{"id":4825,"date":"2019-10-11T08:27:18","date_gmt":"2019-10-11T06:27:18","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4825"},"modified":"2019-10-11T15:20:18","modified_gmt":"2019-10-11T13:20:18","slug":"wybor-mowa-iv-rp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/10\/11\/wybor-mowa-iv-rp\/","title":{"rendered":"Wyb\u00f3r. Mowa IV RP"},"content":{"rendered":"
\"\"

Stare, ale aktualne, szczeg\u00f3lnie dzi\u015b.<\/p><\/div>\n

Czas wyboru zbli\u017ca si\u0119 nieuchronnie. Nie patrz\u0119 na wyniki sonda\u017cy. Patrz\u0119 na stawk\u0119 decyzji, jakie podejmiemy w niedziel\u0119. Jasno j\u0105 okre\u015bla program PiS, potwierdzaj\u0105 wypowiedzi Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, neofaszystowski j\u0119zyk propagandy. Kto nie z nami, ten nasz wr\u00f3g – napi\u0119tnujemy go po zwyci\u0119stwie, m\u00f3wi wprost prezes. Nie tego zwyci\u0119stwa najbardziej si\u0119 obawiam, tylko tego, \u017ce je\u015bli do niego dojdzie, dalej p\u00f3jdzie kradzie\u017c j\u0119zyka i normalizacja patologii, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0107 trzeba „mow\u0105 IV RP”.
\n
\nNa awersie has\u0142o: polski model pa\u0144stwa dobrobytu. Ra rewersie: katolickie pa\u0144stwo narodu polskiego. Czy taki awers i rewers mo\u017cna sklei\u0107 w jedn\u0105 dobr\u0105 monet\u0119? Bez z\u0142udze\u0144. Thomas Piketty, autor „Kapita\u0142u w XXI wieku”, ksi\u0105\u017cki podobno wa\u017cnej dla Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, w „New York Timesie” tak ocenia projekt PiS<\/strong><\/a>:<\/p>\n

The ruling party has been able to attract lower and middle class voters that were disillusioned by previous governments and the high level of inequality in the country. But in the end PiS is mostly driven by its nationalist ideology, and does not really care about the reduction of social inequalities.<\/p><\/blockquote>\n

Oczywista oczywisto\u015b\u0107, pisa\u0142em o tym wielokrotnie, \u017ce zza pozornie prospo\u0142ecznego projektu wy\u0142ania si\u0119 korporacyjne pa\u0144stwo oparte na zasadzie solidaryzmu i jedno\u015bci ideologicznej. Program PiS, kt\u00f3ry ka\u017cdy mo\u017ce przeczyta\u0107, dok\u0142adnie ten projekt definiuje, wi\u0119c nie trzeba bawi\u0107 si\u0119 w domys\u0142y.<\/p>\n

Solidarno\u015b\u0107 w wersji PiS jest wyrazem solidaryzmu, starej, XIX-wiecznej formu\u0142y zak\u0142adaj\u0105cej, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo to harmonijna hierarchia, w kt\u00f3rej ka\u017cdy zna swoje miejsce i nie pr\u00f3buje zbytnio tego stanu zmienia\u0107. Jaki pisa\u0142 Mro\u017cek, „jeden ziemi\u0119 orze, drugi mury wznosi, a trzeci donosi”. Ponad nimi jeden Ko\u015bci\u00f3\u0142, jedna partia i jeden prezes. Alternatyw\u0105 jest nico\u015b\u0107, nihilizm.<\/p>\n

Dogoni\u0107 i przegoni\u0107<\/h2>\n

Czy tak zorganizowane spo\u0142ecze\u0144stwo jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 strategiczny cel, czyli zbudowa\u0107 „polski model pa\u0144stwa dobrobytu”, kt\u00f3re w perspektywie kilkunastu lat dogoni i przegoni najzamo\u017cniejsze spo\u0142ecze\u0144stwa Europy? To mo\u017cliwe dok\u0142adnie na takiej samej zasadzie, na jakiej mia\u0142 dogoni\u0107 i przegoni\u0107 Zach\u00f3d Zwi\u0105zek Radziecki pod wodz\u0105 Nikity Chruszczowa. Dlaczego warto si\u0119gn\u0105\u0107 do analiz ekonomicznych, r\u00f3wnie\u017c do s\u0142ynnego raportu SGH, na kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 Kaczy\u0144ski. Tak, \u00f3w raport opisuje hipotetyczny wariant konwergencji, zwracaj\u0105c jednak uwag\u0119 na mn\u00f3stwo czynnik\u00f3w, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce proces taki jest praktycznie niemo\u017cliwy.<\/p>\n

Jest po prostu tak samo niemo\u017cliwy, jak niemo\u017cliwe okaza\u0142o si\u0119 podczas rz\u0105d\u00f3w PiS w latach 2015-19 realizowa\u0107 sztandarowe programy – Mieszkanie Plus, budowa\u0107 lokalne drogi, rozwija\u0107 lokalny transport autobusowy, poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby zdrowia, a nawet skutecznie walczy\u0107 ze smogiem. Owszem, uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 programy redystrybucyjne z kluczowym 500 plus. W zamian jednak mamy destrukcj\u0119 sfery us\u0142ug publicznych. Zreszt\u0105 polecam raport Klubu Jagiello\u0144skiego „Dostateczna zmiana” analizuj\u0105cy polityki publiczne rz\u0105du PiS.<\/p>\n

