{"id":4609,"date":"2019-05-22T10:55:42","date_gmt":"2019-05-22T08:55:42","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4609"},"modified":"2019-05-22T11:19:43","modified_gmt":"2019-05-22T09:19:43","slug":"biennale-wro-2019-czyli-sztuka-mediow-w-czasach-postprawdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/05\/22\/biennale-wro-2019-czyli-sztuka-mediow-w-czasach-postprawdy\/","title":{"rendered":"Biennale Wro 2019, czyli sztuka medi\u00f3w w czasach postprawdy"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Senster, Rze\u017aba cybernetyczna Edwarda Ihnatowicza, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Wroc\u0142aw jak zwykle nie zawi\u00f3d\u0142, weekend otwarcia Biennale Sztuki Medi\u00f3w Wro 2019 obfitowa\u0142 w wydarzenia i emocje dobrze rezonuj\u0105ce z emocjami wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Potwierdzi\u0142a si\u0119 moja teza, \u017ce Wro jest g\u0142\u00f3wnym w Polsce miejscem negocjacji mi\u0119dzy nurtami neo-, post- i transhumanizmu. Przesz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Ulotno\u015b\u0107 wieczno\u015bci<\/h2>\n

Z bit\u00f3w powsta\u0142e\u015b, w proch si\u0119 obr\u00f3cisz – tak kr\u00f3tko mo\u017cna opisa\u0107 instalacj\u0119 hash2ash<\/strong><\/em><\/a> warszawskiego Pangeneratora. Zago\u015bci\u0142a w hallu wroc\u0142awskiego Muzeum Narodowego i zach\u0119ca, by zrobi\u0107 sobie to, co ka\u017cdy w takim miejscu jak muzeum, robi, czyli selfie. Obrazek przesy\u0142a si\u0119 nast\u0119pnie za pomoc\u0105 odpowiedniego adresu www do cyfrowo-analogowego interfejsu, maszyny odwzorowuj\u0105cej zdj\u0119cie za pomoc\u0105 drobnego granulatu wyra\u017caj\u0105cego materialnie rozk\u0142ad bit\u00f3w oryginalnego obrazu. Rado\u015b\u0107 trwa chwil\u0119, zdj\u0119cie rozsypuje si\u0119 w py\u0142. Instalacji prezentowanej wcze\u015bniej w Muzeum Etnograficznym w Warszawie towarzyszy podpis: everything saved, will be lost, kt\u00f3ry domyka przekaz dzie\u0142a.<\/p>\n

\"\"

Fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Czy jednak rzeczywi\u015bcie skazani jeste\u015bmy w dzisiejszej cywilizacji naznaczonej pasj\u0105 dokumentowania i utrwalania w bitach wszystkiego, co si\u0119 rusza, a zw\u0142aszcza w\u0142asnych grymas\u00f3w, na niepami\u0119\u0107? Tezie tw\u00f3rc\u00f3w z Pangeneratora przeczy praca wyr\u00f3\u017cniona nagrod\u0105 dyrektora artystycznego Biennale, czyli Unerasable Images<\/strong><\/em>\u00a0<\/a>Winnie Sook. Artystka pokazuje na przyk\u0142adzie s\u0142ynnego zdj\u0119cia „tankmena” – cz\u0142owieka zatrzymuj\u0105cego czo\u0142gi na placu Tiananmen w 1989 r., \u017ce nawet pot\u0119\u017cny re\u017cim chi\u0144skiego komunizmu nie jest w stanie wymaza\u0107, mimo wszelkich stara\u0144, niewygodnych dla siebie obraz\u00f3w. „Tankmen” \u017cyje w sieci i \u015bwiadomo\u015bci swoim \u017cyciem, ulegaj\u0105c artystycznym przetworzeniom, a syntez\u0105 trwa\u0142o\u015bci tej ikony jest w\u0142a\u015bnie praca Winnie Sook wykonana klasycznymi narz\u0119dziami sztuki wideo.<\/p>\n

Nie-rzeczywisto\u015b\u0107 wirtualna<\/h2>\n

Mi\u0119dzy bitami a atomami rozpi\u0119te jest pytanie o trwa\u0142o\u015b\u0107 i ulotno\u015b\u0107 obraz\u00f3w i pami\u0119ci. W istocie jednak pozorny dylemat ukazuj\u0105cy si\u0119 w zestawieniu prac Pangeneratora i Winnie Sook prowadzi do pytania nie tyle o trwa\u0142o\u015b\u0107, ile o status rzeczywisto\u015bci i prawdy w dobie cyfrowej reprodukcji danych, wspomaganej na dodatek coraz cz\u0119\u015bciej systemami sztucznej inteligencji. Ten w\u0105tek podejmuje z kolei praca nagrodzona przez jury Biennale, Predictive Art Bot<\/strong><\/em><\/a> Nicolasa Maigreta i Marii Roszkowskiej. Stworzony przez tw\u00f3rc\u00f3w algorytm tworzy na podstawie nag\u0142\u00f3wk\u00f3w medialnych wypowiedzi artystyczne, ods\u0142aniaj\u0105c coraz bardziej absurdaln\u0105, samostwarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 i samonap\u0119dzaj\u0105c\u0105 logik\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej medialnej machiny i przedstawianych przez ni\u0105 obraz\u00f3w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Odkrywamy wi\u0119c, \u017ce niezale\u017cnie od trwa\u0142o\u015bci lub ulotno\u015bci komunikat\u00f3w najwi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce sama rzeczywisto\u015b\u0107 znika, jak to ju\u017c przed laty opisywa\u0142 Baudrillard, za kolejnymi hipostazami symulakr\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej wytwarzanych automatycznie, w odpowiedzi na nasze pragnienia i ukryte potrzeby odczytywane przez maszyny oparte na systemach maszynowego uczenia.<\/p>\n

