
{"id":5215,"date":"2020-04-09T10:01:28","date_gmt":"2020-04-09T08:01:28","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5215"},"modified":"2020-04-09T11:32:35","modified_gmt":"2020-04-09T09:32:35","slug":"amsterdam-pandemia-i-ekorozwoj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/04\/09\/amsterdam-pandemia-i-ekorozwoj\/","title":{"rendered":"Amsterdam, pandemia i ekorozw\u00f3j"},"content":{"rendered":"\n<p>Amsterdam <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"og\u0142osi\u0142 w \u015brod\u0119, \u017ce b\u0119dzie wdra\u017ca\u0142 proekologiczn\u0105&nbsp;strategi\u0119 rozwoju miasta jako spos\u00f3b na postpandemiczny kryzys i \u015bwiat, jaki nadejdzie po nim. (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2020\/apr\/08\/amsterdam-doughnut-model-mend-post-coronavirus-economy\" target=\"_blank\">og\u0142osi\u0142 w \u015brod\u0119, \u017ce b\u0119dzie wdra\u017ca\u0142 proekologiczn\u0105&nbsp;strategi\u0119 rozwoju miasta jako spos\u00f3b na postpandemiczny kryzys i \u015bwiat, jaki nadejdzie po nim<\/a><\/strong>. Holendrzy, jak podczas Globalnego Kryzysu 400 lat temu, chc\u0105 si\u0119 uratowa\u0107 ucieczk\u0105 do przodu.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Amsterdam pracowa\u0142 nad za\u0142o\u017ceniami og\u0142oszonego w \u015brod\u0119 planu kilkana\u015bcie miesi\u0119cy, korzystaj\u0105c z ekspertyzy brytyjskiej nieortodoksyjnej ekonomistki <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Kate Raworth (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/www.kateraworth.com\/2020\/04\/08\/amsterdam-city-doughnut\/\" target=\"_blank\"><strong>Kate Raworth<\/strong><\/a>. Raworth odrzuca my\u015blenie o rozwoju w kategoriach wzrostu, w zamian proponuj\u0105c &#8222;doughnut economics&#8221; opisan\u0105 w spos\u00f3b popularny w bestsellerze z 2017 r. zatytu\u0142owanym w\u0142a\u015bnie &#8222;Doughnut Economics&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ekonomia obarzanka<\/h2>\n\n\n\n<p>Ameryka\u0144ski p\u0105czek z dziurk\u0105 jest jedynie wizualn\u0105 metafor\u0105, pewno w Polsce lepiej by\u0142oby si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do krakowskiego obwarzanka. Nie chodzi o ciastko, tylko o obraz przestrzeni mi\u0119dzy wn\u0119trzem i zewn\u0119trzem tam, gdzie jest po\u017cywna masa, czyli w odniesieniu do rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej &#8211; przestrze\u0144 do gospodarowania.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5218\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23-1024x1024.png 1024w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23-150x150.png 150w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23-300x300.png 300w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23-768x768.png 768w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Zrzut-ekranu-2020-04-9-o-09.57.23.png 1492w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Przestrze\u0144 t\u0119 wyznaczaj\u0105 dwie granice: dolna, spo\u0142eczna (wewn\u0119trzny obw\u00f3d obarzanka), i zewn\u0119trzna, ekologiczna (obw\u00f3d zewn\u0119trzny). Tak okre\u015blone granice definiuj\u0105 zadania polityki rozwojowej, a w konsekwencji gospodarczej i spo\u0142ecznej: nale\u017cy zapewni\u0107 minimum dobrego \u017cycia w taki spos\u00f3b, \u017ceby nie przekroczy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci ekosystemu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Proste pytanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Koncepcja Raworth spodoba\u0142a si\u0119 w wielu miejscach na \u015bwiecie, Amsterdam postanowi\u0142 ukonkretni\u0107\u00a0j\u0105 do miejskiej strategii rozwojowej. Ma ona odpowiedzie\u0107 na pytanie:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"964\" height=\"248\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-07-at-16.15.40.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5216\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-07-at-16.15.40.jpg 964w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-07-at-16.15.40-300x77.jpg 300w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-07-at-16.15.40-768x198.