{"id":544,"date":"2014-03-25T20:37:35","date_gmt":"2014-03-25T19:37:35","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=544"},"modified":"2014-03-26T10:24:14","modified_gmt":"2014-03-26T09:24:14","slug":"imperializm-krytyczny-czyli-rosjanie-o-sobie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2014\/03\/25\/imperializm-krytyczny-czyli-rosjanie-o-sobie\/","title":{"rendered":"Imperializm krytyczny, czyli Rosjanie o sobie"},"content":{"rendered":"

Pisa\u0142em kilka dni temu o Kongresie inteligencji rosyjskiej<\/a><\/strong>, podczas kt\u00f3rego wielu wybitnych przedstawicieli \u015bwiata rosyjskiej kultury zaprotestowa\u0142o przeciwko polityce swojego rz\u0105du i eskalacji agresji wobec Ukrainy. Kongres odbija si\u0119 ci\u0105gle echem, niekt\u00f3rzy oporni intelektuali\u015bci zaczynaj\u0105 ponosi\u0107 koszty odwagi – s\u0105 ju\u017c pierwsze zwolnienia z pa\u0144stwowych uniwersytet\u00f3w. Ale gor\u0105ca, niezwykle ciekawa debata w rosyjskiej prasie trwa – we wtorek nie mog\u0142em wr\u0119cz oderwa\u0107 si\u0119 od „Niezawisimoj” (chyba zdecyduj\u0119 si\u0119 na tak\u0105 pisowni\u0119), poczynaj\u0105c od wst\u0119pniaka: parada tekst\u00f3w pozwalaj\u0105cych wnikn\u0105\u0107 w z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 rosyjskiej sytuacji (i jednocze\u015bnie z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa).<\/p>\n

Zacznijmy wi\u0119c od owego wst\u0119pniaka: sk\u0105d \u00a0bierze si\u0119 tak wysokie poparcie dla dzia\u0142a\u0144 Putina?<\/a><\/strong> Oto odpowied\u017a:<\/p>\n

\u0412\u044b\u0441\u043e\u043a\u0438\u0435 \u0440\u0435\u0439\u0442\u0438\u043d\u0433\u0438 \u043f\u043e\u0434\u0447\u0430\u0441 \u043a\u0443\u0434\u0430 \u0431\u043e\u043b\u044c\u0448\u0435 \u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u044f\u0442 \u043d\u0435 \u043e \u0441\u0430\u043c\u043e\u043c \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0435, \u0430 \u043e \u0441\u0440\u0435\u0434\u0435, \u0432 \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u043e\u0439 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u044f\u0442\u0441\u044f \u0438\u0437\u043c\u0435\u0440\u0435\u043d\u0438\u044f. \u041f\u0443\u0442\u0438\u043d \u0434\u043e\u0431\u0438\u043b\u0441\u044f \u0432\u044b\u0441\u043e\u043a\u043e\u0439 \u043f\u043e\u0434\u0434\u0435\u0440\u0436\u043a\u0438 \u0441\u0432\u043e\u0435\u0439 \u0434\u0435\u044f\u0442\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438, \u0441\u044b\u0433\u0440\u0430\u0432 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u043c\u0430\u0445 \u043f\u0430\u0442\u0440\u0438\u043e\u0442\u0438\u0437\u043c\u0430, \u00ab\u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0439 \u0441\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u0434\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438\u00bb, \u00ab\u0437\u0430\u0449\u0438\u0442\u044b \u0440\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0445\u00bb, \u00ab\u043f\u0440\u0435\u0433\u0440\u0430\u0434\u044b \u0434\u043b\u044f \u0444\u0430\u0448\u0438\u0437\u043c\u0430\u00bb \u0438 \u0442.\u0434. \u042d\u0442\u043e \u0431\u044b\u043b\u0430 \u043e\u0434\u043d\u0430 \u0438\u0437 \u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u043d\u044b\u0445 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043f\u0440\u0435\u0442\u0430\u0446\u0438\u0439 \u0443\u043a\u0440\u0430\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0441\u043e\u0431\u044b\u0442\u0438\u0439, \u0438 \u0432 \u044d\u0444\u0438\u0440\u0435 \u0444\u0435\u0434\u0435\u0440\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0445 \u043a\u0430\u043d\u0430\u043b\u043e\u0432, \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442 \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u0445 \u0432 \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043b\u044f\u0435\u0442 \u0441\u0430\u043c\u0430\u044f \u0448\u0438\u0440\u043e\u043a\u0430\u044f \u0430\u0443\u0434\u0438\u0442\u043e\u0440\u0438\u044f, \u0434\u0430\u043d\u043d\u0430\u044f \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043f\u0440\u0435\u0442\u0430\u0446\u0438\u044f \u0444\u0430\u043a\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438 \u0431\u044b\u043b\u0430 \u0431\u0435\u0437\u0430\u043b\u044c\u0442\u0435\u0440\u043d\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u043e\u0439. \u0421\u0435\u0440\u044c\u0435\u0437\u043d\u043e\u0439 \u043a\u0440\u0438\u0442\u0438\u043a\u0438 \u043e\u0444\u0438\u0446\u0438\u0430\u043b\u044c\u043d\u043e\u0439 \u0442\u043e\u0447\u043a\u0438 \u0437\u0440\u0435\u043d\u0438\u044f \u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u044c\u043d\u043e\u043c \u0422\u0412 \u043d\u0435 \u0431\u044b\u043b\u043e. \u041e\u0442\u0441\u044e\u0434\u0430 \u0438 \u0437\u0430\u0448\u043a\u0430\u043b\u0438\u0432\u0430\u044e\u0449\u0438\u0439 \u0440\u0435\u0439\u0442\u0438\u043d\u0433 \u043f\u0440\u0435\u0437\u0438\u0434\u0435\u043d\u0442\u0430.<\/p><\/blockquote>\n

Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa \u017cyje obrazem \u015bwiata kszta\u0142towanym przez kontrolowan\u0105 przez pa\u0144stwo telewizj\u0119 i dostaje jedynie s\u0142uszn\u0105 interpretacj\u0119 rzeczywisto\u015bci, pozbawion\u0105 jakiejkolwiek krytyki. Krytyka w prasie dost\u0119pna jest jedynie dla intelektualist\u00f3w. I dlatego zreszt\u0105 ci\u0105gle jest dozwolona – Niezawisimaja, Nowaja, Wiedomosti mog\u0105 krytykowa\u0107 do\u015b\u0107 swobodnie, ta krytyka i tak nie dociera do wi\u0119kszo\u015bci. Przy czym jest to krytyka ciekawa, roboczo nazywam j\u0105 „krytycznym imperializmem”. Rosyjscy publicy\u015bci maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie s\u0105 Europejczykami, nie s\u0105 Azjatami, s\u0105 Rosjanami (jak kiedy\u015b zdefiniowa\u0142 siebie Wiktor Jerofiejew). Maj\u0105 wi\u0119c swoj\u0105 dum\u0119 i autonomi\u0119 my\u015blenia, zakorzenion\u0105 s\u0142abiej lub silniej w rosyjskim imperialnym kodzie, lecz te\u017c wielu z nich zachowuje intelektualn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n

