{"id":5331,"date":"2020-05-08T09:10:56","date_gmt":"2020-05-08T07:10:56","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5331"},"modified":"2020-05-08T13:58:44","modified_gmt":"2020-05-08T11:58:44","slug":"wirus-i-mit-silnego-panstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/05\/08\/wirus-i-mit-silnego-panstwa\/","title":{"rendered":"Wirus i mit silnego pa\u0144stwa"},"content":{"rendered":"\n

Wraz z pandemi\u0105 wr\u00f3ci\u0142y pa\u0144stwowe granice, na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 patrole kontroluj\u0105ce respektowanie re\u017cimu epidemicznego. Jeste\u015bmy na wojnie – zawo\u0142a\u0142 dziarsko prezydent Francji Emmanuel Macron. Nie, to nie wojna.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Rz\u0105dy pa\u0144stw dotkni\u0119tych pandemi\u0105 z r\u00f3wn\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 „zamra\u017ca\u0142y” swoje spo\u0142ecze\u0144stwa, jak wcze\u015bniej bagatelizowa\u0142y ostrze\u017cenia epidemiolog\u00f3w. Zanim Macron og\u0142osi\u0142, \u017ce Francja jest na wojnie, beztrosko przesun\u0105\u0142 ministr\u0119 zdrowia Agn\u00e9s Buzyn na inny odcinek – mia\u0142a ratowa\u0107 parti\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 w walce o stanowisko mera Pary\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Centralizacja zaniedba\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Podczas wojny nie zmienia si\u0119 dow\u00f3dc\u00f3w, zw\u0142aszcza odpowiedzialnych za najwa\u017cniejszy odcinek frontu, ale logika polityki wygra\u0142a z niejasn\u0105 jeszcze logik\u0105 epidemii. Gdy ta ju\u017c pokaza\u0142a swoje z\u0119by, za wcze\u015bniejsze b\u0142\u0119dy i zaniedbania rachunek musieli zap\u0142aci\u0107 zwykli ludzie.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie sta\u0142o si\u0119 w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych – najbogatsze i najsprawniejsze pa\u0144stwa \u015bwiata pokaza\u0142y, \u017ce co\u015b w nich szwankuje. Zaskoczy\u0142y Niemcy, kt\u00f3re po powolnym rozruchu ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 uzgodnie\u0144 w ramach systemu federalnego potem ju\u017c pojecha\u0142y jak mercedes.<\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3t pa\u0144stwa<\/h2>\n\n\n\n

Od razu pojawi\u0142y si\u0119 komentarze, \u017ce pandemia oznacza koniec globalizacji w dotychczasowym wydaniu i powr\u00f3t pa\u0144stwa narodowego, z narodowymi egoizmami w\u0142\u0105cznie. I to pa\u0144stwa o silnej centralnej w\u0142adzy zdolnej przesuwa\u0107 bataliony lekarzy na najbardziej zagro\u017cone odcinki, zamawia\u0107 antonowy pe\u0142ne maseczek z Chin i zamyka\u0107 lasy przed obywatelami.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142abo\u015b\u0107 mitu silnego pa\u0144stwa w kontek\u015bcie pandemii jeszcze w marcu obna\u017cy\u0142 prof. Jan Zielonka<\/a><\/strong>. Pokaza\u0142, \u017ce epidemia to nie wojna wymagaj\u0105ca odpowiedzi w postaci koncentracji przemocy, tylko zagro\u017cenie, na kt\u00f3re najlepsz\u0105 odpowiedzi\u0105 jest mobilizacja wszystkich zasob\u00f3w na r\u00f3\u017cnych poziomach organizacji.<\/p>\n\n\n\n

Si\u0142a lokalno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Potrzebna jest wi\u0119c wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa, by przyspieszy\u0107 prac\u0119 nad szczepionk\u0105 i lepiej rozpozna\u0107 charakter samego zagro\u017cenia w oparciu o zgromadzon\u0105 lokalnie wiedz\u0119. Potrzebne jest zarz\u0105dzanie na poziomie rz\u0105d\u00f3w, prawdziwa codzienna walka odbywa si\u0119 jednak na poziomie lokalnym: w miastach, gminach i regionach.<\/p>\n\n\n\n

States have indeed closed national borders, but this was a rather symbolic step as the most vital borders are around cities or regions where we observe concentrated outbreaks. I doubt whether before the epidemic any Italian minister had ever visited places such as Codogno or Vo, which are the epicentres of infections. Yet within these small communities, not in Rome, the real battle against the virus is being fought.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Uwagi Zielonki nabieraj\u0105 szczeg\u00f3lnej mocy teraz, gdy pr\u00f3bujemy wychodzi\u0107 ze stanu zamro\u017cenia. Okazuje si\u0119, \u017ce o wiele \u0142atwiej wprowadza\u0107 z pozycji rz\u0105du centralnego re\u017cim nadzwyczajny, ni\u017c z niego bezpiecznie wychodzi\u0107. Bez zaanga\u017cowania w\u0142adz lokalnych zrobi\u0107 tego nie spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Bunt miast i gmin<\/h2>\n\n\n\n

