{"id":5507,"date":"2020-11-06T07:58:21","date_gmt":"2020-11-06T06:58:21","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5507"},"modified":"2020-11-06T18:42:34","modified_gmt":"2020-11-06T17:42:34","slug":"panstwo-i-spoleczenstwo-w-czasach-trudnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2020\/11\/06\/panstwo-i-spoleczenstwo-w-czasach-trudnych\/","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo w czasach trudnych"},"content":{"rendered":"\n<p>Poj\u0119cie &#8222;pa\u0144stwo PiS&#8221; brzmi ju\u017c jak oksymoron. Czy polskie pa\u0144stwo odzyska sterowno\u015b\u0107, a spo\u0142ecze\u0144stwo nad nim kontrol\u0119?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo w czasach pandemii\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/VtqZHF8FdaY?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption>Nagranie debaty &#8222;Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo w czasach pandemii&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Decyzja, by wstrzyma\u0107 publikacj\u0119 orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego Julii Przy\u0142\u0119bskiej z 22 pa\u017adziernika, to niby nic wielkiego w praktyce rz\u0105d\u00f3w PiS. A jednak to niezwyk\u0142y moment. O ile bowiem obstrukcja Beaty Szyd\u0142o wobec TK pod przewodnictwem Andrzeja Rzepli\u0144skiego s\u0142u\u017cy\u0142a delegitymizacji &#8222;starego&#8221; Trybuna\u0142u, o tyle teraz Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski wysadza w powietrze instytucj\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam stworzy\u0142. Tym samym potwierdza opini\u0119 wielu konstytucjonalist\u00f3w &#8211; TK jest instytucj\u0105 zombie. Podobnie jak wiele innych instytucji w pa\u0144stwie PiS.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pu\u0142apki autorytarnego centralizmu<\/h2>\n\n\n\n<p>To nie jedyny paradoks tego pa\u0144stwa w fazie wzmo\u017cenia pandemii i jednocze\u015bnie eskalacji walki rewolucyjnej z nihilizmem i liberalno-lewicowymi barbarzy\u0144cami. Rozmawiali\u015bmy o tym podczas debaty &#8222;Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo podczas pandemii&#8221;, zorganizowanej przez Fundacj\u0119 im. Stefana Batorego z udzia\u0142em Anny Gizy-Poleszczuk, Jerzego Hausnera, Bart\u0142omieja Sienkiewicza i Ryszarda Szarfenberga.<\/p>\n\n\n\n<p>Punktem wyj\u015bcia by\u0142o przypomnienie raportu <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"&quot;Pa\u0144stwo i My. Osiem grzech\u00f3w Rzeczypospolitej&quot; (opens in a new tab)\" href=\"http:\/\/www.euroreg.uw.edu.pl\/pl\/publikacje,panstwo-i-my-osiem-grzechow-glownych-rzeczypospolitej\" target=\"_blank\">&#8222;Pa\u0144stwo i My. Osiem grzech\u00f3w Rzeczypospolitej&#8221;<\/a><\/strong> og\u0142oszonego w 2015 r., gdy powstawa\u0142 rz\u0105d Szyd\u0142o. Si\u0142\u0105 rzeczy opracowanie powsta\u0142o w oparciu o analiz\u0119 przypadk\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 wcze\u015bniejszych rz\u0105d\u00f3w. \u017baden ze zdefiniowanych w\u00f3wczas problem\u00f3w nie znikn\u0105\u0142, przeciwnie &#8211; model w\u0142adzy oparty na autorytarnym centralizmie i prymacie woli politycznej nad regu\u0142ami powoduje, \u017ce pa\u0144stwo zamiast zyskiwa\u0107 sterowno\u015b\u0107, traci j\u0105, bo nie jest w stanie efektywnie odpowiada\u0107 na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Systemowa nieodpowiedzialno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>Problem