Rosyjska agresja na Ukrain\u0119 trwa sz\u00f3sty miesi\u0105c. Ukrai\u0144ski op\u00f3r zaczyna ju\u017c m\u0119czy\u0107 nie tylko Rosjan, ale i niekt\u00f3rych zachodnich komentator\u00f3w. Twierdz\u0105, \u017ce sankcje na\u0142o\u017cone na Moskw\u0119 nie dzia\u0142aj\u0105, \u017ce Dawid wygrywa z Goliatem tylko w bajkach, \u017ce koszty oporu staj\u0105 si\u0119 nie do zniesienia dla reszty \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Stefan Chwin, Niall Ferguson, \u0141ukasz Warzecha – kilka tylko os\u00f3b, kt\u00f3re w ostatnich tygodniach podejmowa\u0142y narracj\u0119 zasadniczych w\u0105tpliwo\u015bci lub niemo\u017cliwo\u015bci wygranej z Rosj\u0105. Niemo\u017cliwo\u015b\u0107 ta wynika\u0107 ma ze wzgl\u0119d\u00f3w fundamentalnych i obiektywnych. Je\u015bli jednak pod\u0142uba\u0107 w argumentacji, oka\u017ce si\u0119, \u017ce pe\u0142na jest dziur i s\u0142abo komunikuje si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
We\u017amy naj\u015bwie\u017cszy tekst \u0141ukasza Warzechy w „Rzeczpospolitej”<\/strong><\/a>. Autor apeluje o racjonaln\u0105 analiz\u0119, zarzucaj\u0105c debacie emocjonalno\u015b\u0107 i my\u015blenie \u017cyczeniowe. A fakty s\u0105 takie, \u017ce sankcje gospodarcze zdaj\u0105 si\u0119 na Rosj\u0119 nie dzia\u0142a\u0107, ci\u0105gle te\u017c Rosjanie maj\u0105 wielokrotn\u0105\u00a0przewag\u0119\u00a0ogniow\u0105 na polu walki i znacznie wi\u0119ksze rezerwy ni\u017c mniejsza Ukraina.<\/p>\n\n\n\n Teza wygl\u0105da na racjonaln\u0105, problem jest wszak\u017ce z tez\u0105 wyj\u015bciow\u0105 o nieskuteczno\u015bci sankcji. Owszem, nie przynios\u0142y jeszcze politycznego skutku, ale bardzo mocno uderzy\u0142y w gospodark\u0119, co bezpo\u015brednio przek\u0142ada si\u0119 na zdolno\u015bci wojenne Rosji i ogranicza pole manewru zar\u00f3wno w polityce krajowej, jak i zagranicznej. Efekt sankcji przedstawia raport przygotowany przez zesp\u00f3\u0142 badawczy z Yale University<\/strong><\/a>. Miesi\u0105c temu podobne, cho\u0107 mniej rozbudowane wnioski pokazywa\u0142 raport Peterson Institute for International Economics.<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n Warto si\u0119 wczyta\u0107, bo nawet informacje o tym, \u017ce Rosja przekierowa\u0142a eksport no\u015bnik\u00f3w energii do Chin i Indii, rekompensuj\u0105c straty z utraconych rynk\u00f3w europejskich, okazuj\u0105 si\u0119 fantazj\u0105 z wyobra\u017ani kremlowskich propagandzist\u00f3w. Owszem, Indie i Chiny zwi\u0119kszy\u0142y import, co jednak jest niewielkim u\u0142amkiem tego, co importowa\u0142y pa\u0144stwa europejskie. Znacznie szybsze zwi\u0119kszenie wolumenu do Azji jest niemo\u017cliwe w kr\u00f3tkim czasie ze wzgl\u0119du na brak infrastruktury.