{"id":475,"date":"2014-02-24T09:19:52","date_gmt":"2014-02-24T08:19:52","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=475"},"modified":"2014-02-24T09:19:52","modified_gmt":"2014-02-24T08:19:52","slug":"ukraina-sztuka-rewolucji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2014\/02\/24\/ukraina-sztuka-rewolucji\/","title":{"rendered":"Ukraina, sztuka rewolucji"},"content":{"rendered":"

Komentarze polityczne dotycz\u0105ce sytuacji na Ukrainie d\u0142ugo nie b\u0119d\u0105 ustawa\u0107, wypowiada\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 zar\u00f3wno ci, co wiedz\u0105 du\u017co, jak i ci, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce o wszystkim wiedz\u0105 wszystko. Dzi\u0119ki temu Ukraina ma swoje 15 minut \u015bwiatowej uwagi. To nie ona jednak rozstrzygnie, lecz odpowied\u017a na pytanie, co naprawd\u0119 si\u0119 wydarzy\u0142o: czy tylko nast\u0105pi\u0142a rotacja w strukturach w\u0142adzy, czy te\u017c ujawni\u0142a si\u0119 nowa podmiotowo\u015b\u0107 spo\u0142eczna. Czy rewolucja to tylko pa\u0142acowy przewr\u00f3t, czy wydarzenie, czyli ujawnienie si\u0119 w historii czego\u015b nowego, nowego pomys\u0142u na \u017cycie spo\u0142eczne. Odpowiedzi na to pytanie najtrudniej szuka\u0107 w sferze polityki, istotniejsza wydaje si\u0119, jak uczy\u0142 cho\u0107by Ernst Bloch, analiza \u00a0kultury i sztuki, w poszukiwaniu nowych form \u00a0reprezentacji symbolicznej owego ewentualnego nowego podmiotu.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, nie wystarczy w\u00f3wczas analiza z perspektywy stereotypu, jaki bole\u015bnie wy\u015bmia\u0142 Ziemowit Szczerek w ksi\u0105\u017cce „Przyjdzie Mordor i nas zje”<\/a> (Paszport „Polityki” w tym roku), przedstawiaj\u0105cej Ukrain\u0119 jako polsk\u0105 fantazj\u0119 na temat \u015bwiata, w kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 z wy\u017cszo\u015bci\u0105 poczu\u0107 lepiej, cho\u0107 w sumie jest do\u015b\u0107 podobny. Na szcz\u0119\u015bcie Ukrai\u0144cy sami tworz\u0105 coraz ciekawszy obraz samych siebie w eseistyce i publicystyce najwy\u017cszej, gdy czyta si\u0119 j\u0105 systematycznie, uzupe\u0142niaj\u0105c wizjami lokalnymi i rozmowami, wida\u0107 jak wiele si\u0119 zmieni\u0142o od 2004 r., od Pomara\u0144czowej Rewolucji.<\/p>\n

W istocie bowiem to w\u0142a\u015bnie 2004 r. by\u0142 okresem zerwania w sensie spo\u0142ecznym i kulturowym, za kt\u00f3rym nie nad\u0105\u017cy\u0142a polityka. Tamara Hundorowa w \u015bwietnej ksi\u0105\u017cce „Pislaczornobyl\u015bka biblioteka” pokazuje, jak wsp\u00f3\u0142czesny posttotalitarny idiom kulturowy na Ukrainie wytworzy\u0142 si\u0119 w cieniu katastrofy czarnobylskiej. By\u0142a impulsem podobnym, jak Hiroshima i Nagasaki dla Japo\u0144czyk\u00f3w, wprowadzi\u0142a do my\u015blenia kategori\u0119 apokalipsy, na wyra\u017cenie kt\u00f3rej nie ma s\u0142\u00f3w, pozostaj\u0105 jedynie postmodernistyczny karnawa\u0142 i \u0107wiczenia z j\u0119zykiem. W takiej atmosferze rodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa Bu-Ba-Bu i sp\u00f3\u017aniony, ukrai\u0144ski postmodernizm. Okres ten zako\u0144czy\u0142 si\u0119 zdaniem Hundorowej w\u0142a\u015bnie w 2004 r., kiedy jeszcze kronikarzami \u00f3wczesnej rewolucji byli tw\u00f3rcy owego postmodernistycznego przewrotu w kulturze ko\u0144ca lat 80. Pami\u0119tam jak t\u0142umaczy\u0142em pisany na gor\u0105co dziennik Saszki Irwa\u0144ca (wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Bu-Ba-Bu), opublikowany w Krytyce Politycznej. Podobny \u015blad zostawi\u0142a Oksana Zabu\u017cko, „matka” posttotalitarnej literatury ukrai\u0144skiej.<\/p>\n

