{"id":5756,"date":"2022-02-24T13:50:23","date_gmt":"2022-02-24T12:50:23","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=5756"},"modified":"2022-02-24T18:16:07","modified_gmt":"2022-02-24T17:16:07","slug":"planeta-piolun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2022\/02\/24\/planeta-piolun\/","title":{"rendered":"Planeta pio\u0142un"},"content":{"rendered":"\n

Tytu\u0142 wpisu wzi\u0105\u0142em z tomu esej\u00f3w Oksany Zabu\u017cko, o ksi\u0105\u017cce pisz\u0119 wi\u0119cej w „Polityce”<\/strong><\/a>. Ukaza\u0142a si\u0119 po polsku akurat w momencie rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119. Warto si\u0119 wczyta\u0107, bo pomaga zrozumie\u0107, co si\u0119 teraz dzieje, i spos\u00f3b, w jaki Ukrai\u0144cy odpowiadaj\u0105 na agresj\u0119.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Zabu\u017cko jest niezwykle aktywn\u0105 i krytyczn\u0105 komentatork\u0105 ukrai\u0144skiego \u017cycia spo\u0142eczno-gospodarczego i kulturalnego. Jednocze\u015bnie jest apologetk\u0105 swojego spo\u0142ecze\u0144stwa i narodu, w kt\u00f3rym dopatruje si\u0119 szczeg\u00f3lnych cech zasadniczo odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych Ukrai\u0144c\u00f3w cho\u0107by od Rosjan.<\/p>\n\n\n\n

Nie tyle jednak chodzi o to, by pokaza\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy to nie Rosjanie, i odpowiedzie\u0107 w ten spos\u00f3b bredniom Putina, ile o pokazanie konstytutywnych element\u00f3w ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci. To one decyduj\u0105 o tym, jak ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo dzia\u0142a i jak si\u0119 mobilizuje politycznie.<\/p>\n\n\n\n

Etapy<\/h2>\n\n\n\n

Ho\u0142odomor i Rozstrzelane odrodzenie, katastrofa w Czarnobylu, Rewolucja godno\u015bci to kolejne prze\u0142omy, kt\u00f3re tworz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych Ukrai\u0144c\u00f3w. Do\u015bwiadczenie katastrof o apokaliptycznym wr\u0119cz wymiarze, dziej\u0105cych si\u0119 nie tylko wbrew szacunku dla praw ludzkich, ale tak\u017ce wbrew naturze, jak pisze Zabu\u017cko, naznaczy\u0142o Ukrai\u0144c\u00f3w szczeg\u00f3ln\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

O tym jednak mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017cce. W kontek\u015bcie wojny najciekawsze jest to, co si\u0119 wydarzy\u0142o na prze\u0142omie 2013 i 2014 r. Bo Rewolucja godno\u015bci jest bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 rosyjskiej agresji, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w ju\u017c w 2014. Gdy nie powi\u00f3d\u0142 si\u0119 projekt reintegracji imperium metod\u0105 politycznego uzale\u017cnienia Kijowa od Moskwy, nadesz\u0142a odpowied\u017a si\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucja 2014<\/h2>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r Ukrai\u0144c\u00f3w z 2014, kiedy w Kijowie i wielu innych miastach wyst\u0105pili w obronie europejskich aspiracji, kt\u00f3re \u00f3wczesny prezydent Wiktor Janukowycz przekre\u015bli\u0142, nie ma dla Putina \u017cadnego znaczenia. Nie traktuje podmiotowo swojego spo\u0142ecze\u0144stwa, wi\u0119c nie uznaje podmiotowo\u015bci „Ma\u0142orosjan”, mniej rozgarni\u0119tej wersji Rosjan. Dlatego Euromajdan w jego interpretacji to efekt zachodniego spisku, kt\u00f3rego celem by\u0142o osadzenie w Kijowie faszystowskiego, neonazistowskiego rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem sam Majdan trwaj\u0105cy blisko cztery miesi\u0105ce sta\u0142 si\u0119 przestrzeni\u0105 kszta\u0142towania nowej to\u017csamo\u015bci i podmiotowo\u015bci, kt\u00f3ra wykuwa\u0142a si\u0119 w spotkaniu r\u00f3\u017cnych nurt\u00f3w \u015bwiadomo\u015bci, przemieszania Ukrai\u0144c\u00f3w ukrai\u0144skoj\u0119zycznych i rosyjskoj\u0119zycznych oraz wszystkich \u017cyj\u0105cych w Ukrainie etnos\u00f3w – pierwsz\u0105 ofiar\u0105 snajper\u00f3w Janukowycza by\u0142 Serhij Nigojan, do Majdanu wezwa\u0142 na Facebooku, zreszt\u0105 po rosyjsku, Mustafa Najem.<\/p>\n\n\n\n

