Minister kultury do\u0142\u0105czy\u0142 do os\u00f3b komentuj\u0105cych wyk\u0142ad noblowski Olgi Tokarczuk. Nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pisarka m\u00f3wi\u0142a o literaturze w zmieniaj\u0105cym si\u0119, z\u0142o\u017conym \u015bwiecie, a nie odwr\u00f3t. I wyszed\u0142 na politruka.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ka\u017cdy ma prawo komentowa\u0107, tak\u017ce noblowskie wyk\u0142ady, jak chce. R\u00f3wnie\u017c minister kultury, cho\u0107 w takim przypadku warto najpierw okre\u015bli\u0107 rol\u0119, w jakiej si\u0119 wyst\u0119puje. Czy Piotr Gli\u0144ski m\u00f3wi\u0142 o wyst\u0105pieniu Olgi Tokarczuk jako Piotr Gli\u0144ski, czy jako profesor-socjolog Piotr Gli\u0144ski, czy jako minister kultury Piotr Gli\u0144ski, czy w ko\u0144cu wicepremier Piotr Gli\u0144ski?<\/p>\n\n\n\n
Na pewno zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 jako minister, bo zaprosi\u0142 pisark\u0119 do ministerstwa, by z\u0142o\u017cy\u0107 jej osobi\u015bcie gratulacje i porozmawia\u0107 tak\u017ce o kwestiach poruszonych w noblowskiej mowie. Wi\u0119c mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce dalsza cz\u0119\u015b\u0107 komentarza wypowiadana by\u0142a z pozycji ministra kultury.<\/p>\n\n\n\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do kluczowej w wyst\u0105pieniu Tokarczuk kategorii czu\u0142o\u015bci, Piotr Gli\u0144ski powiedzia\u0142 (podaj\u0119 za Gazet\u0105 Prawn\u0105<\/a><\/strong>):<\/p>\n\n\n\n Bardzo dobrze by by\u0142o, \u017ceby ta czu\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a cz\u0119\u015bciej widoczna, tak\u017ce w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie, tak\u017ce w ocenach naszego \u017cycia publicznego, czy rozumienia polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n I doda\u0142:<\/p>\n\n\n\n Problem jest z egoizmem i zbytnim indywidualizmem, z fragmentaryzacj\u0105 \u015bwiata. Natomiast czy wystarczy to poj\u0119cie czu\u0142o\u015bci do tego, \u017ceby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 te wszystkie kwestie, to mam wiele w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Do\u0142o\u017c\u0119 jeszcze fragment:<\/p>\n\n\n\n Mi\u0142o\u015b\u0107, mi\u0142osierdzie to s\u0105 poj\u0119cia, kt\u00f3re w wielkich systemach filozoficzno-\u015bwiatopogl\u0105dowych i religijnych funkcjonuj\u0105 w \u015bwiecie od 2000 lat. W jakim\u015b sensie ta czu\u0142o\u015b\u0107 jest przy tym male\u0144ka.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n I ju\u017c na koniec:<\/p>\n\n\n\n … potrzebna jest bardziej wnikliwa diagnoza w wielu innych obszarach. (…) Ja np. widz\u0119 nadziej\u0119 w instytucjach, kt\u00f3re buduj\u0105 pozytywne systemy warto\u015bci, takich jak\u00a0rodzina, wsp\u00f3lnota np. narodowa, lokalna, bo wci\u0105\u017c nikt nigdzie na \u015bwiecie nie zast\u0105pi\u0142 dobrze funkcjonuj\u0105cej wsp\u00f3lnoty narodowej, w sensie kulturowym, dla zaspokajania wszystkich naszych potrzeb spo\u0142ecznych.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Mam wra\u017cenie, \u017ce Piotr Gli\u0144ski zwyczajnie nie przeczyta\u0142\/nie wys\u0142ucha\u0142 mowy Olgi Tokarczuk albo zrobi\u0142 to bardzo pospiesznie i nie zrozumia\u0142 przekazu pisarki.