Tym razem by\u0142o inaczej, starzy rewolucjoni\u015bci zm\u0119czyli si\u0119, czy raczej dostrzegli nieadekwatno\u015b\u0107 swoich narz\u0119dzi. Od 2004 r. nast\u0105pi\u0142 proces przyspieszonego kszta\u0142towania si\u0119 nowej podmiotowo\u015bci, ju\u017c nie tyle w kontrze do postkolonialnego syndromu, a pozytywnie, jako nowa wizja bycia tw\u00f3rc\u0105 w\u0142asnej historii (oczywi\u015bcie, jak znakomicie dokumentuje Myko\u0142a Riabczuk w swej eseistyce syndrom postkolonialny oraz kultura kreolska, kt\u00f3rej wyrazem by\u0142 re\u017cim Janukowycza ma si\u0119 (czy mia\u0142 si\u0119) ci\u0105gle dobrze). Niezwykle ciekawym momentem kszta\u0142towania si\u0119 tej nowej podmiotowo\u015bci okaza\u0142a si\u0119 wystawa „Ukrai\u0144skie cia\u0142o”<\/a>, zamkni\u0119ta przez w\u0142adze Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej – przypadek ten w kategoriach politycznych analizuje Oksana Forostyna. Pokazuje, jak sp\u00f3r o wystaw\u0119 sta\u0142 si\u0119 sporem o rozumienie My, o definicj\u0119 zbiorowej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

W ko\u0144cu symptom nadchodz\u0105cej rewolucji – Femen<\/a>, najbardziej radykalny ruch emancypacyjny, „sekstremistyczny”, brutalnie zduszony w Ukrainie przez osi\u0142k\u00f3w Janukowycza – aktywistki Femenu, najpierw Inna Szewczenko, potem kolejne ledwo uszy\u0142y z \u017cyciem chroni\u0105c si\u0119 na wygnaniu (je\u015bli kto\u015b dziwi\u0142 si\u0119, \u017ce podczas rewolucji ze szpitali i z ulic znikaj\u0105 aktywi\u015bci, powinien by\u0142 wiedzie\u0107, \u017ce to by\u0142a normalna praktyka sprawowania w\u0142adzy). Usadowiwszy si\u0119 w w Pary\u017cu uczyni\u0142y jednak z Femenu organizacj\u0119 o zasi\u0119gu mi\u0119dzynarodowym, anga\u017cuj\u0105c\u0105 w tej chwili tysi\u0105ce aktywistek od Tunezji po USA. Femen mia\u0142 tak\u017ce wp\u0142yw na aktywno\u015b\u0107 rosyjskiej grupy Pussy Riot.<\/p>\n

Abstrahuj\u0105c od samego komunikatu Femenu, celu walki, warto przyjrze\u0107 si\u0119 nowej „sztuce walki” – to ruch rewolucyjny na czasy indywidualizmu, gdzie ostatnim bastionem autonomii jest cia\u0142o, kt\u00f3re tak\u017ce jednak staje si\u0119 z jednej strony przedmiotem biopolityki (np. kontrola seksualno\u015bci przez pa\u0144stwo), z drugiej obiektem inwestycji (wzrost znaczenia kapita\u0142u erotycznego w konkurencji na rynku pracy). Femenistki, cho\u0107 odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do idei anarchistycznych, odwr\u00f3ci\u0142y jednak na opak ideologi\u0119 anarchistycznego terroru – zamiast przemocy fizycznej specjalizuj\u0105 si\u0119 w bezpo\u015brednich atakach symbolicznych, zgodnie z logik\u0105 spektaklu i medi\u00f3w spektaklem \u017cyj\u0105cych.<\/p>\n