Pr\u00f3ba interpretacji<\/h2>\n\n\n\n

To, co dzia\u0142o si\u0119 na Majdanie, doskonale wpisywa\u0142o si\u0119 w dynamik\u0119 nowych, sieciowych ruch\u00f3w spo\u0142ecznych, jak\u0105\u00a0Manuel Castells opisa\u0142 w „Sieciach oburzenia i nadziei”. Ksi\u0105\u017ck\u0119 opublikowa\u0142 przed ukrai\u0144sk\u0105 rewolucj\u0105, wi\u0119c nie m\u00f3g\u0142 uwzgl\u0119dni\u0107 jej do\u015bwiadczenia. Skorzysta\u0142em z okazji i zaproponowa\u0142em swoj\u0105 interpretacj\u0119, ukaza\u0142a si\u0119 w zbiorze „Przesilenie. Nowa kultura polityczna” pod red. Jacka Ko\u0142tana i nak\u0142adem ECS. Ebook do bezp\u0142atnego pobrania<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W swoim eseju pyta\u0142em: <\/p>\n\n\n\n

Czy trwaj\u0105ce na Ukrainie procesy to tylko wyraz godnej podziwu, lecz egzotycznej i lokalnej walki emancypacyjnej gdzie\u015b na peryferiach wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata? Czy te\u017c mo\u017ce Ukraina jest teatrem, w kt\u00f3rym rozgrywa si\u0119 historia uniwersalna, a ukrai\u0144skie poszukiwania nowej formy zbiorowej podmiotowo\u015bci i to\u017csamo\u015bci maj\u0105 znaczenie nie tylko dla samych Ukrai\u0144c\u00f3w, lecz mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce inspiracj\u0105 dla pogr\u0105\u017caj\u0105cych si\u0119 w kryzysie kraj\u00f3w Zachodu?<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Do poszukiwania odpowiedzi w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 Putin, aktualizuj\u0105c stawk\u0119 pytania. Bo trudno mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wojna w Ukrainie nie jest wojn\u0105 lokaln\u0105, lecz wojn\u0105, jak\u0105 Putin podj\u0105\u0142 ze \u015bwiatem, i zale\u017ce\u0107 od niej b\u0119dzie kszta\u0142t przysz\u0142o\u015bci. Ta wojna te\u017c dookre\u015bli i skonsoliduje Ukrai\u0144c\u00f3w, cho\u0107\u00a0niestety cena b\u0119dzie bardzo wysoka. Warto ten proces \u015bledzi\u0107, bo rozwija si\u0119 niezwykle ciekawie od 2014 r. w wymiarze spo\u0142ecznym i kulturowym. Dotychczas niestety najmniej ciekawie rozwija\u0142 si\u0119 w przestrzeni politycznej.<\/p>\n\n\n\n

Ja<\/h2>\n\n\n\n

Na koniec jedno tylko wspomnienie z Majdanu z grudnia 2013, moment, kt\u00f3ry wskaza\u0142 mi nowy trop interpretacyjny dla tego, co si\u0119 dzieje. To moment, kiedy podczas jednego z wiec\u00f3w uczestnicy wielotysi\u0119cznego t\u0142umu zacz\u0119li krzycze\u0107: „Ukraina to ja!”. Nie „Ukraina to my!”, tylko w\u0142a\u015bnie \u201a”ja” jako \u017ar\u00f3d\u0142o podmiotowo\u015bci w wymiarze indywidualnym i zbiorowym. Jakby przeczytali Castellsa, Touraine’a, Wellmana i tw\u00f3rczo wcielili.<\/p>\n\n\n\n

Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce jednym z najciekawszych literackich przedstawie\u0144 zmaga\u0144 „ja” z mia\u017cd\u017c\u0105cymi si\u0142ami historii jest „Ja. Romantyczno\u015b\u0107” Myko\u0142y Chwylowego, kanoniczny tekst ukrai\u0144skiego „rozstrzelanego odrodzenia” lat 20. XX stulecia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tytu\u0142 wpisu wzi\u0105\u0142em z tomu esej\u00f3w Oksany Zabu\u017cko, o ksi\u0105\u017cce pisz\u0119 wi\u0119cej w „Polityce”. Ukaza\u0142a si\u0119 po polsku akurat w momencie rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119. Warto si\u0119 wczyta\u0107, bo pomaga zrozumie\u0107, co si\u0119 teraz dzieje, i spos\u00f3b, w jaki Ukrai\u0144cy odpowiadaj\u0105 na agresj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5757,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,20,49,95,6,294,78,167],"tags":[246,240,251],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5756"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5759,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5756\/revisions\/5759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}