<\/p>\n\n\n\n Produkcja gazu w Rosji zmala\u0142a o 35 proc., co nie odbija si\u0119 w r\u00f3wnym stopniu na finansach ze wzgl\u0119du na wzrost cen tego no\u015bnika na \u015bwiatowych rynkach. To powoduje nap\u0142yw waluty do Rosji, co wielu komentator\u00f3w przedstawia tak, jak chce Kreml, jako wynik si\u0142y. Tymczasem wynikaj\u0105cy z tego nap\u0142ywu mocny kurs rubla oznacza, \u017ce Rosja niewiele mo\u017ce na \u015bwiatowych rynkach kupi\u0107. Nie tylko pa\u0144stwa, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y sankcje, zredukowa\u0142y eksport do Rosji. Zrobi\u0142y tak tak\u017ce Chiny, oficjalnie popieraj\u0105ce Rosj\u0119. Chi\u0144ski eksport zmala\u0142 o ok. 50 proc., Pa\u0144stwo \u015arodka nie sta\u0142o si\u0119 alternatyw\u0105 jako dostawca d\u00f3br wysokotechnologicznych.<\/p>\n\n\n\n Bez importu technologii Rosja nie jest w stanie odbudowywa\u0107 potencja\u0142u militarnego ani utrzymywa\u0107 bardziej z\u0142o\u017conej produkcji – przemys\u0142 samochodowy najbardziej uzale\u017cniony od importowanych podzespo\u0142\u00f3w praktycznie stan\u0105\u0142. Nie inaczej jest z przemys\u0142em zbrojeniowym.<\/p>\n\n\n\n Pytanie, dlaczego Chiny tak si\u0119 zachowuj\u0105? Bo same potrzebuj\u0105 zachodnich technologii – restrykcje w dost\u0119pnie do nich zainicjowane przez Donalda Trumpa prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na zmniejszenie dynamiki wzrostu chi\u0144skiego PKB nawet o 0,5 pkt proc. Chiny te\u017c potrzebuj\u0105 zachodnich rynk\u00f3w, do USA eksportuj\u0105 osiem razy wi\u0119cej ni\u017c do Rosji. To tyle, gdy mowa o czym\u015b, co \u0141ukasz Warzecha nazywa „uniwersum gospodarczym kraj\u00f3w BRICS”.<\/p>\n\n\n\n Nominalnie kraje BRICS przedstawiaj\u0105\u00a0du\u017c\u0105 si\u0142\u0119, ale nie tworz\u0105 sp\u00f3jnego bloku, tylko rywalizuj\u0105ce ze sob\u0105 podmioty. \u017badne z pa\u0144stw BRIC nie kontroluje granicy technologicznej, tu ci\u0105gle karty rozdaj\u0105 Stany Zjednoczone i Europa. Bez dost\u0119pu do ich technologii i rynk\u00f3w uniwersum BRICS jest fantazj\u0105, przynajmniej w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Badacze z Yale pokazuj\u0105 te\u017c, \u017ce wbrew bu\u0144czucznym opowie\u015bciom Kremla wewn\u0119trzny popyt konsumencki zmala\u0142 o 20 proc. Z Rosji wycofa\u0142o si\u0119 1000 mi\u0119dzynarodowych firm zatrudniaj\u0105cych 5 mln os\u00f3b, odpowiedzialnych za 40 proc. PKB. Odp\u0142ywowi kapita\u0142u towarzyszy masowa, liczona w setkach tysi\u0119cy emigracja z du\u017cym udzia\u0142em najlepiej wykszta\u0142conych pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n To tylko kilka z argument\u00f3w przedstawionych w raporcie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce rosyjska gospodarka jest w stanie zapa\u015bci. Zasadne jest jednak pytanie, czy efekt gospodarczy sankcji prze\u0142o\u017cy si\u0119 na efekt polityczny? Ile rzeczywi\u015bcie jest w stanie wytrzyma\u0107 rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo? Kryzys 1998 r. pokaza\u0142, \u017ce nawet w Rosji jest granica, kiedy telewizor przegrywa z lod\u00f3wk\u0105. \u00d3wczesne za\u0142amanie finans\u00f3w i gospodarki stworzy\u0142o grunt pod w\u0142adz\u0119 Putina jako gwaranta imperialnej pot\u0119gi i bezpiecze\u0144stwa Rosjan r\u00f3wnie\u017c w wymiarze materialnym.