EuroMajdan by\u0142 tak\u017ce spektaklem, o kt\u00f3rego dynamice, jak przyzna\u0142 Saszko Irwane\u0107, decydowa\u0142 obraz, wizualno\u015b\u0107: zdj\u0119cie pierwszej ofiary \u015bmiertelnej, Serhija Nigojana, kt\u00f3re niczym chrystusowa ikona sta\u0142o si\u0119 symbolem oporu, apokaliptyczne zdj\u0119cia z walk w styczniu, potem z krwawej bitwy ostatniego tygodnia kr\u0105\u017cy\u0142y w serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych interpretowane za pomoc\u0105 odwo\u0142a\u0144 do kultury popularnej: Gwiezdnych Wojen, W\u0142adcy Pier\u015bcieni, Harry’ego Pottera. Bo to w\u0142a\u015bnie ta warstwa popkultury sta\u0142a si\u0119 wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem dla m\u0142odych rewolucjonist\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cym opisywaniu do\u015bwiadczenia dobra i z\u0142a (analizuje to \u015bwietnie Oksana Forostyna w „Krytyce” w tek\u015bcie „Kraj dzieci”<\/a>).<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze jednak pytanie – dlaczego tak d\u0142ugo stali na Majdanie i kto sta\u0142 po obu stronach barykad, co tych ludzi dzieli? Forostyna szuka odpowiedzi i nie potrafi znale\u017a\u0107 jednoznacznej, dzieli si\u0119 wi\u0119c na Facebooku swoimi w\u0105tpliwo\u015bciami:<\/p>\n

„\u041c\u0435\u043d\u0435 \u043d\u0443\u0434\u0438\u0442\u044c, \u043a\u043e\u043b\u0438 \u043a\u0430\u0436\u0443\u0442\u044c, \u0449\u043e \u043b\u044e\u0434\u0438 \u043f\u043e \u0440\u0456\u0437\u043d\u0456 \u0431\u043e\u043a\u0438 \u0431\u0430\u0440\u0438\u043a\u0430\u0434 \u043e\u0434\u043d\u0430\u043a\u043e\u0432\u0456, \u0449\u043e „\u043f\u043e\u043b\u0456\u0442\u0438\u043a\u0430” \u043d\u0430\u0441 \u0440\u043e\u0437’\u0454\u0434\u043d\u0443\u0454. \u041c\u043e\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e, \u0434\u043b\u044f \u0442\u043e\u0433\u043e \u0431\u0430\u0440\u0438\u043a\u0430\u0434\u0438 \u0439 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438 \u0443 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0456 \u041a\u0438\u0454\u0432\u0430, \u0430\u0431\u0438 \u043c\u0438 \u043d\u0430\u0440\u0435\u0448\u0442\u0456 \u043f\u043e\u0431\u0430\u0447\u0438\u043b\u0438 \u0442\u0435, \u0449\u043e \u0431\u0430\u0447\u0438\u0442\u0438 \u043d\u0435 \u0445\u043e\u0447\u0435\u0442\u044c\u0441\u044f? \u042f \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0441\u043f\u0440\u0430\u0432\u0434\u0456 \u043d\u0435 \u0437\u043d\u0430\u044e, \u0449\u043e \u043d\u0430\u0441 \u0440\u043e\u0437’\u0454\u0434\u043d\u0443\u0454 […] \u042f \u0430\u043d\u0456\u0442\u0440\u043e\u0445\u0438 \u043d\u0435 \u043d\u0430\u0431\u043b\u0438\u0437\u0438\u043b\u0430\u0441\u044f \u0434\u043e \u0446\u044c\u043e\u0433\u043e \u0440\u043e\u0437\u0443\u043c\u0456\u043d\u043d\u044f, \u0440\u0430\u0434\u0448\u0435 \u043d\u0430\u0432\u043f\u0430\u043a\u0438. \u042f \u0431\u0456\u043b\u044c\u0448\u0435 \u043d\u0435 \u0434\u043e\u0432\u0456\u0440\u044f\u044e \u0432\u043b\u0430\u0441\u043d\u0438\u043c \u0441\u0443\u0434\u0436\u0435\u043d\u043d\u044f\u043c, \u043d\u0430\u0434\u0442\u043e \u0441\u043e\u0440\u043e\u043c\u043d\u043e \u043f\u0435\u0440\u0435\u0434 \u0442\u0438\u043c\u0438, \u043a\u043e\u0433\u043e \u043d\u0435\u0434\u043e\u043e\u0446\u0456\u043d\u044e\u0432\u0430\u043b\u0430, \u043d\u0430\u0434\u0442\u043e \u0433\u0456\u0440\u043a\u043e \u0432\u0456\u0434 \u0440\u043e\u0437\u0447\u0430\u0440\u0443\u0432\u0430\u043d\u044c \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u043d\u0456\u0445 \u043a\u0456\u043b\u044c\u043a\u043e\u0445 \u043c\u0456\u0441\u044f\u0446\u0456\u0432. \u0422\u043e\u043c\u0443 \u043b\u0438\u0448\u0435 \u0434\u0438\u0432\u043b\u044e\u0441\u044f, \u0441\u043b\u0443\u0445\u0430\u044e \u0442\u0430 \u0437\u0430\u043f\u0430\u043c’\u044f\u0442\u043e\u0432\u0443\u044e”.<\/p>\n

