
{"id":5133,"date":"2020-03-18T09:45:12","date_gmt":"2020-03-18T08:45:12","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5133"},"modified":"2020-03-18T16:32:01","modified_gmt":"2020-03-18T15:32:01","slug":"spotkania-z-cyberutopia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/03\/18\/spotkania-z-cyberutopia\/","title":{"rendered":"Spotkania z cyberutopi\u0105"},"content":{"rendered":"\n<p>Kryzys sprawdza spo\u0142ecze\u0144stwo i instytucje. Chcemy jak najszybciej przywr\u00f3ci\u0107 namiastki normalno\u015bci wytr\u0105conemu z normalno\u015bci \u017cyciu. Organizujemy prac\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107, pisarze czytaj\u0105 w internecie swoje dzie\u0142a, nauczyciele wzywaj\u0105 przed komputery uczni\u00f3w. Kreatywna destrukcja ju\u017c szczerzy k\u0142y do tych, co s\u0105 za s\u0142abi, by podo\u0142a\u0107 kolejnej fali wymuszonej modernizacji.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Trudno sobie wyobrazi\u0107 podobn\u0105&nbsp;pandemi\u0119 20 lat temu, gdy dost\u0119p do internetu mia\u0142 nik\u0142y odsetek Polak\u00f3w. Dzi\u015b narodowa kwarantanna sta\u0142a si\u0119 okazj\u0105 do narodowego skoku w cyberutopi\u0119. Pojedynczo i niewielkimi grupami ju\u017c tam nas wielu trafi\u0142o. Socjologowie, antropologowie i kulturoznawcy od wielu lat opisuj\u0105 cyfrowe praktyki Polek i Polak\u00f3w. Do internetu przenios\u0142a si\u0119 te\u017c ju\u017c dawno znaczna cz\u0119\u015b\u0107&nbsp;debaty politycznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne po polsku<\/h2>\n\n\n\n<p>Obecny kryzys b\u0119dzie jednak dobrym sprawdzianem dla instytucji, na ile zadomowi\u0142y ju\u017c nie tak now\u0105 cyfrow\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. R\u00f3wno 10 lat temu organizowa\u0142em w Collegium Civitas seminarium o Otwartym Spo\u0142ecze\u0144stwie Informacyjnym, uczestniczy\u0142 w nim Micha\u0142 Boni oraz kilkoro ministr\u00f3w \u00f3wczesnego rz\u0105du PO-PSL.<\/p>\n\n\n\n<p>Spotkanie odbywa\u0142o si\u0119 nied\u0142ugo po pierwszym politycznym buncie internaut\u00f3w, kt\u00f3rzy zmobilizowali si\u0119 w sieci przeciwko pr\u00f3bie wprowadzenia rejestru stron i us\u0142ug niedozwolonych przy okazji ustawy antyhazardowej. Spraw\u0119\u00a0mo\u017cna <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" sobie przypomnie\u0107 w serwisie Wikinews (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/pl.wikinews.org\/wiki\/2010-02-05:_Rejestr_stron_i_us%C5%82ug_niedozwolonych_wycofany_z_projektu_ustawy\" target=\"_blank\">sobie przypomnie\u0107 w serwisie Wikinews<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pa\u0144stwo informacyjne<\/h2>\n\n\n\n<p>Micha\u0142 Boni, w\u00f3wczas minister w KPRM i m\u00f3zg strategiczny rz\u0105du, wykaza\u0142 si\u0119 podczas seminarium refleksem i powiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105d i politycy pr\u00f3bowali budowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne w Polsce, a okaza\u0142o si\u0119, \u017ce powsta\u0142o samo bez pytania w\u0142adzy i polityk\u00f3w o zdanie i zgod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-vimeo wp-block-embed is-type-video is-provider-vimeo wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Polska Otwarta MBoni 01 03 2010\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/9852058?dnt=1&amp;app_id=122963\" width=\"640\" height=\"480\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; fullscreen\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>To stwierdzenie Boniego od zawsze mia\u0142o potwierdzenie w r\u00f3\u017cnych mi\u0119dzynarodowych por\u00f3wnaniach internetyzacji i informatyzacji kraju. Jeden z ciekawszych Network Readiness Index \u015awiatowego Forum Gospodarczego ujawnia\u0142 systematycznie, \u017ce o ile mieszka\u0144cy Polski radzili sobie ca\u0142kiem nie\u017ale z nowymi technologiami, np. w 2016 r. uplasowali\u015bmy si\u0119 na 42. miejscu w\u015br\u00f3d 130 badanych kraj\u00f3w, o tyle administracja rz\u0105dowa wyl\u0105dowa\u0142a na miejscu 82., a biznes pomi\u0119dzy &#8211; na 64.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bunt Sieci<\/h2>\n\n\n\n<p>Przed 2010 r., o ile pami\u0119tam, by\u0142o o wiele gorzej, rz\u0105d nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 nawet w pierwszej setce. W ka\u017cdym razie te rankingi pokazuj\u0105\u00a0g\u0142\u0119boki sens wypowiedzi Boniego z marca 2010 r. &#8211; jak modernizowa\u0107 zmodernizowanych przez zacofanych? Niestety s\u0142owa Boniego nie przebi\u0142y si\u0119 szerzej ani tym bardziej do politycznej \u015bwiadomo\u015bci i dwa lata p\u00f3\u017aniej mieli\u015bmy ju\u017c prawdziwy Bunt Sieci, czyli protesty przeciw ACTA.