Realne ekologicznej zag\u0142ady<\/h2>\n

Im bardziej rzeczywisto\u015b\u0107 zanika w komunikacji medialnej, tym bardziej upomina si\u0119 o uobecnienie swoj\u0105 materialno\u015bci\u0105. Poza miliardami selfie i fake newsami generowanymi przez wsp\u00f3\u0142czesne media istnieje ca\u0142y z\u0142o\u017cony ekosystem coraz bardziej przypominaj\u0105cy o sobie sygna\u0142ami o nadchodz\u0105cej \u015brodowiskowej apokalipsie wywo\u0142anej aktywno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. Coraz wi\u0119cej artyst\u00f3w \u015bwiadomych zagro\u017cenia w\u0142\u0105cza si\u0119 w proces uobecniania i dawaniu g\u0142osu (czasami dos\u0142ownie) obiektom przyrody, by mog\u0142y zaistnie\u0107 w debacie publicznej i spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci, a w efekcie wp\u0142yn\u0105\u0107 na proces polityczny.<\/p>\n

Rozmawiali\u015bmy o tym procesie podczas moderowanej przeze mnie dyskusji „Neural ecology” z udzia\u0142em \u015bwietnych artyst\u00f3w Olgi Kisselevej (na Biennale przyjecha\u0142a z prac\u0105 Eden<\/a>)<\/strong><\/em> Robertiny\u00a0\u0160ebjani\u010d (praca Aqua_Forensic<\/strong><\/em><\/a>) i Marca Barottiego. Czy ich artystyczne zaanga\u017cowanie pomo\u017ce unikn\u0105\u0107 katastrofy? Oczywi\u015bcie nie znamy odpowiedzi, by\u0107 mo\u017ce jednak zwi\u0119ksza szans\u0119 na odzyskanie kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105. Chyba \u017ce mediatyzacja przyrody i wprowadzenie jej dotychczas ukrytych aspekt\u00f3w w przestrze\u0144 komunikacyjn\u0105 przyniesie odwrotny skutek – ca\u0142kowite oderwanie ludzi od rzeczywisto\u015bci i pogr\u0105\u017cenie si\u0119 w perwersyjnej cyfrowej gnozie w oczekiwaniu na apokalips\u0119.<\/p>\n

Archeologia przysz\u0142o\u015bci<\/h2>\n

W ko\u0144cu podczas Biennale bardzo wyra\u017anie zaznaczy\u0142 si\u0119 trzeci nurt archeologii nowych medi\u00f3w, wynikaj\u0105cy z odkrycia nie tyle ulotno\u015bci\/wieczno\u015bci samych danych, ile szybko przemijaj\u0105cych samych form medialnych i standard\u00f3w kodowania informacji. Temu wymiarowi odkrywania przesz\u0142o\u015bci przysz\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cona jest ekspozycja w siedzibie Wroc\u0142awskiego Centrum Sztuki.<\/p>\n

Symbolem technostalgii sta\u0142 si\u0119 jednak podczas Biennale Senster<\/strong><\/em><\/a>, rze\u017aba cybernetyczna Edwarda Ihnatowicza z ko\u0144ca lat 60. ubieg\u0142ego wieku. Powsta\u0142a na zam\u00f3wienie holenderskiego Philipsa w latach 70., znikn\u0119\u0142a i przez d\u0142ugie lata uwa\u017cana by\u0142a za zaginion\u0105. W 2017 r. „Senstera” odkupi\u0142a Akademia G\u00f3rniczo-Hutnicza i po \u017cmudnej rekonstrukcji wr\u00f3ci\u0142a do \u017cycia, by czarowa\u0107 urokiem czas\u00f3w, kiedy przysz\u0142o\u015b\u0107 nios\u0142a jeszcze obietnic\u0119 raju na ziemi i nieograniczonego post\u0119pu.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, zgodnie z przewidywaniami Wro 2019 nie zawiod\u0142o i by\u0142o mocnym akcentem na 30-lecie Wroc\u0142awskiego Centrum Sztuki. I nie zawi\u00f3d\u0142 te\u017c Wroc\u0142aw, miasto, do kt\u00f3rego Biennale niezwykle pasuje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wroc\u0142aw jak zwykle nie zawi\u00f3d\u0142, weekend otwarcia Biennale Sztuki Medi\u00f3w Wro 2019 obfitowa\u0142 w wydarzenia i emocje dobrze rezonuj\u0105ce z emocjami wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,45,21,219,55,197,114,56,15,92,29,24,49,8,6,124,294,44,86,268],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4609"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4609"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4615,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4609\/revisions\/4615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}