tekst Jaros\u0142awa \u017bali\u0142y<\/strong><\/a>, wicedyrektora Narodowego Instytutu Studi\u00f3w Strategicznych. Pisze on, \u017ce „na obecnym etapie rozwoju sytuacji nale\u017cy przechodzi\u0107 od strategi oporu wobec wroga do strategii odrodzenia”.<\/p>\n\n\n\nStrategia na odrodzenie<\/h2>\n\n\n\n
Oznacza\u0142oby to przekonanie, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie pokoju jest kwesti\u0105 czasu, kt\u00f3ry trzeba wykorzystywa\u0107 na organizacj\u0119 procesu odbudowy. Dlatego m.in. nale\u017cy ju\u017c pracowa\u0107 nad zmian\u0105 struktury pomocy zagranicznej dla Ukrainy. Co ciekawe, \u017bali\u0142o twierdzi, \u017ce „szcz\u0119\u015bliwie pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej analiz dotycz\u0105cych ukrai\u0144skiej przysz\u0142o\u015bci”. Skoro tak, to Ukrai\u0144cy bardzo s\u0105 do tej przysz\u0142o\u015bci przekonani i najprawdopodobniej maj\u0105 przes\u0142anki, by na ni\u0105 stawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u017bali\u0142o dochodzi do swych stwierdze\u0144, wychodz\u0105c jednak od innej kwestii: pytania o \u017ar\u00f3d\u0142a ukrai\u0144skiej odporno\u015bci w czasie wojny. Oczywi\u015bcie wymieni\u0107 nale\u017cy zreformowan\u0105 i zmotywowan\u0105 armi\u0119, determinacj\u0119 ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. To prawda, \u017bali\u0142o jednak zwraca uwag\u0119 na fundamentalne znaczenie jeszcze jednego, ustrojowego czynnika. To udana decentralizacja, czyli reforma samorz\u0105dowa, przyspieszona i pog\u0142\u0119biona po rewolucji w 2014 r.<\/p>\n\n\n\n
Zbawienna decentralizacja<\/h2>\n\n\n\n
W wyniku decentralizacji gminy w Ukrainie zyska\u0142y podobne kompetencje co w Polsce – podmiotowo\u015b\u0107 prawn\u0105, maj\u0105tek i niezale\u017cne bud\u017cety. Jak dobrze ta reforma dzia\u0142a, widzia\u0142 ka\u017cdy, kto je\u017adzi\u0142 za wschodni\u0105 granic\u0119 – przyspieszy\u0142a budowa dr\u00f3g, miasta zacz\u0119\u0142y kwitn\u0105\u0107, zacz\u0119\u0142o si\u0119 aktywizowa\u0107\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. Nie dla wszystkich, w\u0142\u0105cznie z obecnym prezydentem, reforma decentralizacyjna by\u0142a oczywista.<\/p>\n\n\n\n
Jej krytycy zwracali uwag\u0119, \u017ce mo\u017ce sprzyja\u0107 korupcji, os\u0142abia\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 pa\u0144stwa. Wojna, pisze \u017bali\u0142o, pokaza\u0142a, \u017ce jest zupe\u0142nie inaczej. Mimo re\u017cimu stanu wojennego wprowadzonego 24 lutego, kt\u00f3ry daje du\u017ce uprawnienia administracji wojskowej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 uprawnie\u0144 w\u0142adz lokalnych nie zmieni\u0142a si\u0119. I to one, razem z lokalnymi spo\u0142eczno\u015bciami, organizowa\u0142y struktury cywilnego oporu w czasie, gdy struktury w\u0142adzy centralnej dopiero si\u0119 ogarnia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Si\u0142a samorz\u0105dno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Si\u0142a struktur samorz\u0105dowych wynika z wielu czynnik\u00f3w, pisze \u017bali\u0142o. Maj\u0105 najlepszy dost\u0119p do informacji o stanie spraw na swoim terenie i najlepiej s\u0105 w stanie identyfikowa\u0107 potrzeby oraz alokowa\u0107 zasoby. W sytuacji ograniczonej \u0142\u0105czno\u015bci potrafi\u0105 koordynowa\u0107 dzia\u0142ania nawet s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych, jak policja. Co wa\u017cne, dysponuj\u0105 czym\u015b, co mo\u017cna nazwa\u0107 „bliskim autorytetem”, zw\u0142aszcza merowie wybrani w bezpo\u015brednich wyborach.<\/p>\n\n\n\n
Opieraj\u0105c si\u0119 na swym ogl\u0105dzie, \u017bali\u0142o postuluje wzmacnianie lokalnych struktur przez zapewnienie zasob\u00f3w do samodzielnego radzenia sobie z sytuacj\u0105 kryzysow\u0105. Tyle w wielkim skr\u00f3cie, po kt\u00f3rym mo\u017cna przej\u015b\u0107 do Polski, gdzie od 2015 r. wszystko jest na odwr\u00f3t. Samorz\u0105d nie jest traktowany jako \u017ar\u00f3d\u0142o si\u0142y pa\u0144stwa, tylko wr\u00f3g rz\u0105du, kt\u00f3rego najlepiej os\u0142abi\u0107, odbieraj\u0105c kompetencje i zasoby.<\/p>\n\n\n\n
T\u0119sknota za centralizmem<\/h2>\n\n\n\n
Podej\u015bcia tego nie zmieni\u0142o nawet do\u015bwiadczenie pandemii. W grudniu O\u015brodek Studi\u00f3w nad Wyzwaniami Cywilizacyjnymi (kieruje nim prof. Andrzej Zybertowicz) zorganizowa\u0142 w Akademii Sztuki Wojennej konferencj\u0119 \u201eOdporno\u015b\u0107 pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego: pandemia
Covid-19, Big Tech i inne zagro\u017cenia\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119con\u0105 pandemii opisywa\u0142 specjalny raport analizuj\u0105cy czynniki odporno\u015bci polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie zabrak\u0142o religijno\u015bci, zabrak\u0142o s\u0142owa o samorz\u0105dzie.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b, wobec kryzysu wynikaj\u0105cego z nap\u0142ywu uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy, wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce bez samoorganizacji struktur spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w i jednostek samorz\u0105du kryzys przekszta\u0142ci\u0142by si\u0119 w katastrof\u0119. Niezdolno\u015b\u0107 instytucji w\u0142adzy centralnej do ogarni\u0119cia podstawowych problem\u00f3w, z najwa\u017cniejszym – brakiem planowania strategicznego i logistycznego.<\/p>\n\n\n\n
Czas na korepetycje<\/h2>\n\n\n\n
\u017bali\u0142o pisze do swych rodak\u00f3w, \u017ce nadszed\u0142 czas na planowanie powojennej odbudowy. Chyba te\u017c nadszed\u0142 czas, \u017ceby\u015bmy zacz\u0119li uczy\u0107 si\u0119 od Ukrai\u0144c\u00f3w identyfikowa\u0107 prawdziwe \u017ar\u00f3d\u0142a si\u0142y i odporno\u015bci pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ko\u0144czy si\u0119 trzeci tydzie\u0144 wojny, rosyjski blitzkrieg dawno zamieni\u0142 si\u0119 w wojn\u0119 pozycyjn\u0105. Rosjanie ponosz\u0105 olbrzymie straty, na co odpowiadaj\u0105 atakami na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. Sk\u0105d Ukrai\u0144cy czerpi\u0105 si\u0142\u0119 pytaj\u0105 dzi\u015b wszyscy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5776,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,257,120,6,296,273,294,78,167],"tags":[498,472,497,240,251],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5838"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5843,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838\/revisions\/5843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}