{"id":4652,"date":"2019-06-08T09:24:47","date_gmt":"2019-06-08T07:24:47","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4652"},"modified":"2019-06-08T13:09:27","modified_gmt":"2019-06-08T11:09:27","slug":"szukanie-tego-co-wspolne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/06\/08\/szukanie-tego-co-wspolne\/","title":{"rendered":"Szukanie tego, co wsp\u00f3lne"},"content":{"rendered":"

Wpis o sp\u00f3\u017anionym ojcob\u00f3jstwie<\/strong><\/a> niekt\u00f3rym si\u0119 spodoba\u0142, innych urazi\u0142 – najwyra\u017aniej trafi\u0142 w osobiste nuty, cho\u0107 jego cel by\u0142 inny i kryje si\u0119 w ko\u0144cowym pytaniu oraz wcze\u015bniejszej diagnozie. Wi\u0119c tym razem ju\u017c bez retorycznych figur, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do nieporozumienia, i z konkretn\u0105 propozycj\u0105 na koniec.<\/p>\n

Na pocz\u0105tek koniec \u015bwiata<\/h2>\n

Diagnoza jest prosta, wielokrotnie j\u0105 powtarza\u0142em: stary liberalny \u0142ad oparty na modelu kapitalizmu sprzed 2008 r. i dotychczasowej organizacji politycznej spo\u0142ecze\u0144stwa wyczerpa\u0142 si\u0119 bezpowrotnie. Oparte na reprezentacji partyjnej systemy polityczne s\u0105 w kryzysie w ca\u0142ej Europie, od Ukrainy po Wielk\u0105 Brytani\u0119, i tylko mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119, gdzie chaos jest wi\u0119kszy.<\/p>\n

Polska z duopolem PO-PiS jawi si\u0119 jako wyspa stabilno\u015bci, co jest w\u0105tpliwym powodem do rado\u015bci, bo duopol ten nie ma \u017cadnej odpowiedzi na kryzys fundamentalny, czyli kryzys systemu spo\u0142eczno-gospodarczego.<\/p>\n

Taka diagnoza nie prowadzi automatycznie do konkluzji, \u017ce nale\u017cy obwie\u015bci\u0107 koniec liberalnej demokracji jako systemu najlepiej umo\u017cliwiaj\u0105cego funkcjonowanie zr\u00f3\u017cnicowanego \u015bwiatopogl\u0105dowo i kulturowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Z diagnozy wynika jednak inna konkluzja – zalety liberalnej demokracji straci\u0142y samooczywisto\u015b\u0107 wobec alternatywy proponowanej przez formacje antyliberalne. Si\u0142y te s\u0105 obecnie w ca\u0142ej Europie zdominowane przez nacjonalistyczn\u0105 i populistyczn\u0105 prawic\u0119.<\/p>\n

Symptomy odnowy<\/h2>\n

Wybory do Parlamentu Europejskiego pokaza\u0142y, \u017ce fala radykalnej prawicy jest w wymiarze kontynentalnym s\u0142absza, ni\u017c si\u0119 obawiali\u015bmy. Co nie mniej wa\u017cne, a mo\u017ce i wa\u017cniejsze, \u015bwie\u017c\u0105 energi\u0119 ujawni\u0142y ugrupowania liberalne i zupe\u0142nie zaskakuj\u0105co dobrze wypadli Zieloni. Te wyniki mo\u017cna czyta\u0107 ostro\u017cnie jako zapowiedzi mo\u017cliwo\u015bci odnowy systemu liberalnej demokracji w oparciu o odnowione cele dla polityki, w wi\u0119kszym stopniu podejmuj\u0105ce kwestie \u015brodowiska, klimatu, sprawiedliwej transformacji postw\u0119glowej.<\/p>\n

Starcie my\u015blunk\u00f3w<\/h2>\n

Niestety, \u015brednie wyniki europejskie nie rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 po r\u00f3wno w krajach europejskich. Na W\u0119grzech antyliberalny Viktor Orb\u00e1n umocni\u0142 bezwzgl\u0119dn\u0105 dominacj\u0119 sceny politycznej, w Polsce dotarli\u015bmy do punktu prze\u0142omowego.<\/p>\n

Dotychczasowy dogmat naszej polityki, jeszcze niedawno wyra\u017cony przez Donalda Tuska w stwierdzeniu, \u017ce „razem nas wi\u0119cej”, straci\u0142 oczywisto\u015b\u0107. Wynik wybor\u00f3w do europarlamentu pokaza\u0142 nie tylko, \u017ce bardzo realna jest szansa PiS na reelekcj\u0119. Stawka jest znacznie powa\u017cniejsza – ta wygrana mo\u017ce tak\u017ce oznacza\u0107, \u017ce w Polsce dominacj\u0119 zyska, u\u017cyj\u0119 sformu\u0142owania Jacka Dukaja, „my\u015blunek” prawicowo-nacjonalistyczny, z definicji wrogi liberalnej demokracji.<\/p>\n

