{"id":5280,"date":"2020-04-20T08:17:11","date_gmt":"2020-04-20T06:17:11","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5280"},"modified":"2020-04-20T11:19:54","modified_gmt":"2020-04-20T09:19:54","slug":"apokalipsa-ktorej-nie-bedzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/04\/20\/apokalipsa-ktorej-nie-bedzie\/","title":{"rendered":"Apokalipsa, kt\u00f3rej nie b\u0119dzie"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8222;W Polsce, czyli wsz\u0119dzie. Rzecz o upadku i przysz\u0142o\u015bci \u015bwiata&#8221; &#8211; ju\u017c si\u0119 drukuje, nak\u0142ad b\u0119dzie gotowy 28 kwietnia. Ju\u017c dzi\u015b jednak mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119 w wersji\u00a0elektronicznej\u00a0lub kupi\u0107 wydanie papierowe w przedsprzeda\u017cy. Tylko po co?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Bendyk: Przed apokalips\u0105 | #3\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UaxoQ7kfQ2U?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption>Dominika Osta\u0142owka czyta fragment ksi\u0105\u017cki. <a href=\"https:\/\/www.teatrstudio.pl\/pl\/aktualnosci\/rasiakowna-i-ostalowska-czytaja-bendyka\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Teatr Studio, BENDYK: PRZED APOKALIPS\u0104 (opens in a new tab)\">Teatr Studio, BENDYK: PRZED APOKALIPS\u0104<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Jako autor nie b\u0119d\u0119 zniech\u0119ca\u0142, cho\u0107 rozumiem, \u017ce wobec kryzysu pandemicznego do\u015b\u0107 ju\u017c mo\u017cna mie\u0107 wiadomo\u015bci katastroficznych, apokaliptycznych oraz innych opowie\u015bci o upadku. To prawda, wolimy historie m\u00f3wi\u0105ce, kiedy wr\u00f3cimy do normalno\u015bci, kiedy b\u0119dzie tak, jak by\u0142o, a mo\u017ce nawet troch\u0119\u00a0lepiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Opanowa\u0107 niepewno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>To jednak tylko minister zdrowia wie, \u017ce dopiero za dwa lata b\u0119dzie mo\u017cna w Polsce przeprowadzi\u0107 normalne wybory prezydenckie. Poza tym wiele wi\u0119cej nie wiadomo, nawet ekonomi\u015bci nie s\u0105 zgodni w ocenie mo\u017cliwych skutk\u00f3w gospodarczych kryzysu. Jeszcze mniej wiemy o tym, jak si\u0119 zmienimy w wymiarze spo\u0142ecznym, poddawani kwarantannie trwaj\u0105cej tygodnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie pisz\u0119 o tym wszystkim w ksi\u0105\u017cce, bo powsta\u0142a ona tu\u017c przed pandemi\u0105. Genez\u0119 pomys\u0142u <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"opisywa\u0142em w &quot;Antymatriksie&quot; (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/2020\/04\/08\/w-polsce-czyli-wszedzie-2\/\" target=\"_blank\">opisywa\u0142em w &#8222;Antymatriksie&#8221;<\/a><\/strong>. Ale mimo \u017ce nie jest to rzecz o pandemii, to mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 do zrozumienia \u015bwiata, jaki po niej nastanie. G\u0142\u00f3wna teza ksi\u0105\u017cki, przedstawiam j\u0105 w &#8222;Polityce&#8221;, kt\u00f3ra uka\u017ce si\u0119 w \u015brod\u0119 22 kwietnia &#8211; zbli\u017camy si\u0119 do klifu Seneki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Klif Seneki<\/h2>\n\n\n\n<p>Poj\u0119cia klifu Seneki u\u017cy\u0142 Ugo Bardi w ksi\u0105\u017cce &#8222;Before the Collapse&#8221; og\u0142oszonej na pocz\u0105tku roku. W\u0142oski ekonomista zwi\u0105zany z Klubem Rzymskim analizuje, jak dochodzi do dekompozycji system\u00f3w z\u0142o\u017conych, takich jak cywilizacje. Nie s\u0105 to zazwyczaj procesy gwa\u0142towne, ale biegn\u0105 szybciej, ni\u017c s\u0105 sk\u0142onni przyj\u0105\u0107 mieszka\u0144cy. Gdy ju\u017c w ko\u0144cu dostrzeg\u0105 symptomy wyczerpania, jest zazwyczaj zbyt p\u00f3\u017ano na skuteczne przeciwdzia\u0142anie i zaczyna si\u0119 staczanie z klifu Seneki.