Mitomania narodowa<\/h2>\n

W kolejnej kadencji lepiej nie b\u0119dzie, przeciwnie – efekty destrukcji strukturalnej zaczn\u0105 coraz bardziej przeszkadza\u0107 w codziennym rz\u0105dzeniu. Polityka b\u0119dzie wi\u0119c coraz bardziej ucieka\u0107 w sfer\u0119 spektaklu, propagandy i mitoma\u0144skich konfabulacji, kt\u00f3rych Kaczy\u0144ski do sp\u00f3\u0142ki z Mateuszem Morawieckim s\u0105 niew\u0105tpliwymi arcymistrzami. Im bardziej rzeczywisto\u015b\u0107 wymyka\u0107 si\u0119 b\u0119dzie si\u0119 spod kontroli, tym bardziej stawk\u0105 w\u0142adzy b\u0119dzie kontrola mowy i czego\u015b, co socjologowie nazywaj\u0105 dominuj\u0105cym dyskursem interpretacyjnym.<\/p>\n

Ramy mowy IV RP kodyfikuje przedwyborczy program PiS – przed jego lektur\u0105 warto sobie przejrze\u0107 Victora Klemperera, George’a Orwella i Micha\u0142a G\u0142owi\u0144skiego. Lub esencjonalny wyci\u0105g, jakim jest opublikowana niedawno we Francji ksi\u0105\u017cka „La Langue confisqu\u00e9. Lire Victor Klemperer aujourdhui” autorstwa Frederica Joly. Joly, co ciekawe, niemal w r\u00f3wnym stopniu odwo\u0142uje si\u0119 do analiz autora „J\u0119zyka III Rzeszy” co do refleksji polskich pisarzy: Mi\u0142osza, Herlinga-Grudzi\u0144skiego, Brandysa, odnajduj\u0105c w nich szczeg\u00f3ln\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na t\u0119 \u015bmiertelnie niebezpieczn\u0105 patologi\u0119, jak\u0105 jest degradacja mowy. Mowy, czyli j\u0119zyka w spo\u0142ecznej praktyce.<\/p>\n

Stra\u017cnicy j\u0119zyka<\/h2>\n

Czym jest wi\u0119c program PiS, tak jak zosta\u0142 spisany i jest przedstawiany na kolejnych konwencjach ustami prezesa i jego akolit\u00f3w? To projekt konfiskaty j\u0119zyka i jego przebudowy zgodnie z orwellowsk\u0105 recept\u0105 na przeinaczenie znacze\u0144 i poj\u0119\u0107. Tak skonstruowana mowa ma maskowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej spod kontroli zosta\u0142y spuszczone nienawi\u015b\u0107, przemoc, pogarda dla wszystkich, co ow\u0105 przeinaczon\u0105 mow\u0119 odrzucaj\u0105, zachowuj\u0105c wierno\u015b\u0107 j\u0119zykowi, jedynej prawdziwej ojczy\u017anie wsp\u00f3lnoty ludzi wolnych, r\u00f3wnych i r\u00f3\u017cnych.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie dlatego takim wyzwaniem dla komunist\u00f3w by\u0142 Nobel dla Czes\u0142awa Mi\u0142osza i dlatego tak wa\u017cny jest dzi\u015b Nobel dla Olgi Tokarczuk. Nominacje te bowiem s\u0105 przypomnieniem i dowodem, \u017ce o ile mo\u017cna przej\u0105\u0107 na chwil\u0119 kontrol\u0119 nad mow\u0105, normalizuj\u0105c faszystowski idiom, j\u0119zyk jest silniejszy od polityki i polityk\u00f3w.<\/p>\n

Mo\u017ce wi\u0119c Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski upaja\u0107 si\u0119 przekonaniem, \u017ce elity, r\u00f3wnie\u017c kulturalne, przechodz\u0105 na jego stron\u0119, a ci, co nie przejd\u0105, zostan\u0105 napi\u0119tnowani. Poza jego kontrol\u0105 pozostaje jego najwi\u0119kszy przeciwnik – j\u0119zyk i wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w nim rzeczywisto\u015b\u0107. Kr\u00f3l jest nagi, nawet je\u015bli wszystkie kana\u0142y propagandy m\u00f3wi\u0105, \u017ce ubiera si\u0119 u Prady. Pozostaje wi\u0119c zako\u0144czy\u0107 \u017cyczeniem z „Traktatu teologicznego” Czes\u0142awa Mi\u0142osza: „Oby do naszej mowy wr\u00f3ci\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107”. I zdaniem z listu Marii Janion do uczestnik\u00f3w Kongresu Kultury w 2016 r.:<\/p>\n

Przed nami trudne lata, wiem o\u00a0tym. Ale \u201eKsi\u0119gi Jakubowe\u201d Olgi Tokarczuk ju\u017c zosta\u0142y napisane, istniej\u0105. Odnowicielska wizja historii formuje moje nadzieje na przysz\u0142o\u015b\u0107. Jestem przekonana, \u017ce otwarcie zbiorowej pami\u0119ci, przemiana \u017ca\u0142oby w\u00a0empati\u0119, odrzucenie \u201eprzedkrytycznej zgody na technicyzacj\u0119 humanistyki\u201d \u2013 to praca z\u00a0dzie\u0107mi, z\u00a0m\u0142odymi lud\u017ami, jaka musi si\u0119 odby\u0107 i\u00a0si\u0119 odb\u0119dzie w\u00a0tych najbli\u017cszych, trudnych latach.<\/p><\/blockquote>\n

\u017bycz\u0119 dobrego, trafnego wyboru w niedziel\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czas wyboru zbli\u017ca si\u0119 nieuchronnie. Nie patrz\u0119 na wyniki sonda\u017cy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4833,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,56,182,49,120,44],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4825"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4832,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825\/revisions\/4832"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}