<\/p>\n\n\n\n Noblistka m\u00f3wi\u0142a o literaturze w zmieniaj\u0105cym si\u0119, z\u0142o\u017conym \u015bwiecie. I jak powiedzia\u0142a, „czu\u0142o\u015b\u0107 jest t\u0105 najskromniejsz\u0105 odmian\u0105 mi\u0142o\u015bci”, sposobem patrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rym Tokarczuk widzi podstaw\u0119 swojego pisarskiego fachu i si\u0142\u0119 literatury.<\/p>\n\n\n\n Dziwne to oczekiwanie Piotra Gli\u0144skiego, by pisarka, m\u00f3wi\u0105c o potrzebie nowych narracji ujmuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesn\u0105\u00a0kondycj\u0119, podejmowa\u0142a refleksj\u0119 socjologiczn\u0105 czy politologiczn\u0105 nad instytucjami \u017cycia spo\u0142ecznego i politycznego. Trudno te\u017c by\u0142o oczekiwa\u0107, \u017ce wypowiadaj\u0105c si\u0119 z autonomicznej pozycji sztuki, zastanawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie nad kondycj\u0105 np. Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n\n\n\n Komentarz Piotra Gli\u0144skiego by\u0142 wi\u0119c nie na temat, w pewnym aspekcie te\u017c wykaza\u0142 nieznajomo\u015b\u0107 Olgi Tokarczuk jako osoby. Bo tworz\u0105c po polsku literatur\u0119 o uniwersalnym przekazie, jest jednocze\u015bnie mieszkank\u0105 \u015bwiata i obywatelk\u0105 swej lokalnej, noworudzkiej wsp\u00f3lnoty. Jak bardzo z t\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 jest zwi\u0105zana, najlepiej zrozumie\u0107, jad\u0105c na festiwal G\u00f3ry Literatury.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tam, jak w 2016 r. podczas inauguracji programu Europejskiej Stolicy Kultury we Wroc\u0142awiu Piotr Gli\u0144ski poucza\u0142 w swym przem\u00f3wieniu go\u015bci z Europy, czym jest europejska kultura. Wzbudzi\u0142 co najmniej kontrowersje, bo sprawia\u0142 wra\u017cenie, \u017ce wzywa do rechrystianizacji kontynentu, nie rozumiej\u0105c, jak z\u0142o\u017con\u0105 syntez\u0105 jest europejska kultura. Pisa\u0142em o tym w Antymatriksie<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Teraz minister kultury nie potrafi odr\u00f3\u017cni\u0107 literackiej fikcji i jej zada\u0144 wobec rzeczywisto\u015bci od innych form diagnozy rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej. A\u017c si\u0119 boj\u0119 napisa\u0107, ale mam wra\u017cenie, przypominaj\u0105c sobie inauguracj\u0119 ESK Wroc\u0142aw 2016, a teraz komentarz do mowy Tokarczuk, \u017ce Piotr Gli\u0144ski nie rozumie, czym jest kultura.<\/p>\n\n\n\n Niestety, hipotez\u0119 t\u0119 potwierdzaj\u0105 nie tylko ma\u0142o rozs\u0105dne s\u0142owa, ale tak\u017ce jeszcze mniej rozs\u0105dne decyzje. Bo jak t\u0142umaczy\u0107 destrukcj\u0119 narodowych instytucji kultury – by tylko wspomnie\u0107 Muzeum Narodowe w Warszawie, katastrofalnymi decyzjami personalnymi, kt\u00f3rych tak \u0142atwo by\u0142o unikn\u0105\u0107?<\/p>\n\n\n\n Strofuj\u0105c Tokarczuk, nie po raz pierwszy zreszt\u0105, Piotr Gli\u0144ski pokaza\u0142, \u017ce jest politykiem dzia\u0142aj\u0105cym na odcinku kultury z konkretn\u0105 polityczn\u0105\u00a0misj\u0105. Nie jest wi\u0119c ministrem kultury, tylko ministrem od kultury, politrukiem po prostu.<\/p>\n\n\n\nLiteratura, czu\u0142o\u015b\u0107, \u015bwiat<\/h2>\n\n\n\n
Wizje kultury<\/h2>\n\n\n\n
Minister od kultury<\/h2>\n\n\n\n