We Francji Emmanuel Macron zmieni\u0142 wi\u0119c wojenn\u0105 retoryk\u0119 i intensywnie rozmawia z merami, by powierzy\u0107 im znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci nie tylko za wdra\u017canie rz\u0105dowych decyzji, ale i wypracowywanie lokalnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W Ukrainie, kt\u00f3ra od rewolucji w 2014 r. decentralizuje si\u0119, prasa pisze wr\u0119cz o „otama\u0144szczy\u017anie” i buncie miast przeciwko nieudolnemu rz\u0105dowi. Mer Czerkas nie respektuje decyzji w\u0142adzy centralnej, a w tej niesubordynacji popar\u0142 go mer Lwowa.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce tak\u017ce wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce samorz\u0105dowcy musz\u0105 walczy\u0107 na dw\u00f3ch frontach: z pandemi\u0105 i decyzjami w\u0142adz centralnych, jak cho\u0107by rzuconym z fantazj\u0105 zezwoleniem na otwieranie \u017c\u0142obk\u00f3w i przedszkoli oraz chaosem politycznym kreowanym przez Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego w zwi\u0105zku z wyborami prezydenckimi.<\/p>\n\n\n\n

Wielkie skalowanie<\/h2>\n\n\n\n

Jakie wnioski z tych r\u00f3\u017cnych obserwacji? Pandemia ujawni\u0142a, \u017ce mit silnego pa\u0144stwa rozumianego jako hierarchiczna, scentralizowana struktura – nie ma podstaw. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest zbyt z\u0142o\u017cona i odpowiedzi\u0105 na ni\u0105 musi by\u0107 r\u00f3wnie z\u0142o\u017cony, policentryczny system koordynacji spo\u0142ecznych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Neil Brenner, wsp\u00f3\u0142czesny badacz miast, pokazuje w swych pracach, \u017ce dzi\u015b koordynacja ta i efektywne rz\u0105dzenie nie ma nic wsp\u00f3lnego z kierowaniem z pozycji hierarchicznych. W\u0142adza rozumiana jako zdolno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania realnych problem\u00f3w polega na zdolno\u015bci pos\u0142ugiwania si\u0119 r\u00f3\u017cnymi skalami proces\u00f3w, jakie oddzia\u0142uj\u0105 na rzeczywisto\u015b\u0107 w konkretnym miejscu.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c na to, co dzieje si\u0119 w Warszawie lub Ostrowie Wielkopolskim, wp\u0142yw ma prezydent miasta, sam wirus, ale tak\u017ce dysponenci kapita\u0142u, kt\u00f3ry pracuje w lokalnych przedsi\u0119wzi\u0119ciach, decyzje rz\u0105du centralnego i agend mi\u0119dzynarodowych, w ko\u0144cu autonomiczne decyzje mieszka\u0144c\u00f3w tak\u017ce funkcjonuj\u0105cych w sieciach o r\u00f3\u017cnych skalach, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy wyst\u0119puj\u0105 w roli pracownika, konsumenta, czy obywatela.<\/p>\n\n\n\n

Gdy rz\u0105dzi\u0107 si\u0119 nie da<\/h2>\n\n\n\n

Jak pisz\u0119 w ksi\u0105\u017cce „W Polsce, czyli wsz\u0119dzie”, to \u015bwiat, w kt\u00f3rym rz\u0105dzi\u0107 ju\u017c si\u0119 nie da, mo\u017cna jedynie wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzi\u0107, je\u015bli chce si\u0119 rzeczywi\u015bcie efektywnie sprawowa\u0107 w\u0142adz\u0119. Nie rozumie tego nie tylko Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski. Jan Zielonka nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wyzwolona przez epidemi\u0119 pokusa restauracji silnego scentralizowanego pa\u0144stwa szybko nie minie – wbrew jej anachronizmowi:<\/p>\n\n\n\n

States may be tempted to retain hard borders after the end of this pandemic scare, but it is hard to see any good in such a move.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Burmistrzowie, \u0142\u0105czcie si\u0119!<\/h2>\n\n\n\n

Burmistrzowie jednak nie pr\u00f3\u017cnuj\u0105. W\u0142odarze miast zrzeszonych w globalnej sieci C40<\/a><\/strong> og\u0142osili zasady pokryzysowej rekonstrukcji swoich o\u015brodk\u00f3w. Zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce powr\u00f3t do starej „normalno\u015bci” jest ju\u017c niemo\u017cliwy. Odpowiedzi\u0105 na kryzys musi by\u0107 budowa sprawiedliwszych, odpornych i zr\u00f3wnowa\u017conych miast w zgodzie z celami polityki klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n

To silny g\u0142os rozs\u0105dku i nadziei w czasach, kiedy bardzo brakuje dobrych wiadomo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wraz z pandemi\u0105 wr\u00f3ci\u0142y pa\u0144stwowe granice, na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 patrole kontroluj\u0105ce respektowanie re\u017cimu epidemicznego. Jeste\u015bmy na wojnie, zawo\u0142a\u0142 dziarsko prezydent Francji Emmanuel Macron. Nie, to nie wojna.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,45,114,92,257,49,120,296,273,294],"tags":[412,245,389,248,302,240],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5331"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5338,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions\/5338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}