<\/p>\n\n\n\n Czy z\u0142amanie tej „umowy spo\u0142ecznej” wystarczy, \u017ceby os\u0142abi\u0107 w\u0142adz\u0119 Putina? Na pewno do tego stopnia, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107 powszechn\u0105 mobilizacj\u0119 na potrzeby trwaj\u0105cej wojny. A bez takiego wzmocnienia potencja\u0142 armii b\u0119dzie s\u0142ab\u0142 bez mo\u017cliwo\u015bci odnowienia. Ukrai\u0144cy, pewno jeszcze na wyrost, m\u00f3wi\u0105 ju\u017c o zako\u0144czeniu drugiego etapu wojny, kt\u00f3ry nie doprowadzi\u0142 do pe\u0142nego zaj\u0119cia Donbasu przez Rosjan.<\/p>\n\n\n\n Zacz\u0105\u0142 si\u0119 etap trzeci, w kt\u00f3rym inicjatyw\u0119 zaczynaj\u0105\u00a0przejmowa\u0107 si\u0142y ukrai\u0144skie koncentruj\u0105ce si\u0119 na deokupacji Cherso\u0144szczyzny. Czy im si\u0119\u00a0powiedzie, zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od wielu czynnik\u00f3w, nie tylko militarnych – pisa\u0142em o nich wcze\u015bniej. W ka\u017cdym razie Ukraina t\u0119 wojn\u0119 mo\u017ce wygra\u0107, cho\u0107 rzeczywi\u015bcie okre\u015blenie, co mia\u0142by oznacza\u0107 pok\u00f3j i na jakich mia\u0142by by\u0107 zawarty warunkach, nie do ko\u0144ca jest jasne, poza tym \u017ce zale\u017ce\u0107 to b\u0119dzie w du\u017cej mierze od rozstrzygni\u0119\u0107 na froncie (warto si\u0119 wczyta\u0107 w komentarz Lawrence’a Freedmana<\/a><\/strong>).<\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, Ukrai\u0144cy ci\u0105gle nie trac\u0105 animuszu – najnowsze, og\u0142oszone 27 lipca badania Rating Group pokazuj\u0105, \u017ce dla 73 proc. ankietowanych sprawy w Ukrainie id\u0105 w dobrym kierunku, to 7 pkt mniej, ni\u017c wynosi\u0142 kwietniowy rekord (80 proc.), wynik ci\u0105gle jednak robi wra\u017cenie. Nie mniej wa\u017cne jest nastawienie opinii publicznej w krajach wspieraj\u0105cych Ukrain\u0119. Nastroje zale\u017ce\u0107 na pewno b\u0119d\u0105 od narastaj\u0105cych trudno\u015bci ekonomicznych, ale tak\u017ce od g\u0142oszonych w mediach komentarzy.<\/p>\n\n\n\n Mobilizacja poparcia dla Ukrainy nie wymaga propagandy sukcesu, na pewno jednak nie b\u0119dzie jej sprzyja\u0107 szerzenie defetystycznych opinii bardziej opartych na przekonaniach i niepe\u0142nej informacji ni\u017c sprawdzonych argumentach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rosyjska agresja na Ukrain\u0119 trwa sz\u00f3sty miesi\u0105c. Ukrai\u0144ski op\u00f3r zaczyna ju\u017c m\u0119czy\u0107 nie tylko Rosjan ale i niekt\u00f3rych zachodnich komentator\u00f3w. Twierdz\u0105, \u017ce sankcje na\u0142o\u017cone na Rosj\u0119 nie dzia\u0142aj\u0105, \u017ce Dawid wygrywa z Goliatem tylko w bajkach, \u017ce koszty ukrai\u0144skiego oporu staj\u0105 si\u0119 nie do zniesienia dla reszty \u015bwiata. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6049,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,78,50,165,167],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6060"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6060"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6065,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6060\/revisions\/6065"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}