Wtorkowa „Niezawisimaja” jest doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0105. Jest w niej np. rozmowa z ukrai\u0144skim medioznawc\u0105 i specjalist\u0105 w dziedzinie wojny informacyjnej Georgijem Poczepcowem, gdzie rosyjski dziennikarz i ukrai\u0144ski badacz wzajemnie sobie t\u0142umacz\u0105, dlaczego Ukrai\u0144cy przestali rozumie\u0107 Rosjan, a Rosjanie Ukrai\u0144c\u00f3w – w rozmowie padaj\u0105 wszystkie kwestie: faszyzmu, banderyzmu, imperializmu, stalinizmu etc. Panowie jednak bez emocji, analitycznie, badaj\u0105 struktury rosyjskiego i ukrai\u0144skiego dyskursu, a z analizy tej wynika, dlaczego Ukraina odjecha\u0142a ju\u017c raczej bezpowrotnie od Rosji. Na wzmocnienie wyniki bada\u0144 rosyjskiej opinii spo\u0142ecznej pokazuj\u0105ce, jak zmienia\u0142o si\u0119 w czasie rozumienie Ukrainy przez Rosjan. I oto jeszcze na pocz\u0105tku listopada ub.r. 81 % Rosjan uwa\u017ca\u0142o, \u017ce tworz\u0105 z Ukrai\u0144cami jeden nar\u00f3d. 14 marca my\u015bla\u0142o tak ju\u017c 56%, ci\u0105gle wi\u0119kszo\u015b\u0107, ale spadek znaczny. Te proporcje doskonale pokazuj\u0105, na czym polega psychologiczny problem Rosjan z Ukrain\u0105 (pisa\u0142 o tym zreszt\u0105 kilka tygodni temu Jerofiejew w „Wyborczej”).<\/p>\n

Wojnie informacyjnej i propagandzie po\u015bwi\u0119cono w „Niezawisimoj” wi\u0119cej miejsca, warto je przestudiowa\u0107. Najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015b\u0107 sprawi\u0142 mi jednak tekst Aleksandra Rubcowa „Mi\u0119dzy porz\u0105dkiem i chaosem”, bo stawia podobn\u0105 tez\u0119, jak\u0105 przedstawi\u0142em w swoim wpisie komentuj\u0105cym mow\u0119 Putina<\/a><\/strong> pa aneksji Krymu: konflikt o Krym i Ukrain\u0119 to \u017caden pocz\u0105tek zimnej wojny, to zapowied\u017a g\u0142\u0119bokiej wielowymiarowej przemiany. Rubcow w swej analizie stosuje wyrafinowany aparat krytyki lingwistycznej i kulturoznawczej, patrz\u0105c na ostatnie zdarzenia jak na triumf postmodernizmu w polityce. Skutkiem jest kompletny chaos, z kt\u00f3rego trzeba b\u0119dzie odbudowa\u0107 nowy, globalny porz\u0105dek.<\/p>\n

Je\u015bli do tego wszystkiego do\u0142o\u017cy\u0107 ostatni numer „Nowoj Gaziety” i „Wiedomosti”, po paru godzinach lektury wy\u0142oni si\u0119 obraz Rosji, jaki trudno zobaczy\u0107 w telewizyjnych wiadomo\u015bciach i o jakim te\u017c trudno niestety przeczyta\u0107 w zachodnich gazetach w kontek\u015bcie obecnego kryzysu. To inna Rosja ni\u017c ta, jaka wy\u0142ania si\u0119 z przem\u00f3wie\u0144 Putina, znacznie subtelniejsza, ciekawsza. I co wa\u017cniejsze, mo\u017cna z ni\u0105 dyskutowa\u0107, spiera\u0107 si\u0119, licz\u0105c przy okazji na pr\u00f3b\u0119 zrozumienia.\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pisa\u0142em kilka dni temu o Kongresie inteligencji rosyjskiej, podczas kt\u00f3rego wielu wybitnych przedstawicieli \u015bwiata rosyjskiej kultury zaprotestowa\u0142o przeciwko polityce swojego rz\u0105du i eskalacji agresji wobec Ukrainy. Kongres odbija si\u0119 ci\u0105gle echem, niekt\u00f3rzy oporni intelektuali\u015bci zaczynaj\u0105 ponosi\u0107 koszty odwagi – s\u0105 ju\u017c pierwsze zwolnienia z pa\u0144stwowych uniwersytet\u00f3w. Ale gor\u0105ca, niezwykle ciekawa debata w rosyjskiej prasie trwa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,56,15,24,20,49,78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/544"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=544"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":546,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions\/546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}