Mariana Mazzucato coraz mocniej rozpycha si\u0119 nie tylko w ekonomicznym \u015bwiecie. S\u0142ucha jej i papie\u017c Franciszek, i Komisja Europejska. W\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142a propozycj\u0119, jak naprawi\u0107 \u015bwiat i kapitalizm.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Mazzucato znana jest polskim czytelnikom z \u201ePrzedsi\u0119biorczego pa\u0144stwa\u201d wydanego przez Heterodox. Czekamy na kolejny wa\u017cny przek\u0142ad – \u201eEkonomi\u0119 warto\u015bci\u201d. Ekonomistka nie czeka i w\u0142a\u015bnie wyda\u0142a \u201eMission Economy\u201d. To jednocze\u015bnie najbardziej popularna i najbardziej polityczna z jej prac. Co nie jest wad\u0105, przeciwnie.<\/p>\n\n\n\n
Mazzucato sama identyfikuje si\u0119 po lewej stronie ideowej sceny, nie zamierza jednak, jak np. Thomas Piketty, znosi\u0107 kapitalizmu, tylko chce go naprawi\u0107. Recept\u0119 przedstawia w\u0142a\u015bnie \u201eMission Economy\u201d. W rdzeniu jej propozycji s\u0105 tezy, jakie g\u0142o\u015bno i mocno wyartyku\u0142owa\u0142a w poprzednich ksi\u0105\u017ckach.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze wi\u0119c trzeba przywr\u00f3ci\u0107\u00a0pa\u0144stwu rol\u0119, jak\u0105 odgrywa\u0142o jeszcze w latach 60. Rol\u0119 aktywnego gracza, a nie ratownika ostatniej szansy, kt\u00f3ry ma naprawia\u0107 skutki \u201emarket failures\u201d, ratowa\u0107 firmy zbyt du\u017ce, \u017ceby upa\u015b\u0107, i ponosi\u0107 ryzyko tam, gdzie ryzyka nie chce na siebie wzi\u0105\u0107 rynek.<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwo ma by\u0107 aktywne w roli organizatora procesu rozwojowego, kt\u00f3ry nie tylko reguluje i kontroluje, ale tak\u017ce inicjuje procesy. Wzorcowym przyk\u0142adem takiej roli s\u0105 dla Mazzucato USA z okresu programu Apollo. Pa\u0144stwo okre\u015bli\u0142o ambitny cel, dla kt\u00f3rego na pocz\u0105tku nie istnia\u0142y jeszcze wszystkie niezb\u0119dne technologie ani procesy.<\/p>\n\n\n\n
Agendy pa\u0144stwa wsp\u00f3lnie z przedsi\u0119biorstwami stworzy\u0142y, z inicjatywy struktur pa\u0144stwowych, sie\u0107 anga\u017cuj\u0105c\u0105 tysi\u0105ce firm i ponad 400 tys. os\u00f3b. Przeniesienie cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc i zapewnienie bezpiecznego powrotu wymaga\u0142o gigantycznego wysi\u0142ku i olbrzymich nak\u0142ad\u00f3w. Uzyskano jednak znacznie wi\u0119cej ni\u017c realizacj\u0119 bezpo\u015bredniego celu misji.<\/p>\n\n\n\n
Mazzucato analizuje efektu programu Apollo, pokazuj\u0105c rol\u0119 aktywnego pa\u0144stwa. Czas do tej roli wr\u00f3ci\u0107 i zdefiniowa\u0107 nowe misje, kt\u00f3re skoncentruj\u0105 wysi\u0142ek agend pa\u0144stwowych, przedsi\u0119biorstw prywatnych i spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Wsp\u00f3\u0142czesne wyzwania, zwi\u0105zane cho\u0107by z kryzysem klimatycznym, s\u0105 trudniejsze i bardziej z\u0142o\u017cone ni\u017c program Apollo.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142czesne misje musz\u0105 dotyka\u0107 problem\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3re ze swej natury maj\u0105 charakter spl\u0105tany i nie istniej\u0105 dla nich \u201ein\u017cynierskie\u201d rozwi\u0105zania. Wymagaj\u0105 wi\u0119c innej struktury zarz\u0105dzania ni\u017c program Apollo skoncentrowany na rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w technicznych i zarz\u0105dczych.<\/p>\n\n\n\n
Mazzucato opiera swoje propozycje na konkretnym do\u015bwiadczeniu. Znalaz\u0142y si\u0119 one w rdzeniu programu Horizon Europe, czyli programie badawczo-rozwojowym Unii Europejskiej na now\u0105 perspektyw\u0119 bud\u017cetow\u0105 (z bud\u017cetem blisko 100 mld euro). Program ten skoncentruje si\u0119 na pi\u0119ciu misjach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 organizowa\u0107 prace badawczo-rozwojowe i finansowanie na poziomie UE.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo wa\u017cna w my\u015bleniu Mazzucato, obok roli pa\u0144stwa, jest teoria warto\u015bci odrzucaj\u0105ca dominuj\u0105c\u0105 dzi\u015b w ekonomii doktryn\u0119\u00a0marginalist\u00f3w, kt\u00f3rzy warto\u015b\u0107\u00a0uto\u017csamiaj\u0105 z cen\u0105. Warto\u015bci nie okre\u015bla rynek, tylko jest wytwarzana wsp\u00f3lnotowo, nie tylko przez przedsi\u0119biorstwa, ale w relacji wszystkich uczestnik\u00f3w procesu wytwarzania d\u00f3br i us\u0142ug, z uwzgl\u0119dnieniem takich aspekt\u00f3w jak interes publiczny i takich kategorii jak dobra publiczne.<\/p>\n\n\n\n
\u201eMission Economy\u201d zawiera wiele ciekawych propozycji do dok\u0142adniejszej dyskusji. Mazzucato proponuje, by polityk\u0119 wyr\u00f3wnywania nier\u00f3wno\u015bci z redystrybucji przekierowywa\u0107 na predystrybucj\u0119, czyli takie projektowanie wytwarzania warto\u015bci, by nie prowadzi\u0142o do powstawania owych nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u0144cz\u0105c swe dzie\u0142o, Mazzucato oddaje ho\u0142d innym kobietom my\u015blicielkom, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y i kszta\u0142tuj\u0105 my\u015blenie o spo\u0142ecze\u0144stwie, sferze publicznej i ekonomii: Hannie Arendt, Elinor Ostrom, Kate Raworth, Stephanie Kelton, Carlocie Perez, Edith Penrose. To dobre wskazania dla wszystkich szukaj\u0105cych inspiracji na nowe czasy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mariana Mazzucato coraz mocniej rozpycha si\u0119 nie tylko w ekonomicznym \u015bwiecie. S\u0142ucha jej papie\u017c Franciszek, i Komisja Europejska. W\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142a propozycj\u0119, jak naprawi\u0107 \u015bwiat i kapitalizm.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[339,433,271,434,254,233],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5570"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5578,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570\/revisions\/5578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}