\u041e\u043a\u0440\u0456\u043c \u0441\u043f\u0438\u0441\u043a\u0443 \u043c\u0443\u0434\u0430\u043a\u0456\u0432, \u044f\u043a\u0438\u0445 \u043c\u0438 \u043d\u0435 \u043c\u0430\u0454\u043c\u043e \u043f\u0440\u0430\u0432\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0431\u0430\u0447\u0430\u0442\u0438, \u043e\u0441\u043e\u0431\u043b\u0438\u0432\u043e \u0442\u0435\u043f\u0435\u0440 \u043d\u0435 \u043c\u0430\u0454\u043c\u043e \u043f\u0440\u0430\u0432\u0430, \u043c\u0438 \u0432\u0441\u0456 \u043e\u0431\u0442\u044f\u0436\u0435\u043d\u0456 \u0456\u043d\u0434\u0438\u0432\u0456\u0434\u0443\u0430\u043b\u044c\u043d\u0438\u043c\u0438 \u0441\u043f\u0438\u0441\u043a\u0430\u043c\u0438 \u0432\u043b\u0430\u0441\u043d\u0438\u0445 \u043f\u043e\u043c\u0438\u043b\u043e\u043a \u0442\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043a\u043b\u0430\u0434\u0456\u0432 \u0437\u0430\u0441\u043b\u0456\u043f\u043b\u0435\u043d\u043d\u044f. \u0406 \u0448\u0443\u043a\u0430\u0454\u043c\u043e \u043a\u0440\u0438\u0442\u0435\u0440\u0456\u0457, \u0437\u0430\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0456\u0440\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c, \u0447\u043e\u043c\u0443 \u043e\u0434\u043d\u0456 \u0432\u0438\u0442\u0440\u0438\u043c\u0430\u043b\u0438 \u043f\u0435\u0440\u0435\u0432\u0456\u0440\u043a\u0443 \u0446\u0438\u043c\u0438 \u0442\u0440\u044c\u043e\u043c\u0430 \u043c\u0456\u0441\u044f\u0446\u044f\u043c\u0438, \u0430 \u0456\u043d\u0448\u0456 – \u043d\u0456, \u0439 \u0449\u043e \u0441\u043f\u0456\u043b\u044c\u043d\u0435 \u0432 \u0443\u0441\u0456\u0445 \u0446\u0438\u0445 \u043b\u044e\u0434\u0435\u0439, \u044f\u043a\u0456 \u043d\u0430\u0441 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u043d\u0456\u043c \u0447\u0430\u0441\u043e\u043c \u043f\u0440\u0438\u0433\u043e\u043b\u043e\u043c\u0448\u0443\u044e\u0442\u044c, \u0437\u0432\u0456\u0434\u043a\u0438 \u0432\u043e\u043d\u0438 \u0442\u0430\u043a\u0438 \u0432\u0437\u044f\u043b\u0438\u0441\u044f. \u042f\u043a \u0432\u0438\u044f\u0432\u0438\u043b\u043e\u0441\u044f, \u0456\u0434\u0435\u043e\u043b\u043e\u0433\u0456\u0447\u043d\u0438\u0439 \u0432\u0438\u0431\u0456\u0440, \u043a\u043b\u0430\u0441\u043e\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043d\u0430\u043b\u0435\u0436\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c, \u0433\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0442\u0430 \u0440\u043e\u0437\u0443\u043c\u0443, \u0441\u0445\u0438\u043b\u044c\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c \u0434\u043e \u0433\u0435\u0434\u043e\u043d\u0456\u0437\u043c\u0443 \u0447\u0438 \u0434\u043e \u0430\u0441\u043a\u0435\u0437\u0438, \u0442\u0435\u043c\u043f\u0435\u0440\u0430\u043c\u0435\u043d\u0442, \u043e\u0441\u0432\u0456\u0442\u0430, \u0440\u0435\u0430\u043b\u0456\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c, \u0442\u0430\u043a\u0438\u043c\u0438 \u043a\u0440\u0438\u0442\u0435\u0440\u0456\u044f\u043c\u0438 \u043d\u0435 \u0454. \u042f \u043f\u043e\u043a\u0438 \u0437\u043d\u0430\u0439\u0448\u043b\u0430 \u0442\u0456\u043b\u044c\u043a\u0438 \u043e\u0434\u0438\u043d -\u043f\u0440\u0438\u0431\u043e\u0440\u043a\u0430\u043d\u0435 vs. \u0433\u0456\u043f\u0435\u0440\u0442\u0440\u043e\u0444\u043e\u0432\u0430\u043d\u0435 \u043f\u043e\u0447\u0443\u0442\u0442\u044f \u0432\u043b\u0430\u0441\u043d\u043e\u0457 \u0432\u0430\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0456, „\u0443\u043c\u043e\u0432\u0438 \u0434\u043e\u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u0443” \u0437\u0456 \u0441\u0432\u043e\u0457\u043c \u0435\u0491\u043e.<\/p><\/blockquote>\n

