
{"id":5173,"date":"2020-03-26T09:43:28","date_gmt":"2020-03-26T08:43:28","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5173"},"modified":"2020-03-26T11:11:25","modified_gmt":"2020-03-26T10:11:25","slug":"gerontocyd-lekarstwo-na-kryzys","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/03\/26\/gerontocyd-lekarstwo-na-kryzys\/","title":{"rendered":"Gerontocyd, lekarstwo na kryzys"},"content":{"rendered":"\n<p>Mija kolejny tydzie\u0144 pandemicznych restrykcji, wi\u0119c obok koronawirusa zaczynaj\u0105 szale\u0107 inne wirusy. Jeden z niebezpieczniejszych to mem &#8222;lekarstwo gorsze od choroby&#8221; zach\u0119caj\u0105cy, by wraca\u0107 do normalno\u015bci, bo dalej \u017cy\u0107 w zamkni\u0119ciu si\u0119 nie da. Wystarczy odizolowa\u0107 ludzi z grup ryzyka i b\u0119dzie prawie tak, jak by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Nie b\u0119d\u0119 przedstawia\u0142 argument\u00f3w za konieczno\u015bci\u0105 stosowania metody kontroli dystansu spo\u0142ecznego (<em>social distancing<\/em>), bo wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce wobec problem\u00f3w wymagaj\u0105cych z\u0142o\u017conej wiedzy nale\u017cy odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do autorytetu instytucji dysponuj\u0105cych zagregowan\u0105 ekspertyz\u0105. Tak jest np. w sprawach zmian klimatu, gdzie najlepszym w tej chwili agregatorem jest IPCC, Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Panel ds. Zmian Klimatycznych. W sprawie koronawirusa do\u0142\u0105czam do rekomendacji &#8222;Nature&#8221; &#8211; follow the WHO&#8217;S advice.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zdrowie czy gospodarka?<\/h2>\n\n\n\n<p>WHO m\u00f3wi za\u015b wyra\u017anie, \u017ce <em>social distancing<\/em> jest metod\u0105 niezb\u0119dn\u0105, cho\u0107 oczywi\u015bcie niewystarczaj\u0105c\u0105 i musi i\u015b\u0107 wesp\u00f3\u0142 z powszechnym testowaniem, izolowaniem chorych etc. <em>Social distancing<\/em> jest najbardziej k\u0142opotliwym sk\u0142adnikiem kuracji, bo w najwi\u0119kszym stopniu uderza w funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stwa i gospodarki. To jasne.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu krytyk\u00f3w zarzuca WHO i politykom pod\u0105\u017caj\u0105cym za rekomendacjami tej organizacji, \u017ce nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu rachunku ekonomicznego. I twierdz\u0105, \u017ce skutki kryzysu ekonomicznego, kt\u00f3ry ju\u017c si\u0119 rozkr\u0119ca, b\u0119d\u0105 wi\u0119ksze od choroby, r\u00f3wnie\u017c licz\u0105c liczb\u0105\u00a0ofiar \u015bmiertelnych, wynikaj\u0105cych cho\u0107by z samob\u00f3jstw os\u00f3b pozbawionych \u015brodk\u00f3w do \u017cycia lub poddanych stresowi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sojusz ponad podzia\u0142ami<\/h2>\n\n\n\n<p>W Polsce wr\u0119cz buduje si\u0119 ciekawy sojusz lewicowo-liberalno-konserwatywny podwa\u017caj\u0105cy sensowno\u015b\u0107 <em>social distancing<\/em>. <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"B\u0142a\u017cej Lenkowski z Libert\u00e9! chwali (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/liberte.pl\/podziekowanie-dla-slawomira-sierakowskiego\/\" target=\"_blank\">B\u0142a\u017cej Lenkowski z &#8222;Libert\u00e9!&#8221; chwali<\/a><\/strong> S\u0142awomira Sierakowskiego, <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"szefa Krytyki Politycznej za to, \u017ce podj\u0105\u0142 odwa\u017cnie problem (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/opinie\/koronawirus-lekarstwo-gorsze-od-choroby-opinia\/\" target=\"_blank\">szefa &#8222;Krytyki Politycznej&#8221;, za to, \u017ce podj\u0105\u0142 odwa\u017cnie problem<\/a><\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>B\u0119dziemy wychodzi\u0107 z tego przez dekad\u0119, dlatego, \u017ce w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie zginie kilka-kilkana\u015bcie tysi\u0119cy starszych os\u00f3b? A ile szk\u00f3d i ofiar spowoduje katastrofa gospodarcza?