Z tego w\u0142a\u015bnie powodu problem mamy wszyscy, niezale\u017cnie od pokoleniowej przynale\u017cno\u015bci – bo problem maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, zupe\u0142nie obiektywnie, zwolennicy prawicowo-nacjonalistycznego my\u015blunku. Istota tego problemu jest oczywista – w ramach tego my\u015blunku nie powstan\u0105 rozwi\u0105zania adekwatne do kluczowych wyzwa\u0144 przysz\u0142o\u015bci, odpowiadaj\u0105ce cho\u0107by na kryzys ekologiczny i klimatyczny, a tak\u017ce na problemy spo\u0142eczne.<\/p>\n

Ojcowie i dzieci<\/h2>\n

Czy takie odpowiedzi mog\u0105 powsta\u0107 w Polsce w obozie liberalnej demokracji, zdominowanym przez „ojc\u00f3w” – pe\u0142na zgoda z komentarzami przedstawicieli m\u0142odszych generacji, obchody 4 czerwca nie da\u0142y optymistycznej odpowiedzi, bo potwierdzi\u0142y i ow\u0105 „ojcowsk\u0105” dominacj\u0119, i niewielkie z jej strony zainteresowanie tym, co z punktu widzenia przysz\u0142o\u015bci najwa\u017cniejsze.<\/p>\n

\u015awiat\u0142ym wyj\u0105tkiem okaza\u0142 si\u0119 Lech Wa\u0142\u0119sa – po swojemu, ale bardzo precyzyjnie zdefiniowa\u0142 sytuacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 Zygmunt Bauman opisywa\u0142 jako bezkr\u00f3lewie z g\u0142\u00f3wnymi procesami, jakie poprowadz\u0105 do nowego \u0142adu lub katastrofy.<\/p>\n

Co wi\u0119c robi\u0107? Przyk\u0142ady Francji, Niemiec, Holandii, Finlandii, Hiszpanii, Portugalii pokazuj\u0105, \u017ce mo\u017cna odnawia\u0107 liberaln\u0105 demokracj\u0119 w oparciu o tematy lewicowe i ekologiczne, buduj\u0105c na zaanga\u017cowaniu m\u0142odego elektoratu (to on w\u0142a\u015bnie dominowa\u0142 w elektoracie zielonych we Francji i w Niemczech). W Polsce mamy jednak ten problem, \u017ce tematyka ekologiczna jako sprawa polityczna w wymiarze szerszym ni\u017c walka ze smogiem zainteresowa\u0142a i zmobilizowa\u0142a dopiero licealist\u00f3w – wielu z nich jesieni\u0105 nie b\u0119dzie jeszcze mog\u0142o g\u0142osowa\u0107.<\/p>\n

Ujmuj\u0105c rzecz wprost, nie tylko „ojcowie” ma\u0142o si\u0119 interesuj\u0105 tym, co obiektywnie wydawa\u0142oby si\u0119 najwa\u017cniejsze, krytykuj\u0105ce ich „dzieci” niewiele si\u0119 w sumie r\u00f3\u017cni\u0105. \u017beby jednak sobie nawzajem nie wypomina\u0107, kto jest bardziej winny, kto kogo jak wychowa\u0142 etc., lepiej uzna\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie wsp\u00f3lnie mamy problem i wsp\u00f3lnie musimy go rozwi\u0105za\u0107 z nadziej\u0105, \u017ce nie jest za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n

W stron\u0119 narady obywatelskiej<\/h2>\n

Zacznijmy wi\u0119c rozmawia\u0107 o tym, co najwa\u017cniejsze, w przekonaniu, \u017ce na tej podstawie zdefiniujemy to, co wsp\u00f3lne. Pozwol\u0119 sobie na nieuchronn\u0105 w pewnym wieku nostalgi\u0119. Ot\u00f3\u017c przed dekad\u0105 wsp\u00f3lnie z Przemys\u0142awem Sadur\u0105 wpadli\u015bmy na pomys\u0142, by zorganizowa\u0107 w Polsce Zielony Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142. Mia\u0142 do niego prowadzi\u0107 cykl debat wprowadzaj\u0105cych do obiegu i my\u015blenia o polityce ekologi\u0119 polityczn\u0105. Jedno spotkanie nawet w tym cyklu si\u0119 odby\u0142o, na pocz\u0105tku 2010 r. Potem zdarzy\u0142 si\u0119 Smole\u0144sk, ekologi\u0119 polityczn\u0105 zast\u0105pi\u0142a polityczna nekrofilia.<\/p>\n

Ci\u0105gle jestem jednak przekonany, \u017ce nie ma wyj\u015bcia, musimy nauczy\u0107 si\u0119 zacz\u0105\u0107 rozmawia\u0107 mi\u0119dzy obozami i mi\u0119dzy pokoleniami o najwa\u017cniejszych sprawach. Jak? Spr\u00f3bujmy wykorzysta\u0107 platform\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a zainicjowana w Gda\u0144sku 3 czerwca wsp\u00f3ln\u0105 deklaracj\u0105 samorz\u0105dowc\u00f3w i aktywist\u00f3w ruch\u00f3w miejskich oraz organizacji spo\u0142ecznych<\/strong><\/a>. Wzywa ona do narady obywatelskiej w gminach, miastach i miasteczkach, na wz\u00f3r Narady Obywatelskiej o Edukacji. Przetestujmy ten format, by sprawdzi\u0107 samych siebie.<\/p>\n

Poni\u017cej nagranie spotkania inauguruj\u0105cego prac\u0119 nad Polskim Zielonym Okr\u0105g\u0142ym Sto\u0142em<\/p>\n