W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni od pocz\u0105tku rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119 ta straszna i dziwna wojna nie daje si\u0119 opisa\u0107 jedn\u0105, sp\u00f3jn\u0105 narracj\u0105. To utrudnia w\u0142a\u015bciw\u0105 ocen\u0119 sytuacji, a od niej zale\u017cy nie tylko rozstrzygni\u0119cie samej wojny, ale i warunki powojennego \u0142adu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Sprawa najwa\u017cniejsza – nikt nie mo\u017ce mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, kto jest agresorem, a kto ofiar\u0105 napa\u015bci. Argumenty W\u0142adimira Putina o konieczno\u015bci demilitaryzacji i denazyfikacji Ukrainy by\u0142y nic niewarte, gdy ju\u017c je wypowiada\u0142. Poniewa\u017c Ukrai\u0144cy stawili skuteczny op\u00f3r nie tylko rosyjskim s\u0142owom, ale tak\u017ce rosyjskiej armii, r\u00f3wnie\u017c \u015bwiat musia\u0142 odrzuci\u0107 pokus\u0119 dyplomatycznego rozmydlania problemu, by zachowa\u0107 pok\u00f3j i relacje handlowe cho\u0107by kosztem ukrai\u0144skiej suwerenno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Z ka\u017cdym dniem wojny pierwotna narracja zacz\u0119\u0142a coraz mocniej wraca\u0107\u00a0do jej nadawcy – bombardowanie osiedli mieszkalnych, szpitali, szk\u00f3\u0142, coraz wi\u0119ksza liczba ofiar w\u015br\u00f3d os\u00f3b cywilnych i exodus milion\u00f3w ludzi uciekaj\u0105cych przed \u015bmierci\u0105 tworz\u0105 obraz Rosji coraz bardziej zbli\u017caj\u0105cy j\u0105 do nazistowskich Niemiec i ataku na Polsk\u0119 w 1939 r. Irpie\u0144, Bucza, Mariupol, Sumy i wiele innych wsi, miasteczek i miast przejdzie do historii jako \u015bwiadectwa wojennych zbrodni.<\/p>\n\n\n\n
To ju\u017c dzi\u015b stawia pytanie o warunki pokoju i regu\u0142y powojennego \u0142adu. Jak uk\u0142ada\u0107 si\u0119 z pa\u0144stwem, kt\u00f3re okaza\u0142o si\u0119 zbrodniczo niebezpieczne nie dlatego, \u017ce jest silne, tylko dlatego, \u017ce jest du\u017ce i karmi\u0142o si\u0119 fantazjami o imperialnej wielko\u015bci odpowiadaj\u0105cymi terytorialnemu zasi\u0119gowi? Bo przecie\u017c okrucie\u0144stwo Rosjan wynika nie z si\u0142y – ta umo\u017cliwi\u0142aby szybkie rozstrzygni\u0119cie – tylko z bezsi\u0142y, kt\u00f3ra podpowiada, by stosowa\u0107 metody wojny totalnej i terroryzowa\u0107 ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego te\u017c o wojnie opowiadaj\u0105 dzi\u015b dwie g\u0142\u00f3wne narracje: ukrai\u0144skiej chwa\u0142y wynikaj\u0105cej z oporu, jaki spo\u0142ecze\u0144stwo stawia „drugiej armii \u015bwiata”, i trwogi wynikaj\u0105cej z katastrofy humanitarnej spowodowanej przez bestialskie dzia\u0142ania Rosjan. Te narracje chwa\u0142y i trwogi trudno z\u0142o\u017cy\u0107 w sp\u00f3jny obraz, trzeba jednak to robi\u0107, by skutecznie pomaga\u0107 uchod\u017acom i nie traci\u0107 wiary w skuteczno\u015b\u0107 oporu ukrai\u0144skiego pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Ci\u0105gle trudno prognozowa\u0107 mo\u017cliwe rozstrzygni\u0119cie, Ukrai\u0144cy walcz\u0105 samotnie, cho\u0107 s\u0105 dozbrajani przez pa\u0144stwa sojusznicze. To, owszem, wystarcza, by powstrzymywa\u0107 ofensyw\u0119 i m\u0119czy\u0107 agresora, kt\u00f3ry traci ludzi, sprz\u0119t i morale w spos\u00f3b wprawiaj\u0105cy w os\u0142upienie najwytrawniejszych analityk\u00f3w militarnych. Si\u0142y ukrai\u0144skie s\u0105 jednak zbyt ma\u0142e i s\u0142abo wyposa\u017cone, by doprowadzi\u0107 do prze\u0142omu strategicznego i kontrofensywy. Ta z kolei mog\u0142aby zach\u0119ci\u0107 Rosjan do si\u0119gni\u0119cia po kolejne zbrodnicze \u015brodki, jak bro\u0144 chemiczna lub nawet taktyczna\u00a0bro\u0144 j\u0105drowa.<\/p>\n\n\n\n
Christo Grozev, analityk Bellingcat specjalizuj\u0105cy si\u0119 w tematach rosyjskich (zas\u0142yn\u0105\u0142 ujawnieniem agent\u00f3w rosyjskich s\u0142u\u017cb truj\u0105cych nowiczokiem), w wywiadzie dla A\u0142esi Bacman analizuje sytuacj\u0119, pokazuj\u0105c, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do prze\u0142omu. Na Kremlu panika – i zaczyna si\u0119 z jednej strony gra w szukanie koz\u0142\u00f3w ofiarnych, z drugiej frakcje szukaj\u0105 sposobu na pozbycie si\u0119 Putina.<\/p>\n\n\n\n