Ustawa „rosyjska” pokaza\u0142a jednoznacznie, jak\u0105 wizj\u0119 Polski ma PiS i wspieraj\u0105cy t\u0119 parti\u0119 Andrzej Duda. Nie o takiej my\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w. O mo\u017cliwej alternatywie b\u0119dziemy rozmawia\u0107 3 czerwca w Gda\u0144sku prezentuj\u0105c „Propozycje dla Polski” przygotowane przez \u015brodowiska obywatelsko-eksperckie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w pytana o wizj\u0119 idealnej Polski za 10 lat wskazuje, \u017ce powinna by\u0107 ona demokratyczna, praworz\u0105dna, sprawiedliwa, spokojna, uczciwa. Tak wynika z bada\u0144 More in Common na reprezentatywnej pr\u00f3bie 4 tys. respondent\u00f3w. Robot\u0105 polityk\u00f3w jest zamiana tej wi\u0119kszo\u015bci na wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Sejmie i Senacie, by zdeterminowana i zdyscyplinowana mniejszo\u015b\u0107 dysponuj\u0105ca jednak przewag\u0105 w parlamencie nie robi\u0142a ju\u017c ba\u0142aganu.<\/p>\n\n\n\n
Robot\u0105 polityk\u00f3w jest tak\u017ce przekonanie, \u017ce warto na nich g\u0142osowa\u0107. Bo dzi\u015b problem polega na tym, \u017ce cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polek i Polak\u00f3w ma ju\u017c do\u015b\u0107 PiS, to niestety mniej ni\u017c po\u0142owa jest przekonana, \u017ce politycy demokratycznej opozycji b\u0119d\u0105c u w\u0142adzy „dowioz\u0105”. <\/p>\n\n\n\n
Czy jednak musimy biernie czeka\u0107, a\u017c si\u0119 pozbieraj\u0105? Nie musimy i nie czekamy, ju\u017c od wielu miesi\u0119cy, a nawet i lat r\u00f3\u017cne \u015brodowiska obywatelsko-eksperckie pracuj\u0105 nad rozwi\u0105zaniami, kt\u00f3re maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 naprawie tego co zosta\u0142o przez rz\u0105dz\u0105c\u0105 prawic\u0119 zepsute i podejmuj\u0105 kwestie, kt\u00f3re pomijano ze wzgl\u0119d\u00f3w ideologicznych lub na skutek indolencji.<\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi przy tym, by wr\u00f3ci\u0107 do stanu sprzed 2015 r. Tam ju\u017c nie ma powrotu, nie tylko Polska si\u0119 zmieni\u0142a, zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat. Zeitenwende stwierdzi\u0142 kanclerz Niemiec Olaf Scholz. To prawda – zyskali\u015bmy \u015bwiadomo\u015b\u0107 nowych wyzwa\u0144: pandemia pokaza\u0142a krucho\u015b\u0107 najsilniejszych nawet spo\u0142ecze\u0144stw wobec takiego zagro\u017cenia, wojna w Ukrainie przypomnia\u0142a, \u017ce zbrojna przemoc jest opcj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Europie.<\/p>\n\n\n\n
Klimat, dost\u0119p do surowc\u00f3w, demografia – w ci\u0105gu o\u015bmiu lat rz\u0105d\u00f3w obecnej ekipy zmieni\u0142a si\u0119 tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna. Ze spo\u0142ecznej wyobra\u017ani znikn\u0105\u0142 w\u0119giel, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 z nami 200 lat. Szturmem wyobra\u017ani\u0119 w Polsce zdoby\u0142y odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Znamienne, \u017ce w czasie rz\u0105d\u00f3w prawicy posypa\u0142 si\u0119 autorytet Ko\u015bcio\u0142a, a spo\u0142ecze\u0144stwo systematycznie nie tylko si\u0119 sekularyzuje ale i liberalizuje w wymiarze kulturowym.<\/p>\n\n\n\n
Ten proces przes\u0142ania szybkie starzenie si\u0119 i wzrost wagi g\u0142os\u00f3w os\u00f3b starszych, z regu\u0142y bardziej konserwatywnych. W\u015br\u00f3d najm\u0142odszych kohort nie ma ju\u017c kwestii aborcji jako prawa czy r\u00f3wno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w os\u00f3b hetero i homop\u0142ciowych. W\u0142adza PiS jest coraz bardziej anachroniczna i st\u0105d chyba przekonanie, \u017ce mo\u017ce si\u0119 utrzyma\u0107\u00a0jedynie przez skr\u0119t w autorytaryzm. Wybory rozstrzygn\u0105, czy ten skr\u0119t potwierdzony przyj\u0119ciem ustawy „rosyjskiej” zyska spo\u0142eczny mandat.<\/p>\n\n\n\n