<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>I dalej dopytuje:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Nie lepiej by\u0142o skoncentrowa\u0107 si\u0119 tylko na grupie ryzyka i pozwoli\u0107 \u017cy\u0107 normalnie, uczy\u0107 si\u0119 i pracowa\u0107 reszcie? Nie by\u0142oby takiego problemu z ilo\u015bci\u0105 test\u00f3w, masek, \u0142\u00f3\u017cek szpitalnych, personelu medycznego itd.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Podobne w\u0105tpliwo\u015bci podnosi Adam Leszczy\u0144ski, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na fejsbuku na ju\u017c masowe bezrobocie w USA:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Podobno 14 mln Amerykan\u00f3w straci\u0142o ju\u017c prac\u0119. To si\u0119 przek\u0142ada zapewne na tysi\u0105ce zgon\u00f3w &#8211; samob\u00f3jstw, ofiar przemocy domowej i tak dalej. Za chwil\u0119 te\u017c miliony ludzi w najbogatszym kraju \u015bwiata nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y co je\u015b\u0107 bez pomocy pa\u0144stwa. To nie mo\u017ce trwa\u0107 d\u0142ugo &#8211; opinia publiczna nie ud\u017awignie takich koszt\u00f3w walki z epidemi\u0105. Koszt zastopowania gospodarki nawet na 2-3 tygodnie, tak\u017ce liczony w ofiarach \u015bmiertelnych, b\u0119dzie gigantyczny. Takich restrykcji, jakie mamy w Polsce od tygodnia &#8211; a Amerykanie zacz\u0119li je dopiero wprowadza\u0107 &#8211; nie da si\u0119 d\u0142ugo utrzyma\u0107.\u00a0My\u015bl\u0119, \u017ce nied\u0142ugo trzeba b\u0119dzie wraca\u0107 do pracy: b\u0119dzie przykaz niewychodzenia z domu dla senior\u00f3w i innych os\u00f3b szczeg\u00f3lnie nara\u017conych, b\u0119d\u0105 ograniczenia na imprezy masowe i pewnie na niekt\u00f3re restauracje, ale poza tym wszyscy ci, kt\u00f3rzy dzi\u015b nie pracuj\u0105, b\u0119d\u0105 musieli do tej pracy wr\u00f3ci\u0107. I tak kryzys b\u0119dzie bardzo g\u0142\u0119boki.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u0142\u0105d za\u0142o\u017ce\u0144<\/h2>\n\n\n\n<p>Nie wiem, jak d\u0142ugo wytrzymamy, ale pomys\u0142, \u017ce wystarczy odizolowa\u0107 najbardziej zagro\u017conych, czyli osoby starsze, by reszta mog\u0142a \u017cy\u0107 normalnie, jest z gruntu fa\u0142szywy. Tak koronawirus nie dzia\u0142a, nie zabija tylko starszych, tylko po prostu w przypadku zaka\u017cenia ich szansa na prze\u017cycie jest znacznie mniejsza ni\u017c u os\u00f3b m\u0142odszych.<\/p>\n\n\n\n<p>Koronawirus zaka\u017ca jednak wszystkich i zabija wszystkich, w\u0142a\u015bnie w Wielkiej Brytanii zmar\u0142a 21-letnia chora. W\u015br\u00f3d ofiar \u015bmiertelnych w Polsce te\u017c nie dopatrzy\u0142em si\u0119 samych dziadk\u00f3w. A to oznacza, \u017ce nawet wy\u0142\u0105czenie grupy zwi\u0119kszonego ryzyka nie rozwi\u0105zuje problemu, ergo gospodarka i tak nie b\u0119dzie pracowa\u0107, bo m\u0142odzi te\u017c b\u0119d\u0105 chorowa\u0107 i umiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u0142\u0119dne argumenty<\/h2>\n\n\n\n<p>Z memem o konieczno\u015bci po\u015bwi\u0119cenia \u017cycia na rzecz gospodarki <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"ozprawia si\u0119 Jonathan Porter w &quot;Guardianie&quot; (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2020\/mar\/25\/there-is-no-trade-off-between-the-economy-and-health\" target=\"_blank\">rozprawia si\u0119 Jonathan Porter w &#8222;Guardianie&#8221;<\/a><\/strong>. Zwraca uwag\u0119 na wiele b\u0142\u0119d\u00f3w w argumentacji za tym memem. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do danych, pokazuje, \u017ce nieprawd\u0105 jest np., \u017ce recesje skracaj\u0105\u00a0\u017cycie, mo\u017ce by\u0107 odwrotnie, jakkolwiek dziwnie to zabrzmi.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza tym nawet gdyby rz\u0105dy pos\u0142ucha\u0142y rad m\u0119drc\u00f3w kwestionuj\u0105cych rekomendacje WHO, to:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>If we were all allowed to return to work, many or most of us would, quite rationally, choose not to, for fear of catching the virus. And if, as the scientists predict, the result of loosening the restrictions was an acceleration in infections, then pretty soon many firms would simply stop functioning, as workers became sick, or had to stay at home to look after family members.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Portes przekonuje, \u017ce nie ma alternatywy, a analiza w kategorii rachunku zysk\u00f3w i strat jest niemo\u017cliwa:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>So there is no tradeoff here.&nbsp;Health&nbsp;and economic considerations point in exactly the same direction in the short term. Do whatever it takes \u2013 and whatever it costs \u2013 and do it now, in the interests both of our health and our collective wealth.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nienormalna normalno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>Ujmijmy spraw\u0119 wprost: nie ma powrotu do normalno\u015bci, bo spo\u0142ecze\u0144stwo, w kt\u00f3rym \u017cyli\u015bmy przed kryzysem, by\u0142o nienormalne. Przecie\u017c to &#8222;Krytyka Polityczna&#8221; wyda\u0142a &#8222;Prac\u0119 bez sensu&#8221; Davida Graebera. Czy powr\u00f3t do takiej pracy jest powrotem do normalno\u015bci? O tym, \u017ce nie, ju\u017c trzy dekady przed Graeberem pisa\u0142 Andr\u00e9 Gorz.<\/p>\n\n\n\n<p>To ciekawe, \u017ce polscy lewicowi i liberalni intelektuali\u015bci m\u00f3wi\u0105 wsp\u00f3lnym g\u0142osem z reakcjonist\u0105 Donaldem Trumpem nawo\u0142uj\u0105cym, by ola\u0107&nbsp;lekarzy, bo Ameryka musi wraca\u0107 do pracy. Portes w &#8222;Guardianie&#8221; pokazuje, \u017ce po prostu kryzys ujawni\u0142 (sam te\u017c o tym pisa\u0142em) rozpad nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa i struktur bezpiecze\u0144stwa socjalnego, zdrowotnego, ekonomicznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ekosocjalizm lub barbarzy\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n<p>Remedium nie jest powr\u00f3t do systemu, kt\u00f3ry by\u0142 fikcj\u0105 utrzymywan\u0105\u00a0na kredyt, tylko praca nad nowym, pokryzysowym spo\u0142ecze\u0144stwem. <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Dlatego bli\u017csza mi jest intuicja Aleksandra Temkina (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/polskatimes.pl\/przezycie-jako-zysk-kim-chcemy-byc-po-drugiej-stronie-pandemii\/ar\/c15-14878933\" target=\"_blank\">Dlatego bli\u017csza mi jest intuicja Aleksandra Temkina<\/a><\/strong>. Odrzuca on rachunek \u015bmierci i kategori\u0119 &#8222;prze\u017cycia jako zysku&#8221;, tylko wzywa do budowy zielonego pa\u0144stwa dobrobytu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>A zatem albo zielone pa\u0144stwo dobrobytu teraz, albo \u015bmier\u0107 setek tysi\u0119cy ludzi teraz i milion\u00f3w ludzi zaraz. Albo \u015brodki zostan\u0105 skierowane na utrwalenie struktury gospodarki, albo na zmian\u0119 struktury gospodarki. Je\u017celi zostan\u0105 wydane na pomoc dla firm, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie zwi\u0105zana z restrukturyzacj\u0105 danego sektora, nie b\u0119dzie tych \u015brodk\u00f3w na przeprowadzenie p\u00f3\u017aniejszej transformacji.