Najlepszy spos\u00f3b na pobudzanie gospodarek pogr\u0105\u017caj\u0105cych si\u0119 w covidowym kryzysie? Pakiety stymulacyjne po\u0142\u0105czone z zielon\u0105 modernizacj\u0105 – przekonuj\u0105 autorzy raportu opublikowanego pod szyldem Uniwersytetu Oksfordzkiego. R\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d autor\u00f3w opracowania<\/a><\/strong> jest m.in. noblista Joseph Stiglitz i Nicholas Stern, autor s\u0142ynnego raportu o ekonomii zmian klimatycznych z 2006 r. G\u0142\u00f3wna ich teza powtarza to, co m\u00f3wi\u0105 inni ekonomi\u015bci i politycy odpowiedzialni za gospodark\u0119 – najlepszym sposobem na wyj\u015bcie z kryzysu jest zielona modernizacja, czyli po\u0142\u0105czenie pobudzania gospodarki z restrukturyzacj\u0105 niezb\u0119dn\u0105, by osi\u0105gn\u0105\u0107 cele polityki klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n To, co jest nowe w oksfordzkim raporcie, to szeroko\u015b\u0107 analizy – ekonomi\u015bci zbadali kilkaset pakiet\u00f3w stymulacyjnych zastosowanych na ca\u0142ym \u015bwiecie po 2008 r. oraz odpytali 231 przedstawicieli bank\u00f3w centralnych, pracownik\u00f3w ministerstw finans\u00f3w i innych ekspert\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, by sprawdzi\u0107 struktur\u0119 i efektywno\u015b\u0107 stosowanych interwencji.<\/p>\n\n\n\n Ta wiedza, w po\u0142\u0105czeniu ze znajomo\u015bci\u0105 informacji dotycz\u0105cych zmian klimatycznych, pozwoli\u0142a na sformu\u0142owanie konkretnych wniosk\u00f3w. Po pierwsze, pandemia Covid-19 to szansa, bo wywo\u0142any przez ni\u0105 kryzys pokaza\u0142 zdolno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stw do zdecydowanego dzia\u0142ania i podejmowania niewyobra\u017calnych, wydawa\u0142oby si\u0119, krok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W wyniku „zamra\u017cania” spo\u0142ecze\u0144stw w wymiarze \u015bwiatowym cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie zosta\u0142o wy\u0142\u0105czonych z aktywno\u015bci ekonomicznej 81 proc. pracownik\u00f3w. Konsekwencje makroekonomiczne tego bezprecedensowego spowolnienia gospodarki nie s\u0105\u00a0jeszcze znane. Jedn\u0105\u00a0z miar skali tego procesu jest zmniejszenie emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, kt\u00f3re w 2020 r. mo\u017ce ulec redukcji o ok. 8 proc.<\/p>\n\n\n\n To najwi\u0119cej w pisanej historii, podczas II wojny \u015bwiatowej emisje zmala\u0142y o 4 proc., podczas Globalnego Kryzysu Finansowego 2009 – o 1 proc. Pytanie, czy mo\u017cna powr\u00f3ci\u0107 do gospodarczego dynamizmu bez powrotu do poziomu emisji sprzed kryzysu? Mo\u017cna i trzeba, argumentuj\u0105 autorzy raportu.<\/p>\n\n\n\n Covid-19 to tylko przedsmak k\u0142opot\u00f3w, jakie czekaj\u0105 ludzko\u015b\u0107, je\u015bli nie powstrzyma ona zmian klimatycznych. Przy dotychczasowym modelu gospodarowania grozi nam wzrost temperatury o ponad 3 st. C, co otworzy\u0142oby drog\u0119 do nieobliczalnych konsekwencji (ryzyko przekroczenia tipping points<\/em>, po kt\u00f3rych uruchomi\u0105 si\u0119 pozytywne sprz\u0119\u017cenia zwrotne przyspieszaj\u0105ce negatywne zjawiska).<\/p>\n\n\n\n Warunkiem stabilizacji zmian klimatycznych na wzgl\u0119dnie bezpiecznym poziomie jest zatrzymanie wzrostu temperatury na warto\u015bci 1,5 st. C powy\u017cej \u015bredniej dla czas\u00f3w przedprzemys\u0142owych. To oznacza, \u017ce od 2020 do 2030 co roku nale\u017ca\u0142oby zmniejsza\u0107 emisje gaz\u00f3w cieplarnianych o 7,6 proc.<\/p>\n\n\n\n W 2020 r. ju\u017c si\u0119 uda\u0142o, cho\u0107 nie o taki model redukcji przecie\u017c chodzi. Jak podda\u0107 proces kontroli, to znaczy o\u017cywia\u0107 gospodark\u0119 i realizowa\u0107 polityk\u0119 klimatyczn\u0105? Nale\u017cy skoncentrowa\u0107 si\u0119 na pi\u0119ciu priorytetach: rozwija\u0107 zielon\u0105 infrastruktur\u0119, termomodernizowa\u0107 budynki, inwestowa\u0107 w edukacj\u0119 i kszta\u0142cenie zawodowe, inwestowa\u0107 w ochron\u0119 \u015brodowiska, inwestowa\u0107 w badania i rozw\u00f3j po\u015bwi\u0119cone zielonym technologiom.<\/p>\n\n\n\n Autorzy raportu podsumowuj\u0105: „Pakiety stymulacyjne oparte na synergii mi\u0119dzy celami ekonomicznymi i klimatycznymi daj\u0105\u00a0wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 produktywnego rozwoju kapita\u0142\u00f3w: ludzkiego, spo\u0142ecznego, fizycznego, naturalnego i niematerialnego”. Bardziej po ludzku: zielona modernizacja po prostu si\u0119\u00a0op\u0142aca.<\/p>\n\n\n\n Czy r\u00f3wnie\u017c w Polsce? Owszem, przekonuje Maciej Bukowski z Wise Europa, autor opracowania „Orze\u0142 z popio\u0142\u00f3w. Gospodarka po Covid-19”<\/a><\/strong>. Problem tylko w tym, \u017ce my w tej chwili nawet nie wiemy, jak wyj\u015b\u0107 z polityczno-spo\u0142ecznego ba\u0142aganu wywo\u0142anego absurdalnym sporem o termin wybor\u00f3w prezydenckich. Z fazy pr\u00f3by zarz\u0105dzania chaosem wchodzimy w faz\u0119 zarz\u0105dzania przez chaos, kt\u00f3ra niestety mo\u017ce doprowadzi\u0107 do triumfu chaosu.<\/p>\n\n\n\nZdolno\u015b\u0107 do mobilizacji<\/h2>\n\n\n\n
Covid-19, prolog kryzysu<\/h2>\n\n\n\n
Priorytety zielonej odbudowy<\/h2>\n\n\n\n
Tw\u00f3rcza synergia<\/h2>\n\n\n\n
Rz\u0105dy chaosu<\/h2>\n\n\n\n