Dochodzi do wniosku, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em podzia\u0142\u00f3w nie jest ideologia, przynale\u017cno\u015b\u0107 klasowa, style \u017cycia, poziom wykszta\u0142cenia. \u0179r\u00f3d\u0142em dzia\u0142ania jest jednostkowa, osobista podmiotowo\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z konstrukcji w\u0142asnego, z\u0142o\u017conego Ja. Nie wiem, czy Oksana Forostyna czyta\u0142a „La fin des societes” Alaina Touraine’a ale napisa\u0142a dok\u0142adnie to samo o ujawnionej na Majdanie podmiotowo\u015bci, co Touraine bada na setkach stron swego monumentalnego dzie\u0142a, analizuj\u0105c uniwersalne procesy przemian spo\u0142ecznych na pocz\u0105tku XXI wieku, kt\u00f3re nazywa „ko\u0144cem spo\u0142ecze\u0144stw”. Kr\u00f3tki wpis Forostyny potwierdzi\u0142 z kolei to, co wydawa\u0142o mi si\u0119, dostrzeg\u0142em w Kijowie w grudniu, podczas rozm\u00f3w aktywistami i lud\u017ami kultury: protestuj\u0119, bo si\u0119 osobi\u015bcie nie zgadzam na otaczaj\u0105ce mnie badziewie, ba\u0142agan, korupcj\u0119 uniemo\u017cliwiaj\u0105ce realizacj\u0119 siebie. Co najwa\u017cniejsze jednak, z tej grupy zindywidualizowanych podmiot\u00f3w zdo\u0142a\u0142 wy\u0142oni\u0107 si\u0119 podmiot zbiorowy, zdolny do trwania.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b zacz\u0119\u0142o si\u0119 tworzy\u0107 nowe ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re chce si\u0119 odci\u0105\u0107 nie tylko od dawnej elity politycznej, lecz tak\u017ce od nurt\u00f3w kultury si\u0142\u0105 rzeczy wpychaj\u0105cych w postkolonialn\u0105 traum\u0119. By\u0107 mo\u017ce Ukrai\u0144cy strz\u0105sn\u0119li truj\u0105cy py\u0142 Czarnobyla i znale\u017ali nowy pomys\u0142 na siebie, na swoje zbiorowe My, kt\u00f3re tworzyli w spos\u00f3b przyspieszony podczas miesi\u0119cy trwania Majdanu. Teraz kolejne wyzwanie – znale\u017a\u0107 dla tego podmiotu adekwatny wyraz polityczny. Je\u015bli jednak rzeczywi\u015bcie mamy do czynienia z now\u0105 form\u0105 podmiotowo\u015bci spo\u0142ecznej i politycznej, to trzeba uczciwie przyzna\u0107 – nikt nie wie, jaka powinna by\u0107 dla tej podmiotowo\u015bci reprezentacja polityczna. Na tym polega rewolucja. Zamiast wi\u0119c teraz poucza\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, przygl\u0105dajmy si\u0119 ich do\u015bwiadczeniu, by samemu si\u0119 uczy\u0107. Bo niewykluczone, \u017ce niebawem mo\u017cemy mie\u0107 w\u0142asne, strukturalnie podobne problemy.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Komentarze polityczne dotycz\u0105ce sytuacji na Ukrainie d\u0142ugo nie b\u0119d\u0105 ustawa\u0107, wypowiada\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 zar\u00f3wno ci, co wiedz\u0105 du\u017co, jak i ci, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce o wszystkim wiedz\u0105 wszystko. Dzi\u0119ki temu Ukraina ma swoje 15 minut \u015bwiatowej uwagi. To nie ona jednak rozstrzygnie, lecz odpowied\u017a na pytanie, co naprawd\u0119 si\u0119 wydarzy\u0142o: czy tylko nast\u0105pi\u0142a rotacja […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,7,55,56,15,24,20,49,120,95,6,73,44,16,78,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/475"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=475"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":477,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/475\/revisions\/477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}