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardi upatrzy\u0142 sobie rzymskiego filozofa, bo w \u201eListach moralnych do Lucyliusza\u201d rozwa\u017ca\u0142 m.in. zmienno\u015b\u0107 losu i niepewno\u015b\u0107 przysz\u0142o\u015bci, za kt\u00f3rymi kryje si\u0119 pewna prawid\u0142owo\u015b\u0107: \u201eBy\u0142oby to w naszej s\u0142abo\u015bci oraz w naszych trudno\u015bciach jak\u0105\u015b pociech\u0105, gdyby wszystko niszcza\u0142o tak wolno, jak powstaje. Tymczasem zysk wzrasta powoli, a strata spiesznie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pytanie o rok 2030<\/h2>\n\n\n\n<p>W ksi\u0105\u017cce przekonuj\u0119 wi\u0119c, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do klifu Seneki &#8211; i wyzwanie dotyczy ca\u0142ego \u015bwiata. Szczeg\u00f3lnie jednak dotyka ono Polski, bo nasza zdolno\u015b\u0107\u00a0do wypierania fakt\u00f3w i ostrze\u017ce\u0144 jest przypad\u0142o\u015bci\u0105 endemiczn\u0105 i wielokrotnie w dziejach prowadzi\u0142a do upadku pa\u0144stwa. St\u0105d te\u017c pytanie o to, czy Polska przetrwa do 2030 r.?<\/p>\n\n\n\n<p>Stawiaj\u0105c to pytanie, inspirowa\u0142em si\u0119 nie tylko nasz\u0105 histori\u0105, ale tak\u017ce Andrejem Amalrikiem, radzieckim dysydentem, kt\u00f3ry pod koniec lat 70. pyta\u0142, czy Zwi\u0105zek sowiecki przetrwa do 1984 r. i jako bodaj pierwszy pokaza\u0142 pocz\u0105tek procesu dekompozycji imperium w czasie, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142a przekonana o jego niewzruszono\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b data 2030 ma specjalne znaczenie, bo pojawia\u0142a si\u0119 w dokumentach strategicznych, m.in. s\u0142ynnym raporcie Micha\u0142a Boniego, i pojawia si\u0119 w planach walki ze zmianami klimatycznymi. 2030 to cezura, okienko czasu, jakie ma ludzko\u015b\u0107 (i Polska), by rozpocz\u0105\u0107\u00a0proces dekarbonizacji, ustabilizowa\u0107 wzrost temperatury atmosfery na w miar\u0119\u00a0bezpiecznym poziomie 1,5 st. C powy\u017cej poziomu przedprzemys\u0142owego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobrze ju\u017c by\u0142o<\/h2>\n\n\n\n<p>To oznacza, \u017ce powinni\u015bmy rocznie od tego roku obni\u017ca\u0107 emisje o 7,6 proc. Na razie pomaga Covid-19 &#8211; na skutek spowolnienia gospodarczego emisje zmniejsz\u0105 si\u0119 w 2020 r. o ok. 5 proc. Nawet wi\u0119c na wirusa nie mo\u017cna liczy\u0107, musimy sami wzi\u0105\u0107 si\u0119 do roboty. Problem w tym, \u017ce dla wielu os\u00f3b pandemia uniewa\u017cnia problemy, o kt\u00f3rych rozwa\u017cali\u015bmy jeszcze w styczniu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;W Polsce, czyli wsz\u0119dzie&#8221; przypomina te wszystkie wyzwania, kt\u00f3re jedynie zosta\u0142y &#8222;zamro\u017cone&#8221;, jak spo\u0142ecze\u0144stwa i gospodarki na czas epidemii. Nie znikn\u0119\u0142y jednak, a stoj\u0105ce u ich podstaw problemy trwaj\u0105 i przypomn\u0105\u00a0o sobie z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105. Susza trwa, ekstremalne zjawiska pogodowe przed nami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kolapsonautyka stosowana<\/h2>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka nie ma jednak charakteru katastroficznego, nie jest kolapsologiczna, tylko kolapsonautyczna &#8211; u\u017cyj\u0119 sformu\u0142owania Yvesa Cittona i Jacopo Rasmiego. Kolapsolog wieszczy upadek, kolapsonauta twierdzi, \u017ce koniec \u015bwiata jest nieuchronny ze wzgl\u0119d\u00f3w strukturalnych i zamiast si\u0119\u00a0mu przeciwstawia\u0107, proponuje tworzenie nowej rzeczywisto\u015bci. Upadek z klifu Seneki nie musi oznacza\u0107\u00a0katastrofy.