic, z domu dziecka. Wraca\u0142a siostra z o\u015bmioma dziewczynkami bodaj\u017ce. Uratowana zosta\u0142a jedynie dziewczynka pochodzenia ukrai\u0144skiego.<\/p><\/blockquote>\n

Tak, do zbrodni dosz\u0142o – najprawdopodobniej w maju\u00a01944 r. siostra Wanda Longina Trudzi\u0144ska zosta\u0142a zamordowana na obrze\u017cach spalonego ju\u017c wtedy Sahrynia wraz siedmioma ch\u0142opcami z sieroci\u0144ca przez oddzia\u0142 UPA. Istniej\u0105ce dokumenty historyczne nie potwierdzaj\u0105, by Sahry\u0144 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 bazy.<\/p>\n

\"\"

Upami\u0119tnienie w miejscu \u015bmierci siostry Trudzi\u0144skiej i jej siedmiorga podopiecznych, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Istotniejsza od dok\u0142adno\u015bci pami\u0119ci Go\u0142\u0119biewskiego jest wyra\u017cana przez niego filozofia polityczna – nie mia\u0142 on w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jedyn\u0105 szans\u0105, niezale\u017cnie od brutalno\u015bci konfliktu ukrai\u0144sko-polskiego, by\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z UPA i ukrai\u0144skim podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym.<\/p>\n

W Sahryniu nie spotkali\u015bmy si\u0119 jednak, by rozpami\u0119tywa\u0107 histori\u0119 i analizowa\u0107 aktualn\u0105 polityk\u0119, kt\u00f3ra wbrew intencjom takich ludzi jak Go\u0142\u0119biewski sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adniczk\u0105 emocji i instrumentalizowanej historii. Przyjechali\u015bmy zapali\u0107 znicze pod pomnikiem ofiar zbrodni dokonanej w Sahryniu 10 marca 1944 r. i pod obeliskiem upami\u0119tniaj\u0105cym \u015bmier\u0107 siostry Trudzi\u0144skiej i jej podopiecznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sahry\u0144 zwany jest symbolem tragedii Che\u0142mszczyzny lub Golgot\u0105 Che\u0142mszczyzny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4462,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,257,20,49,120,95,9,78,167],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4458"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4469,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4458\/revisions\/4469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}