polega na tym, \u017ce rozk\u0142ad instytucji i systemu rz\u0105d\u00f3w prawa zaszed\u0142 tak daleko, \u017ce konsoliduje si\u0119 nowa paradoksalna rzeczywisto\u015b\u0107 zinstytucjonalizowanego bezprawia, kt\u00f3rej przyk\u0142adem jest praca nad poprawkami do ustawy, kt\u00f3ra jeszcze w sensie legalnym nie istnieje. Tryb odwo\u0142ywania zmiany wybor\u00f3w prezydenckich to ju\u017c ca\u0142a epopeja, kt\u00f3ra z kolei by\u0142a epizodem wi\u0119kszej historii bezprawnych dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa od pocz\u0105tku pandemii.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna te\u017c na problem spojrze\u0107 inaczej, tak jak w interpretacji, jak\u0105\u00a0przedstawi\u0142em <strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"na blogu Fundacji im. Stefana Batorego (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/www.batory.org.pl\/blog_wpis\/polityka-i-prowokacja\/\" target=\"_blank\">na blogu Fundacji im. Stefana Batorego<\/a><\/strong>. Pokazuj\u0119 tam, \u017ce w\u0142adza dzia\u0142a <em>de facto<\/em> w trybie stanu nadzwyczajnego, mimo \u017ce nie zosta\u0142 on og\u0142oszony. Taka sytuacja prowadzi do pog\u0142\u0119bienia jednej z g\u0142\u00f3wnych bol\u0105czek polskiego pa\u0144stwa, zidentyfikowanej dwie dekady temu przez Miros\u0142aw\u0119 Marody i Jerzego Hausnera: chodzi o zinstytucjonalizowany brak odpowiedzialno\u015bci. Domkni\u0119ciem tego systemu mia\u0142a by\u0107 &#8222;ustawa o bezkarno\u015bci&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dekompozycja i rekonstrukcja<\/h2>\n\n\n\n<p>Bart\u0142omiej Sienkiewicz twierdzi\u0142, \u017ce przy takim poziomie dekompozycji nie ma powrotu do przesz\u0142o\u015bci, wkraczamy na niepewne i niebezpieczne wody, gdzie rekonstrukcji pa\u0144stwa nie b\u0119dzie sprzyja\u0107 ani sytuacja wewn\u0119trzna, ani kontekst mi\u0119dzynarodowy. Pozostaje liczy\u0107 na spo\u0142ecze\u0144stwo, jego zdolno\u015b\u0107 do dzia\u0142ania i solidarno\u015bci oraz odpowiedzialno\u015bci za sprawy ma\u0142e, lokalne i spraw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105: Rzeczpospolit\u0105. Ale nie \u0142ud\u017amy si\u0119, samo spo\u0142ecze\u0144stwo bez silnych instytucji nie podo\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy\u017cby wi\u0119c b\u0142\u0119dne ko\u0142o niemo\u017cno\u015bci, kt\u00f3re zosta\u0142o opisane w raporcie z 2015 r., tylko buksuj\u0105ce w znacznie g\u0142\u0119bszej, wype\u0142nionej b\u0142otem koleinie? Sk\u0105d pop\u0142ynie rozwojowy impuls? Czy jego \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0119d\u0105 m\u0142odzi, kt\u00f3rzy przebudzili si\u0119\u00a0i t\u0142umnie wyszli na ulice? Czy solidarno\u015b\u0107\u00a0 mi\u0119dzypokoleniowa, polegaj\u0105ca na zrozumieniu wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci i konieczno\u015bci po\u0142\u0105czenia zasob\u00f3w, by wyj\u015b\u0107\u00a0z kryzysu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poj\u0119cie &#8222;pa\u0144stwo PiS&#8221; brzmi ju\u017c jak oksymoron. Czy polskie pa\u0144stwo odzyska sterowno\u015b\u0107, a spo\u0142ecze\u0144stwo nad nim kontrol\u0119?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5509,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5507"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5512,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5507\/revisions\/5512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}