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Temkin w swoim my\u015bleniu odwo\u0142uje si\u0119 do inspiracji konserwatywnych, p\u0142yn\u0105cych m.in. z nauki papie\u017cy. Ceni\u0119 argumenty Franciszka z &#8222;Laudato si'&#8221;, cho\u0107 bli\u017csza jest mi inspiracja ekosocjalistyczna wspomnianego Andr\u00e9 Gorza czy Arno M\u00fcnstera, kt\u00f3ry odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tytu\u0142u s\u0142ynnej pracy R\u00f3\u017cy Luksemburg z czas\u00f3w I wojny, pisze: ekosocjalizm lub barbarzy\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wycug, stara polska tradycja<\/h2>\n\n\n\n<p>Na koniec wi\u0119c tylko drobna ilustracja barbarzy\u0144stwa, jakie nieuchronnie b\u0119dzie wynikiem propozycji &#8222;powrotu do normalno\u015bci&#8221; i polegaj\u0105cych na izolacji &#8222;grup ryzyka&#8221;. Mamy tu do czynienia z opisywanym przez Zygmunta Baumana procesem adiaforyzacji, czyli zast\u0105pienia j\u0119zyka etycznego j\u0119zykiem technokratycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy piszemy: &#8222;izolowa\u0107 grup\u0119 wysokiego ryzyka&#8221;, to dajemy dyrektyw\u0119 techniczn\u0105, woln\u0105\u00a0od oceny etycznej. To samo w j\u0119zyku ludzkim oznacza &#8222;trzeba pozamyka\u0107 staruszk\u00f3w&#8221; i ju\u017c tak mi\u0142o nie brzmi. W Polsce pachnie wycugiem, instytucj\u0105 pozbywania si\u0119 nieproduktywnych starc\u00f3w na wsiach. W dobrym czasie mieli szans\u0119 na do\u017cycie, w czasie g\u0142odu w pierwszej kolejno\u015bci l\u0105dowali w nieogrzewanych loszkach, by szybciej sko\u0144czyli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gerontocyd ju\u017c trwa<\/h2>\n\n\n\n<p>Daleko id\u0105ca analogia? Warto poczyta\u0107 francusk\u0105 pras\u0119 ostatnich dni, gdzie opisywana jest gehenna dom\u00f3w starc\u00f3w we Francji i W\u0142oszech, w kt\u00f3rych masowo na koronawirusa umieraj\u0105 pensjonariusze pozbawieni dostatecznej pomocy ze wzgl\u0119du na skal\u0119 kryzysu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiejszy &#8222;Le Figaro&#8221; o sytuacji we W\u0142oszech: rezydencja Don Mori de Stagno, na 70 pensjonariuszy 21 zmar\u0142o; Lodi &#8211; na 270 zmar\u0142o 43; Mombretto &#8211; na 150 zmar\u0142o 52. We W\u0142oszech w domach starc\u00f3w mieszka ponad 300 tys. os\u00f3b, we Francji ponad 800 tys. Poniewa\u017c Francja wesz\u0142a z op\u00f3\u017anieniem w morderczy cykl, dopiero zaczyna liczy\u0107 ofiary, ale ju\u017c u\u017cywa si\u0119 w odniesieniu do zak\u0142ad\u00f3w opieki na starszymi okre\u015blenia &#8222;rze\u017anie&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Domy\u015blam si\u0119, \u017ce nie o takiej izolacji &#8222;grup ryzyka&#8221; my\u015bl\u0105 autorzy mema o powrocie do normalno\u015bci, ale takie w\u0142a\u015bnie b\u0119d\u0105\u00a0konsekwencje, je\u015bli strategi\u0119 powrotu do normalno\u015bci b\u0119dziemy realizowa\u0107 w nienormalnym spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re prze\u017cycie ocenia w kategoriach zysku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mija kolejny tydzie\u0144 pandemicznych restrykcji, wi\u0119c obok koronawirusa zaczynaj\u0105 tak\u017ce szale\u0107 inne wirusy. Jeden z niebezpieczniejszych to mem &#8222;lekarstwo gorsze od choroby&#8221; zach\u0119caj\u0105cy, by wraca\u0107 do normalno\u015bci, bo dalej \u017cy\u0107 w zamkni\u0119ciu si\u0119 nie da. Wystarczy odizolowa\u0107 ludzi z grup ryzyka i b\u0119dzie prawie tak, jak by\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,45,338,7,279,46,21,197,223,257,49,297,95,6,314,73,294],"tags":[399,389,390],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5173"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5179,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5173\/revisions\/5179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}