think tanku<\/em> „Counterpoint” pokazuj\u0105ce ryzyko „green wedge”, zielonego politycznego klina, kt\u00f3rym mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 populi\u015bci w mobilizacji elektoratu obawiaj\u0105cego si\u0119 traumy nowej transformacji. To ryzyko jest realne, w istocie jednak problem jest jeszcze powa\u017cniejszy.<\/p>\n\n\n\nProjekt zielonej transformacji w wersji Europejskiego Zielonego \u0141adu przedstawiany jest jako technokratyczny plan przebudowy infrastruktury i gospodarki, kt\u00f3rego oczywist\u0105 konsekwencj\u0105 b\u0119d\u0105 te\u017c przemiany spo\u0142eczne. Poniewa\u017c jednak zmiany s\u0105 konieczne, nale\u017cy je po prostu odpowiednio zakomunikowa\u0107, w\u0142\u0105czy\u0107 do roboty artyst\u00f3w i specjalist\u00f3w od projektowania, by pod has\u0142em „nowego Bauhausu” opowiedzieli i wymy\u015blili nowy, lepszy \u015bwiat, a zmiany potocz\u0105 si\u0119 bez szwanku.<\/p>\n\n\n\n
Zielone pa\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n
Tak nie b\u0119dzie, a wyzwanie, z kt\u00f3rym trzeba si\u0119\u00a0pilnie mierzy\u0107, sprowadza si\u0119 do pytania, czy tak g\u0142\u0119bokie zmiany mo\u017cna pogodzi\u0107 z zasadami demokracji liberalnej? Pytanie to podnios\u0142a ju\u017c blisko dwie dekady temu Robyn Eckersley w znakomitej ksi\u0105\u017cce „The Green State. Rethinking Democracy and Sovereignty”.<\/p>\n\n\n\n
Eckersley pokazuje, \u017ce zachowanie istoty liberalnej demokracji zorganizowanej w ramach pa\u0144stwa realizuj\u0105cego cele ekologiczne (Green State) wymaga jej g\u0142\u0119bokiej krytyki z pozycji ekologii politycznej. Chodzi o podobny proces co krytyka liberalnego kapitalizmu przez pryzmat krytyki ekonomii politycznej, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do socjalnej korekty demokratycznych system\u00f3w politycznych.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b stawk\u0105 jest korekta ekologiczna, kt\u00f3ra nie ma zast\u0105pi\u0107 komponentu socjalnego, tylko by\u0107 kolejnym uzupe\u0142nieniem procesu, kt\u00f3rego efektem b\u0119dzie demokracja ekologiczna. To jednak oznacza konieczno\u015b\u0107 redefinicji klasycznych liberalnych warto\u015bci, jak indywidualna wolno\u015b\u0107 i w\u0142asno\u015b\u0107 oraz zgoda na ich harmonizacj\u0119 z kategori\u0105 dobra wsp\u00f3lnego i solidarno\u015bci odpowiadaj\u0105cym aktualnym wyzwaniom.<\/p>\n\n\n\n
W stron\u0119 ekorepubliki<\/h2>\n\n\n\n
Serge Audier idzie jeszcze dalej i w ksi\u0105\u017cce „La cit\u00e9 \u00e9cologique. Pour un \u00e9co-r\u00e9publicanisme” (wie\u0144czy ona trylogi\u0119 prezentuj\u0105c\u0105 oryginalny wyk\u0142ad krytycznej ekologii politycznej) proponuje nie tyle namys\u0142 nad demokracj\u0105\u00a0liberaln\u0105, ile nad znaczeniem republiki, wsp\u00f3lnoty politycznej w czasach katastrofy ekoklimatycznej. Przypomina klasyczne, nieusuwalne napi\u0119cie mi\u0119dzy wolno\u015bciami liberalnymi i wolno\u015bci\u0105 republika\u0144sk\u0105: z wolno\u015bci i praw indywidualnych cieszy\u0107 si\u0119 mo\u017cna jedynie w\u00f3wczas, gdy chroni ich republika, wsp\u00f3lnota ludzi wolnych i gotowych o wolno\u015b\u0107 walczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Republika nie jest wi\u0119c jedynie pa\u0144stwem dostarczaj\u0105cym us\u0142ugi zindywidualizowanemu spo\u0142ecze\u0144stwu, lecz wsp\u00f3lnot\u0105 obywateli, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy nie tylko wsp\u00f3lny cel, ale tak\u017ce konflikt wynikaj\u0105cy z oczywistej dla ka\u017cdego spo\u0142ecze\u0144stwa r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i podzia\u0142\u00f3w, a tym samym r\u00f3\u017cnicy interes\u00f3w. Republika jest przestrzeni\u0105 politycznej artykulacji tych konflikt\u00f3w, gwarantuje zachowanie spo\u0142ecznego pokoju i sp\u00f3jno\u015bci za cen\u0119 jednak samoograniczenia i ograniczenia indywidualnych wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli dzi\u015b chcemy wyj\u015b\u0107\u00a0z kryzysu ekologicznego, unikaj\u0105c wojny, musimy stworzy\u0107 ramy dla politycznej artykulacji konflikt\u00f3w, jakich \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0119dzie nowa, zielona transformacja. To wymaga rekonstrukcji republiki w kierunku ekorepubliki osadzonej na zasadach ekorepublikanizmu, interpretuj\u0105cych we wsp\u00f3\u0142czesnym kontek\u015bcie rewolucyjn\u0105 triad\u0119 „wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, braterstwo”.<\/p>\n\n\n\n
Czas na Eko-Rzeczpospolit\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Trzeba wi\u0119c zacz\u0105\u0107 od szukania i negocjowania odpowiedzi na pytania, co oznacza solidarno\u015b\u0107, to, co wsp\u00f3lne, w\u0142asno\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107, autonomia, wie\u017a spo\u0142eczna i polityczna w czasach zagro\u017cenia ekologiczn\u0105\u00a0apokalips\u0105. Jeszcze b\u0119d\u0119 wraca\u0142 do koncepcji Eckersley i Audiera, bo tworz\u0105 niezwykle inspiruj\u0105c\u0105 ram\u0119 do powa\u017cnej dyskusji, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jak uczyni\u0107 proces transformacji tematem polityki, kt\u00f3ra nie unika konfliktu, ale organizuje go w ramach republiki, a nie wed\u0142ug polaryzacyjnego schematu, kt\u00f3rego istot\u0105 jest wykluczenie adwersarza z politycznej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n
Polska jako Eko-Rzeczpospolita, w kt\u00f3rej mo\u017cliwy jest polityczny sp\u00f3r rozpi\u0119ty mi\u0119dzy ekosocjalizmem i zielonym konserwatyzmem oraz innymi nurtami ideowymi, prowadzony w ramach demokratycznych regu\u0142 gry? Czy nie warto spr\u00f3bowa\u0107? Skoro transformacja i tak jest konieczna?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Europejski Zielony \u0141ad jawi si\u0119 jak obietnica skoku do post-w\u0119glowej, neutralnej dla klimatu przysz\u0142o\u015bci. I jako szansa na rozwojowy impuls maj\u0105cy ochroni\u0107 Europ\u0119 przed starczym uwi\u0105dem. Co jednak z demokracj\u0105 liberaln\u0105? Czy zielona transformacja wzmocni j\u0105, czy doprowadzi do politycznych turbulencji?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,45,114,257,49,120,6,73,294,50,70],"tags":[450,397,451,179,180],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5644"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5644"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5650,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5644\/revisions\/5650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}