<\/p>\n\n\n\n<p>Cyfrowy od\u0142am spo\u0142ecze\u0144stwa zderzy\u0142 si\u0119 z analogowym pa\u0144stwem, w znacznej mierze analogowym biznesem oraz \u0142adem instytucjonalnym. Swoj\u0105 interpretacj\u0119 przedstawi\u0142em w ksi\u0105\u017cce &#8222;Bunt Sieci&#8221; (Polityka 2012), a analiz\u0119 reakcji pa\u0144stwa na protesty w rozdziale &#8222;Pa\u0144stwo wobec spo\u0142ecznego buntu wywo\u0142anego umow\u0105 ACTA&#8221; z ksi\u0105\u017cki &#8222;Pa\u0144stwo w praktyce. Style dzia\u0142ania&#8221; pod red. Jacka Raciborksigeo (Nomos 2017).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kolejny test<\/h2>\n\n\n\n<p>Teraz mamy kolejny wielki test w sytuacji absolutnie nadzwyczajnej. Nie oceniam jeszcze w tym momencie, cho\u0107 wiele sygna\u0142\u00f3w jest niepokoj\u0105cych. Najbardziej niepokoi wiara w technologiczny solucjonizm &#8211; np. dzieci nie mog\u0105 chodzi\u0107 do szko\u0142y, uczmy je przez internet.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak? Jak to jak? Dziwi si\u0119 ministerstwo edukacji i odsy\u0142a na stron\u0119\u00a0przygotowan\u0105\u00a0przez resort cyfryzacji, gdzie s\u0105 linki do wszystkiego, co potrzebne. Prawie XXII w., brakuje jednak kilku zwyk\u0142ych XIX-wiecznych fundament\u00f3w, jak cho\u0107by podstaw prawnych dla zdalnego trybu pracy nauczycieli i uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cyfrowa partyzantka<\/h2>\n\n\n\n<p>Zwraca na to czujnie uwag\u0119 Alina Czy\u017cewska z Watchdog Polska, pokazuj\u0105c, \u017ce na razie szko\u0142a zosta\u0142a zawieszona i w \u015bwietle obowi\u0105zuj\u0105cego dzi\u015b stanu prawnego nauczyciele czy uczniowie nie maj\u0105 obowi\u0105zku realizowa\u0107 zada\u0144 dydaktycznych ani te\u017c nikt nie ma ich prawa do tego zmusza\u0107. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce zmuszanie do nieodp\u0142atnego wykorzystania prywatnej infrastruktury do \u015bwiadczenia pracy jest niezgodne i z prawem, i z przyzwoito\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, nauczycielki i nauczyciele w trosce o dobro uczni\u00f3w na takie szczeg\u00f3\u0142y nie zwracaj\u0105\u00a0uwagi, sytuacja nadzwyczajna aktywizuje gen powsta\u0144czo-partyzancki, uruchamianie szko\u0142y w internecie przypomina montowanie tajnych komplet\u00f3w w pierwszych dniach okupacji. Tyle \u017ce dzi\u015b okupantem jest koronawirus.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kreatywna destrukcja, naturalna selekcja<\/h2>\n\n\n\n<p>System &#8211; my\u015bl\u0119 nie tylko o edukacji, ale o ca\u0142ym \u0142adzie instytucjonalnym &#8211; albo udowodni swoj\u0105 adekwatno\u015b\u0107, albo tego kryzysu nie prze\u017cyje, zast\u0105piony przez nowe formy samoorganizacji i instytucjonalizacji. Po nieadekwatnych instytucjach nie b\u0119d\u0119 p\u0142aka\u0142, bardziej martwi\u0119 si\u0119 o tych wszystkich, kt\u00f3rzy oka\u017c\u0105 si\u0119 &#8222;nieuchronnym kosztem cyfrowej modernizacji&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>We\u017amy szko\u0142\u0119. Nie wszystkie dzieci maj\u0105 dost\u0119p do odpowiedniej jako\u015bci sprz\u0119tu i \u0142\u0105czy internetowych, wiele z nich, nawet je\u015bli ma odpowiednie gad\u017cety, nie ma odpowiednio kompetentnych rodzic\u00f3w, by pomogli radzi\u0107 sobie nie tylko z traum\u0105 kwarantanny, ale i szkolnym stresem nauki w niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Unikn\u0105\u0107 <em>disaster capitalism<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksza moja obawa: wymuszona kwarantann\u0105 modernizacja oka\u017ce si\u0119 naszym wariantem &#8222;disaster capitalism&#8221;, kapitalizmu opisywanego przez Naomi Klein, kt\u00f3ry \u017cywi si\u0119\u00a0katastrofami i wymuszon\u0105 przez nie selekcj\u0105. Tak jako\u015b si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce najbardziej cierpi\u0105 najs\u0142absi, a strukturalna pomoc i energia instytucji idzie w kierunku najzaradniejszych.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak, to b\u0119dzie wielki test spo\u0142ecze\u0144stwa i instytucji. Zw\u0142aszcza \u017ce sytuacja nadzwyczajna potrwa jeszcze do\u015b\u0107 d\u0142ugo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kryzys sprawdza spo\u0142ecze\u0144stwo i instytucje. Chcemy jak najszybciej przywr\u00f3ci\u0107 namiastki normalno\u015bci wytr\u0105conemu z normalno\u015bci \u017cyciu. Organizujemy prac\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107, pisarze czytaj\u0105 w internecie swoje dzie\u0142a, nauczyciele wzywaj\u0105 przed komputery uczni\u00f3w. Kreatywna destrukcja ju\u017c szczerzy k\u0142y do tych, co s\u0105 za s\u0142abi, by podo\u0142a\u0107 kolejnej fali wymuszonej modernizacji.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,65,219,55,197,56,15,189,24,257,120,8,297,296,73,294,66,86,277],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5133"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5138,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133\/revisions\/5138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}