Ukrai\u0144cy przedstawili w\u00f3wczas obszern\u0105\u00a0propozycj\u0119 i zarys planu na 750 mld dol. Ursula von der Leyen ostudzi\u0142a ukrai\u0144ski zapa\u0142, zapewniaj\u0105c, \u017ce owszem, Ukrai\u0144cy maj\u0105 by\u0107 gospodarzem programu odbudowy, ale finansowanie musi by\u0107\u00a0obwarowane licznymi warunkami. Innymi s\u0142owy, kasa za reformy, walk\u0119 z korupcj\u0105, transparentno\u015b\u0107, rz\u0105dy prawa, zgodno\u015b\u0107 z celami zielonej transformacji, co \u0142adnie nazwano „zasadami z Lugano”.<\/p>\n\n\n\n Ch\u0142odna recepcja ukrai\u0144skiego wysi\u0142ku wywo\u0142a\u0142a, jak twierdz\u0105\u00a0komentatorzy polityczni w Ukrainie, niezadowolenie prezydenta Ze\u0142enskiego. Bo rzeczywi\u015bcie sporo pary posz\u0142o w gwizdek, ale te\u017c Lugano okaza\u0142o si\u0119 dobr\u0105\u00a0inwestycj\u0105, do kt\u00f3rej teraz cz\u0119sto odwo\u0142ywano si\u0119 w Berlinie.<\/p>\n\n\n\n Oficjalnie eksperckie spotkanie mia\u0142o bardzo polityczny charakter – chodzi\u0142o o pokazanie jedno\u015bci z Ukrain\u0105. Jak podkre\u015bla\u0142 kanclerz Niemiec, rosyjsk\u0105\u00a0agresj\u0119 pot\u0119pi\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw uczestnicz\u0105cych w Zgromadzeniu Og\u00f3lnym ONZ, nie jest to wi\u0119c wojna Zachodu z reszt\u0105 \u015bwiata (jak przekonuje Putin). Zaatakowana zbrodniczo Ukraina mo\u017ce liczy\u0107 na solidarno\u015b\u0107 wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w pomocy militarnej, finansowej, humanitarnej i politycznej.<\/p>\n\n\n\n Ukrai\u0144cy koncentrowali si\u0119 na budowie jednolitego przekazu z g\u0142\u00f3wnymi komunikatami. Po pierwsze, Ukraina i pa\u0144stwo ukrai\u0144skie funkcjonuje, jest w stanie stawia\u0107 op\u00f3r i wype\u0142nia\u0107\u00a0swoje zadania polegaj\u0105ce nie tylko na organizacji dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, ale tak\u017ce zapewnienia us\u0142ug spo\u0142ecznych. Pomoc zagraniczna jest kluczowa, cho\u0107 niewystarczaj\u0105ca, nawet w wymiarze finansowym – w efekcie Ukraina jest zmuszona do finansowania swoich dzia\u0142a\u0144 przez d\u0142ug publiczny, co doprowadzi\u0142o do wzrostu inflacji. D\u0142u\u017cej w ten spos\u00f3b si\u0119 nie pojedzie.<\/p>\n\n\n\n Gospodarka dzia\u0142a w re\u017cimie wojennym, PKB zmala\u0142 co najmniej o 35 proc., ale mimo to system gospodarczy zachowuje podstawow\u0105 odporno\u015b\u0107 i na terenach dalekich od dzia\u0142a\u0144 wojennych wida\u0107 nawet o\u017cywienie i wzrost aktywno\u015bci przedsi\u0119biorstw. Poprawi\u0142a si\u0119 \u015bci\u0105galno\u015b\u0107 podatk\u00f3w i ce\u0142, w \u017cadnym z moment\u00f3w pa\u0144stwo nie utraci\u0142o p\u0142ynno\u015bci makrofinansowej.<\/p>\n\n\n\n T\u0119 zdumiewaj\u0105c\u0105 odporno\u015b\u0107\u00a0doceni\u0142a Ursula von der Leyen, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce istotnym jej \u017ar\u00f3d\u0142em jest udana cyfryzacja pa\u0144stwa – Ukraina jej zdaniem to po Estonii najbardziej zdigitalizowane pa\u0144stwo w Europie. Ale te\u017c nie mo\u017cna zapomina\u0107 o decentralizacji, kt\u00f3ra tak\u017ce b\u0119dzie mie\u0107 kluczowe znaczenie w procesie odbudowy. No i czynnik bodaj najwa\u017cniejszy – silne spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie.<\/p>\n\n\n\n Ukrai\u0144com uda\u0142o si\u0119 chyba przekona\u0107, \u017ce ca\u0142y czas zas\u0142uguj\u0105 na pomoc, kt\u00f3rej nie powinno si\u0119 traktowa\u0107 jak kosztu, tylko jak inwestycj\u0119 w przysz\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy i Europy. Bo jak przekonywa\u0142 w zdalnym przem\u00f3wieniu Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski, zwyci\u0119ska Ukraina b\u0119dzie kluczowym elementem nowej architektury bezpiecze\u0144stwa dla Europy i \u015bwiata. Poza tym je\u015bli chodzi o pieni\u0105dze, to koszty odbudowy ze zniszcze\u0144 powinny pokry\u0107 skonfiskowane \u015brodki rosyjskie zamro\u017cone obecnie w Szwajcarii i innych krajach Zachodu.<\/p>\n\n\n\n Von der Leyen i Olaf Scholz nie m\u00f3wili wprost „nie” takiemu podej\u015bciu, wskazuj\u0105c jednak, \u017ce wymaga ono \u017cmudnych uzgodnie\u0144 politycznych i prawnych. Pewno \u0142atwiejsze b\u0119dzie wypracowanie systemu ubezpiecze\u0144 dla inwestycji prywatnych podejmowanych w Ukrainie, kraju zagro\u017conym agresj\u0105 ze strony niebezpiecznego s\u0105siada.<\/p>\n\n\n\n Argumenty Ukrai\u0144c\u00f3w podbija\u0142 Mateusz Morawiecki, kt\u00f3ry mia\u0142 szczeg\u00f3lne miejsce podczas konferencji – by\u0142 jednym z nielicznych polityk\u00f3w tej rangi, wyst\u0105pi\u0142 w pierwszym panelu w towarzystwie premiera Ukrainy, prezydenta Szwajcarii oraz przewodnicz\u0105cego OECD. W swym wyst\u0105pieniu przekonywa\u0142, \u017ce ewentualna przegrana Ukrainy nie b\u0119dzie tylko kl\u0119sk\u0105 tego kraju, ale oznacza\u0107 b\u0119dzie marginalizacj\u0119 Europy.<\/p>\n\n\n\n Europa musi wi\u0119c wzmocni\u0107 swoje polityki, by pokaza\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119 – bo jest przecie\u017c silniejsza od Rosji, cho\u0107 dotychczas okazywa\u0142a si\u0119 papierowym tygrysem. Ale wojna w Ukrainie to moment by\u0107 albo nie by\u0107 dla Europy – \u015bwiat liczy si\u0119 tylko z silnymi. Do\u015b\u0107 to zdumiewaj\u0105ce s\u0142owa z ust cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jeszcze nie tak dawno we Francji skar\u017cy\u0142 si\u0119, \u017ce Polska jest dotkni\u0119ta przez Uni\u0119 sankcjami, podobnie jak Rosja.<\/p>\n\n\n\n To by\u0142o wa\u017cne spotkanie, mimo \u017ce nie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wi\u0119kszymi konkretami. Do\u015b\u0107 dziwna by\u0142a jego oprawa, bardzo low-key<\/em>, jakby na si\u0142\u0119 maj\u0105ca podkre\u015bli\u0107 ekspercko-roboczy charakter (zreszt\u0105\u00a0jej oficjalny tytu\u0142 to „International Expert Conference on the Recovery, Reconstruction and Modernisation of Ukraine”). Entuzjazm publiczno\u015bci te\u017c by\u0142 umiarkowany, niekt\u00f3re sesje toczy\u0142y si\u0119 przy s\u0142abo wype\u0142nionej sali.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cniejsze jednak jest to, co dzieje si\u0119\u00a0i b\u0119dzie dzia\u0142o w gabinetach polityk\u00f3w. Potrzebne s\u0105 jak najszybciej decyzje o stabilnym finansowaniu i przyspieszone dostawy uzbrojenia, zw\u0142aszcza system\u00f3w obrony przeciwlotniczej. Im mniej Rosjanie zniszcz\u0105, tym mniej trzeba b\u0119dzie odbudowywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Potwierdzi\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce Niemcy mimo swej ca\u0142y czas niejednoznacznej gry wobec Ukrainy s\u0105\u00a0zdecydowane pomaga\u0107 teraz i by\u0107 kluczowym graczem w procesie odbudowy. Na to te\u017c licz\u0105 Ukrai\u0144cy, co podkre\u015blali w swoich wypowiedziach. I niemniej wa\u017cny jest dla nich proces europejskiej integracji jako jeden z cel\u00f3w powojennej odbudowy. Po wcze\u015bniejszym zwyci\u0119stwie.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Zrzut-ekranu-2022-10-25-o-10.20.58-1024x575.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Zrzut-ekranu-2022-10-25-o-15.35.03-1024x729.png\")
<\/figure>\n\n\n\n