{"id":4861,"date":"2019-11-20T08:42:24","date_gmt":"2019-11-20T07:42:24","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=4861"},"modified":"2019-11-20T13:59:36","modified_gmt":"2019-11-20T12:59:36","slug":"lewica-wraca-do-gry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2019\/11\/20\/lewica-wraca-do-gry\/","title":{"rendered":"Lewica wraca do gry"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tematy\/adrian-zandberg\">Adrian Zandberg<\/a> \u015bwietnie wykorzysta\u0142 sejmow\u0105 m\u00f3wnic\u0119 po expos\u00e9 Mateusza Morawieckiego. Mniejsza, \u017ce obna\u017cy\u0142 pustk\u0119 kryj\u0105c\u0105 si\u0119 za s\u0142owami premiera. Wa\u017cniejsze, \u017ce zdefiniowa\u0142 pozycj\u0119 lewicy, potwierdzaj\u0105c, jak bardzo jest potrzebna w polskiej polityce i parlamencie.<!--more--><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"&quot;Zandberg orze premiera&quot;. Lider Lewicy obna\u017cy\u0142 przem\u00f3wienie Morawieckiego\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/LFMEnKvaULo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Od pocz\u0105tku poprzedniej kadencji przekonywa\u0142em, polemizuj\u0105c m.in. z zachwytami Rafa\u0142a Wosia nad polityk\u0105 PiS, \u017ce partia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego nie ma programu prospo\u0142ecznego i wr\u0119cz realizuje polityk\u0119 antyludow\u0105. Nie b\u0119d\u0119 powtarza\u0142 tamtych argument\u00f3w, ciesz\u0119 si\u0119 natomiast, \u017ce Adrian Zandberg w imieniu parlamentarnej lewicy dokona\u0142 podobnego rozr\u00f3\u017cnienia. Jak w starym dowcipie o r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy demokracj\u0105 a demokracj\u0105 ludow\u0105 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy pa\u0144stwem dobrobytu a polsk\u0105 wersj\u0105 pa\u0144stwa dobrobytu PiS jest taka, jak mi\u0119dzy krzes\u0142em a krzes\u0142em elektrycznym.<\/p>\n<h2>Pa\u0144stwo dobrobytu w ruinie<\/h2>\n<p>Zandberg pokaza\u0142, \u017ce to, co pa\u0144stwo dobrobytu definiuje, czyli system us\u0142ug publicznych, jest w ruinie. A bez us\u0142ug publicznych bezpo\u015brednie transfery, jakkolwiek dora\u017anie poprawiaj\u0105 sytuacj\u0119 materialn\u0105, w d\u0142u\u017cszej perspektywie przyczynia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 do destrukcji i faktycznej prywatyzacji sektora publicznego. Jedynym sposobem na jego uzdrowienie, je\u015bli taka by\u0142aby intencja w\u0142adzy, jest zmiana modelu, w kt\u00f3rym sektor us\u0142ug publicznych by\u0142 przestrzeni\u0105 akumulacji pierwotnej odradzaj\u0105cego si\u0119 w Polsce po 1989 r. kapitalizmu.<\/p>\n<p>Niskop\u0142atna praca, g\u0142\u00f3wnie kobiet, na stanowiskach nauczycielek, piel\u0119gniarek, lekarek, pracowniczek sfery kultury i administracji umo\u017cliwia\u0142a przez dekady transformacji odtwarzanie si\u0119 i rozw\u00f3j naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, co doskonale pokazywa\u0142y takie wska\u017aniki, jak malej\u0105ca \u015bmiertelno\u015b\u0107 noworodk\u00f3w, rosn\u0105ca oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia, poprawiaj\u0105ce si\u0119 osi\u0105gni\u0119cia edukacyjne. Rewersem tego procesu jest nie tylko wyzysk ze strony pa\u0144stwa jako pracodawcy swoich pracownic i pracownik\u00f3w, ale tak\u017ce gwa\u0142towny wzrost nier\u00f3wno\u015bci dochodowych.<\/p>\n<h2>Skandal nier\u00f3wno\u015bci<\/h2>\n<p>Adrian Zandberg wspomnia\u0142 o najbardziej skandalicznym ich wymiarze, czyli oczekiwanej d\u0142ugo\u015bci \u017cycia \u2013 tu dystans dziel\u0105cy najbogatszych od najbiedniejszych przekracza dekad\u0119 (dobr\u0105 ilustracj\u0105 jest Warszawa, w kt\u00f3rej mieszka\u0144cy Pragi P\u00f3\u0142noc \u017cyj\u0105 o blisko 9 lat kr\u00f3cej ni\u017c mieszka\u0144cy Wilanowa). W wymiarze dochodowym popularn\u0105 miar\u0105 nier\u00f3wno\u015bci jest wsp\u00f3\u0142czynnik Gini\u2019ego \u2013 im wi\u0119ksza jego warto\u015b\u0107, tym wi\u0119kszy dystans dziel\u0105cy najbogatszych od najbiedniejszych.