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c: &#8222;W Polsce, czyli wsz\u0119dzie&#8221; to propozycja na dzisiejsze czasy, o ile jeste\u015bmy gotowi wyrwa\u0107 si\u0119 z prezentyzmu wymuszonego przez pilno\u015b\u0107\u00a0walki z epidemi\u0105. Potraktujmy jednak zaraz\u0119 jako symptom wi\u0119kszego procesu, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c dekady temu. O ko\u0144cu obecnego modelu rozwoju ostrzegano co najmniej od 50 lat. R\u00f3wnie bezskutecznie co w przypadku ostrze\u017ce\u0144 przed pandemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wszystko ju\u017c by\u0142o<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto w ko\u0144cu przeczyta\u0107\u00a0raz jeszcze odstawione na p\u00f3\u0142k\u0119 analizy. Moja ksi\u0105\u017cka to co\u015b w rodzaju interfejsu do zagubionej, lecz \u0142atwo dost\u0119pnej wiedzy o nieuchronnie nadchodz\u0105cym ko\u0144cu \u015bwiata, jaki znali\u015bmy. Nie wymy\u015blam niczego nowego, wszystko ju\u017c by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Spis tre\u015bci w formie pliku pdf (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/tiny.pl\/7xdqp\" target=\"_blank\">Spis tre\u015bci w formie pliku PDF<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Informacje techniczne<\/h2>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka jest ju\u017c w przedsprzeda\u017cy na\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/mail.polityka.com.pl\/owa\/redir.aspx?C=eFqml3zNK46kvOxNR25aD6UD67lKLxWqZZUDW8zYOJDAAjvACeXXCA..&amp;URL=https%3a%2f%2fsklep.polityka.pl%2fcatalog%2fpartdetail.aspx%3fpartno%3dJ2001000\" target=\"_blank\">sklep.polityka.pl<\/a>\u00a0w cenie 39,99 z\u0142. <strong>Uwaga<\/strong>: koszty wysy\u0142ki do poniedzia\u0142ku 27 kwietnia w\u0142\u0105cznie pokrywa wydawca.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c w sprzeda\u017cy kioskowej przez dwa tygodnie z cz\u0119\u015bci\u0105 nak\u0142adu majowej &#8222;Polityki&#8221; \u2013 od wtorku 28 kwietnia do wtorku 12 maja. Cena: 39,99 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>E-book ju\u017c dost\u0119pny na\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/mail.polityka.com.pl\/owa\/redir.aspx?C=mEGT0J4PmNYMJjYBir1yQe3p85Y_RD3Q1gmYRrpelFfAAjvACeXXCA..&amp;URL=http%3a%2f%2fwww.publio.pl%2fw-polsce-czyli-wszedzie-edwin-bendyk%2cp491332.html\" target=\"_blank\">publio.pl<\/a>\u00a0w cenie 39,99 z\u0142. Wkr\u00f3tce w innych sklepach i ksi\u0119garniach internetowych oferuj\u0105cych e-booki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;W Polsce, czyli wsz\u0119dzie. rzecz o upadku i przysz\u0142o\u015bci \u015bwiata&#8221;  ju\u017c si\u0119 drukuje, nak\u0142ad b\u0119dzie gotowy 28 kwietnia. Ju\u017c dzi\u015b jednak mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119 w wersji elektronicznej lub kupi\u0107 wydanie papierowe w przedsprzeda\u017cy. Tylko po co?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5281,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,141,98,65,45,338,187,332,96,279,46,21,219,55,197,114,286,56,223,182,92,189,29,24,257,49,120,8,297,95,6,124,308,273,314,73,294,66,44,86,78,50,165,277,268,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5280"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5287,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280\/revisions\/5287"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}