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 964px) 100vw, 964px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Proste pytanie wiedzie do kwestii bardziej ju\u017c szczeg\u00f3\u0142owych:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"528\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-06-at-10.14.37-1024x528.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5217\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-06-at-10.14.37-1024x528.jpg 1024w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-06-at-10.14.37-300x155.jpg 300w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-06-at-10.14.37-768x396.jpg 768w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-06-at-10.14.37.jpg 1089w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dalej to narz\u0119dziownik <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"&quot;The Amsterdam Doughnut. A tool for transfromative action&quot; (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/www.kateraworth.com\/wp\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/20200416-AMS-portrait-EN-Spread-web-420x210mm.pdf\" target=\"_blank\">&#8222;The Amsterdam Doughnut. A tool for transfromative action&#8221;<\/a><\/strong> i powo\u0142anie <strong><a href=\"https:\/\/amsterdamdonutcoalitie.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Amsterdam Donut Coalition (opens in a new tab)\">Amsterdam Donut Coalition<\/a><\/strong>, czyli koalicji interesariuszy: organizacji dobra wsp\u00f3lnego, samorz\u0105du, przedsi\u0119biorc\u00f3w, akademik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 amsterdamskiej strategii i <em>doughnut economics<\/em> przedstawi\u0119 niebawem, teraz kr\u00f3tki komentarz. Amsterdam zdecydowa\u0142 si\u0119 wdra\u017ca\u0107 now\u0105, postwzrostow\u0105 strategi\u0119 w \u015brodku kryzysu. Z tym \u017ce przygotowywa\u0142 si\u0119 od ponad roku, a nawet d\u0142u\u017cej, je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 prace miasta nad gospodark\u0105\u00a0okr\u0119\u017cn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Szkoda zmarnowa\u0107 kryzys<\/h2>\n\n\n\n<p>Gdy nadszed\u0142 kryzys, miasto by\u0142o gotowe, by zareagowa\u0107 ucieczk\u0105 do przodu. Podobnie dzia\u0142o si\u0119 przed ponad 400 laty, kiedy \u00f3wczesny Globalny Kryzys zwi\u0105zany m.in. z ma\u0142\u0105 epok\u0105 lodow\u0105 doprowadzi\u0142 do za\u0142amania gospodarki, wojen i masowego wyludnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Amsterdam w szczeg\u00f3lno\u015bci \u00f3wczesny kryzys wykorzysta\u0142 do skoku w przysz\u0142o\u015b\u0107, reorganizuj\u0105c swoj\u0105 gospodark\u0119 tak, \u017ce sta\u0142a si\u0119 trampolin\u0105, z kt\u00f3rej wystartowa\u0142 nowoczesny kapitalizm. Wiele spo\u0142ecze\u0144stw kryzys zmarnowa\u0142o, m.in. Hiszpania, imperium, nad kt\u00f3rym nie zachodzi\u0142o s\u0142o\u0144ce. i Rzeczpospolita.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe, jakich wybor\u00f3w strategicznych dokonamy dzi\u015b? Kto ucieknie do przodu, kto uwierzy, \u017ce odpowied\u017a tkwi w powrocie do przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amsterdam og\u0142osi\u0142 w \u015brod\u0119, \u017ce b\u0119dzie wdra\u017ca\u0142 proekologiczn\u0105 strategi\u0119 rozwoju miasta jako spos\u00f3b na postpandemiczny kryzys i \u015bwiat, jaki nadejdzie po nim. Holendrzy, jak podczas Globalnego Kryzysu 400 lat temu, chc\u0105 si\u0119 uratowa\u0107 ucieczk\u0105 do przodu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5218,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,45,338,46,21,219,197,114,92,6,308,294],"tags":[403,401,402,389,398],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5215"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5231,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215\/revisions\/5231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}