<\/p>\n<p>PRL opuszczali\u015bmy z nier\u00f3wno\u015bciami na poziomie poni\u017cej 0,3, w drugiej dekadzie 21 wieku osi\u0105gn\u0119\u0142y one 0,51 (dochody brutto liczone na podstawie danych fiskalnych i ZUS), a na Mazowszu 0,56. To poziom brazylijski i w istotny spos\u00f3b r\u00f3\u017cni si\u0119 od miary uzyskiwanej na podstawie sonda\u017cy, w kt\u00f3rych nie przekracza 0,35 i na tym poziomie mniej wi\u0119cej utrzymuje si\u0119 od 2004 r. Wyniki sonda\u017cowe u\u015bpi\u0142y czujno\u015b\u0107 libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy przed wyborami w 2015 r. byli przekonani, \u017ce nier\u00f3wno\u015bci w Polsce wr\u0119cz malej\u0105, gdy tymczasem z analizy twardych danych (nawet je\u015bli przyjmie si\u0119, \u017ce nie o wszystkich dochodach fiskus si\u0119 dowiaduje) ujawnia si\u0119 wyra\u017anie dramatyczne wr\u0119cz rozwarstwienie dochodowe polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<h2>Us\u0142ugi publiczne &#8211; inwestycje, nie wyzysk<\/h2>\n<p>W takiej sytuacji PiS, proponuj\u0105c w 2015 r. program 500 plus i transfery bezpo\u015brednie, trafi\u0142 doskonale w rzeczywiste nastroje i potrzeby. Problem w tym, \u017ce w 2018 r. poziom skrajnego ub\u00f3stwa zamiast jak rok wcze\u015bniej zmale\u0107, wzr\u00f3s\u0142, pokazuj\u0105c, \u017ce wyr\u00f3wnawcza moc owych transfer\u00f3w przesta\u0142a dzia\u0142a\u0107 wobec rosn\u0105cych koszt\u00f3w \u017cycia. Jednocze\u015bnie rz\u0105d nie wykorzysta\u0142 dobrej koniunktury na niezb\u0119dne inwestycje w system us\u0142ug publicznych i jego przestawienie na nowy, ju\u017c potransformacyjny tryb dzia\u0142ania, kiedy nie jest on ju\u017c przestrzeni\u0105 wspomnianej akumulacji pierwotnej, tylko inwestycji spo\u0142ecznych w przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Dalszy rozw\u00f3j Polski zale\u017ce\u0107 bowiem b\u0119dzie nie od fantazji Morawieckiego o elektrycznych samochodach i dogonieniu Niemiec, tylko od jako\u015bci s\u0142u\u017cby zdrowia (szczeg\u00f3lnie istotne wobec faktu szybkiego starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa), systemu edukacji i nauki. Dwa pierwsze obszary s\u0105 w g\u0142\u0119bokim, narastaj\u0105cym kryzysie, nauka reformowana przez Jaros\u0142awa Gowina pogr\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 w procesie kreatywnej destrukcji, kt\u00f3ra nie wiadomo, co przyniesie. Problem w tym, \u017ce ju\u017c brakuje pieni\u0119dzy potrzebnych, by dokona\u0107 niezb\u0119dnych zmian, niemo\u017cliwych bez wielkich inwestycji, zw\u0142aszcza w ludzi: nauczycieli i wszystkich pracownik\u00f3w o\u015bwiaty, lekarzy i piel\u0119gniarki, naukowc\u00f3w i ca\u0142\u0105 sfer\u0119 us\u0142ug publicznych.<\/p>\n<h2>Ekologiczne pa\u0144stwo dobrobytu<\/h2>\n<p>Adrian Zandberg w swym przem\u00f3wieniu pokaza\u0142, \u017ce stawk\u0119 problemu z pa\u0144stwem dobrobytu w Polsce rozumie i mam nadziej\u0119, \u017ce wiedz\u0119 t\u0119 podziela reszta polityk\u00f3w i polityczek lewicy. Jeszcze bardziej cieszy mnie to, \u017ce Zandberg po\u0142\u0105czy\u0142 kwesti\u0119 pa\u0144stwa dobrobytu z kryzysem klimatycznym. Kwestie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, walki z nier\u00f3wno\u015bciami i z kryzysem ekologicznym tworz\u0105 dzi\u015b nierozerwalny splot, kt\u00f3ry musi by\u0107 w centrum lewicowej polityki. Polityka prawicowa \u017cadnej z tych kwestii nie rozwi\u0105zuje, przeciwnie \u2013 wszystkie pog\u0142\u0119bia.<\/p>\n<p>Pozostaje tylko przekona\u0107 wyborc\u00f3w, by w kolejnych wyborach lewica zaj\u0119\u0142a w sejmowych \u0142awach tyle miejsc i uzyska\u0142a nie tylko wp\u0142yw na debat\u0119, ale mia\u0142a tak\u017ce wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107. Przem\u00f3wienie &#8211; czy raczej expos\u00e9 &#8211; Adriana Zandberga to dobry pocz\u0105tek, oby niezbyt d\u0142ugiego, marszu po\u0142\u0105czonej lewicy po w\u0142adz\u0119. (O oczywistych trudno\u015bciach i z elektoratem, i z sam\u0105 lewic\u0105 w kolejnych odcinkach, na razie cieszmy si\u0119 chwil\u0105).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adrian Zandberg \u015bwietnie wykorzysta\u0142 sejmow\u0105 m\u00f3wnic\u0119 po expos\u00e9 Mateusza Morawieckiego. Mniejsza, \u017ce obna\u017cy\u0142 pustk\u0119 kryj\u0105c\u0105 si\u0119 za s\u0142owami premiera. Wa\u017cniejsze, \u017ce zdefiniowa\u0142 pozycj\u0119 lewicy, potwierdzaj\u0105c, jak bardzo jest potrzebna w polskiej polityce i parlamencie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4866,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,65,45,187,279,46,197,286,223,29,257,49,120,8,297,258,6,308,73,294,66],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4861"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4869,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4861\/revisions\/4869"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}