Opcja alternatywna, Polska obywatelska w kt\u00f3rej obywatele i obywatelki wsp\u00f3\u0142uczestnicz\u0105 w tworzeniu rozwi\u0105za\u0144 dla wsp\u00f3lnot lokalnych i ca\u0142ego kraju to nie tylko marzenie, to warunek naszego bezpiecze\u0144stwa i funkcjonowania w przysz\u0142o\u015bci. Do\u015bwiadczenia pandemii i wojny w Ukrainie pokaza\u0142y, \u017ce to w\u0142a\u015bnie samoorganizuj\u0105ce si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo i organizacje spo\u0142eczne najlepiej potrafi\u0142y szybko odpowiedzie\u0107 na kryzysowe impulsy. <\/p>\n\n\n\n
Nie chodzi wszak\u017ce, by zast\u0119powa\u0142y w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105, samorz\u0105dow\u0105 i rz\u0105dow\u0105, w jej zadaniach. Chodzi o wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie w usankcjonowanym praktyk\u0105 i regu\u0142ami modelu, tak jak np. uda\u0142o si\u0119 to zrobi\u0107 w Ukrainie. Ukrai\u0144cy budowali horyzontalne pa\u0144stwo sieciowe od Rewolucji godno\u015bci. Po\u0142\u0105czenie konieczno\u015bci, zamys\u0142u strategicznego, a czasem i przypadku doprowadzi\u0142o do powstania struktury opartej na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu samoorganizuj\u0105cych si\u0119 obywateli, samorz\u0105du terytorialnego, biznesu, agend pa\u0144stwa przy istotnym udziale nowych technologii u\u0142atwiaj\u0105cych koordynacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W efekcie powsta\u0142 system odporno\u015bci pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ry zosta\u0142 poddany najtrudniejszemu z test\u00f3w – wojnie. I sprawdzian ten ca\u0142y czas zalicza pozytywnie. W Polsce jeszcze daleko do takiego systemu, bo obecna w\u0142adza si\u0142\u0119 pa\u0144stwa uto\u017csamia z centralizacj\u0105 i hierarchicznym zarz\u0105dzaniem, w kt\u00f3rym nie ma miejsca na zaufanie do obywateli ani uznania dla samodzielno\u015bci samorz\u0105du terytorialnego. <\/p>\n\n\n\n
Obywatele i obywatelki jednak nie czekaj\u0105 na pozwolenie i robi\u0105 swoje. Organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 szko\u0142\u0105 w ramach Sieci Organizacji Spo\u0142ecznych dla Edukacji w ramach kampanii Wolna Szko\u0142a przygotowa\u0142y Pakt dla Edukacji. Organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 pomoc\u0105 osobom z do\u015bwiadczeniem migracyjnym opracowa\u0142y projekty polityk integracyjnych na poziomie lokalnym i krajowym (rz\u0105d, mimo \u017ce Polska jest ju\u017c od wielu lat krajem trwale migracyjnym do dzi\u015b polityki migracyjnej nie opracowa\u0142). <\/p>\n\n\n\n
Ustawa o mediach publicznych, ustaw o muzeach, ustawa o prawach ucznia, prawa kobiet, samorz\u0105dno\u015b\u0107, Prawo klimatyczne, ustawy przywracaj\u0105ce praworz\u0105dno\u015b\u0107, rozwi\u0105zania wzmacniaj\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. To wszystko b\u0119dziemy prezentowa\u0107 3 czerwca w Gda\u0144sku podczas \u015awi\u0119ta Wolno\u015bci i Praw Obywatelskich<\/strong><\/a> (kto nie mo\u017ce by\u0107 na miejscu, zapraszam do ogl\u0105dania transmisji). Podczas sesji przygotowanej przez Og\u00f3lnopolsk\u0105 Federacj\u0119\u00a0Organizacji Pozarz\u0105dowych, Fundacj\u0119 im. Stefana Batorego i Europejskie Centrum Solidarno\u015bci opowiemy o konkretnych pomys\u0142ach i warto\u015bciach oraz wizji przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142y tak r\u00f3\u017cne osoby i \u015brodowiska, by si\u0119 zebra\u0107 i wyst\u0105pi\u0107 wsp\u00f3lnie.<\/p>\n\n\n\n Wiemy,\u00a0\u017ce pomys\u0142\u00f3w jest wi\u0119cej. Debata o przysz\u0142o\u015bci toczy si\u0119 w wielu miejscach. Inkubator Umowy Spo\u0142ecznej przygotowa\u0142 wizj\u0119 Polski dla wszystkich opisan\u0105 w ksi\u0105\u017cce „Um\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119”. Ruchy Miejskie pracuj\u0105 nad propozycjami wzmocnienia i modernizacji samorz\u0105dno\u015bci lokalnej. Kolejne cegie\u0142ki mo\u017cna dok\u0142ada\u0107. I b\u0119dziemy je dok\u0142ada\u0107. Politycy nie musz\u0105 si\u0119 obawia\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 mieli puste szuflady. Wype\u0142nimy je. <\/p>\n\n\n\n