{"id":5023,"date":"2020-01-07T09:10:45","date_gmt":"2020-01-07T08:10:45","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5023"},"modified":"2020-01-07T13:05:05","modified_gmt":"2020-01-07T12:05:05","slug":"klimat-i-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/01\/07\/klimat-i-historia\/","title":{"rendered":"Klimat i historia"},"content":{"rendered":"\n<p>To, co dzieje si\u0119 z klimatem, nie ma precedensu w ludzkiej historii. Mo\u017cemy wszak\u017ce szuka\u0107 historycznych analogii pokazuj\u0105cych, jak gospodarka i system spo\u0142eczno-polityczny reaguj\u0105 na zmiany. \u015awietnym polem obserwacji jest XVII w. i Ma\u0142a Epoka Lodowa.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czas rewolucji i upadk\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto spojrze\u0107 na dzieje XVII w., mimo \u017ce wtedy akurat nast\u0105pi\u0142o och\u0142odzenie klimatu, a nie &#8211; jak dzisiaj &#8211; jego ocieplenie. Mimo to lekcja historii jest pouczaj\u0105ca &#8211; jak pokazuje Geoffrey Parker w monumentalnej ksi\u0105\u017cce &#8222;Globalny kryzys&#8221;, ca\u0142y \u015bwiat odczu\u0142 za\u0142amanie gospodarki opartej na rolnictwie i w konsekwencji do\u015bwiadczy\u0142 wojen domowych i rewolucji.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzeczpospolita znajdowa\u0142a si\u0119\u00a0w epicentrum tych wydarze\u0144, w ci\u0105gu zaledwie kilku dekad staczaj\u0105c z pozycji mocarstwa podbijaj\u0105cego Moskw\u0119 do pa\u0144stwa upad\u0142ego, z kt\u00f3rego musia\u0142 ucieka\u0107 kr\u00f3l. Do tych historii jeszcze b\u0119d\u0119 wraca\u0142, na razie ma\u0142y przegl\u0105d ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych wp\u0142ywowi klimatu na histori\u0119 i na odwr\u00f3t &#8211; jak cz\u0142owiek zmienia\u0142 klimat ju\u017c od bardzo dawna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przegl\u0105d literatury<\/h2>\n\n\n\n<p>Dalsza cz\u0119\u015b\u0107&nbsp;wpisu to moja nota\/kolekcja z systemu Wakelet:<\/p>\n\n\n\n<p> <\/p><iframe loading=\"lazy\" class=\"wakeletEmbed\" width=\"100%\" height=\"760px\" src=\"https:\/\/embed.wakelet.com\/wakes\/991a6dd6-daf3-4cf1-8451-ab57a416afb9\/list\" style=\"border: none\" allow=\"autoplay\"><\/iframe><!-- Please only call https:\/\/embed-assets.wakelet.com\/wakelet-embed.js once per page --><script src=\"https:\/\/embed-assets.wakelet.com\/wakelet-embed.js\" charset=\"UTF-8\"><\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To, co dzieje si\u0119 z klimatem nie ma precedensu w ludzkiej historii. Mo\u017cemy wszak\u017ce szuka\u0107 historycznych analogii pokazuj\u0105cych, jak gospodarka i system spo\u0142eczno-polityczny reaguje na zmiany. \u015awietnym polem obserwacji jest XVII wiek i Ma\u0142a Epoka Lodowa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5025,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,141,45,46,21,197,114,24,257,49,120,124,294,86,167],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5023"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5028,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5023\/revisions\/5028"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}