Kt\u00f3\u017c nie chcia\u0142by \u017cy\u0107 w Polsce zamo\u017cniejszej od Niemiec, sk\u0105d biedniejsi s\u0105siedzi z Zachodu przyje\u017cd\u017caliby dorabia\u0107 sezonowo zbieraniem szparag\u00f3w? Fantazjowanie niewiele kosztuje, o ile nie robi tego lider partii rz\u0105dz\u0105cej. Polsce w nieodleg\u0142ej perspektywie grozi oddalanie si\u0119, a nie przybli\u017canie do rozwini\u0119tych gospodarek Zachodu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Polskie fantazje o doganianiu i przeganianiu analizowa\u0142em w ksi\u0105\u017cce „W Polsce, czyli wsz\u0119dzie”. Co jaki\u015b czas nawet ekonomi\u015bci z powa\u017cnych instytucji daj\u0105 si\u0119 uwie\u015b\u0107 niez\u0142ej dynamice polskiego wzrostu gospodarczego ostatnich lat i na tej podstawie proponuj\u0105 ekstrapolacje pokazuj\u0105ce, kiedy polskie PKB per capita przetnie si\u0119 z hiszpa\u0144skim, w\u0142oskim i w ko\u0144cu niemieckim.<\/p>\n\n\n\n
Kt\u00f3\u017c by nie chcia\u0142 takiego scenariusza, nawet je\u015bli uwzgl\u0119dni si\u0119, \u017ce PKB na g\u0142ow\u0119 nie jest miar\u0105 zamo\u017cno\u015bci, tylko aktualnych gospodarczych przep\u0142yw\u00f3w. Dopiero doliczenie zakumulowanego kapita\u0142u, nieruchomo\u015bci, maj\u0105tk\u00f3w osobistych daje pe\u0142ny obraz. Ale nawet gdyby tylko dogoni\u0107 i przegoni\u0107 w PKB na g\u0142ow\u0119, to ju\u017c by\u0142by wyraz dziejowej sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Tyle \u017ce tak si\u0119 nie stanie. A przynajmniej nie robimy tego, co potrzeba, by tak si\u0119 sta\u0142o. Zacznijmy od sprawy najwa\u017cniejszej dla gospodarczego dynamizmu, czyli przedsi\u0119biorczo\u015bci. Niestety, wbrew radosnym opowie\u015bciom, \u017ce polska jest pot\u0119g\u0105 w high-tech, bo przyjecha\u0142 do nas Sam Altman z OpenAI i chwali\u0142 polskich informatyk\u00f3w, a gry komputerowe s\u0105 nasz\u0105 mark\u0105 rozpoznawcz\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie (zachwyca\u0142 si\u0119 tym sektorem nawet niedawno francuski „Le Figaro”), jeste\u015bmy w tej chwili najmniej przedsi\u0119biorczym spo\u0142ecze\u0144stwem w Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Tak przynajmniej wynika z raportu Global Entrepreneurship Monitor Poland 2022. Pokazuje on, \u017ce tylko 3 proc. Polek i Polak\u00f3w odpowiada pozytywnie na pytanie, czy zamierza za\u0142o\u017cy\u0107 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci firm\u0119. To najgorszy wynik nie tylko w UE, ale w ca\u0142ej grupie badanych w GEM 47 gospodarek. Dla por\u00f3wnania: ch\u0119\u0107 za\u0142o\u017cenia firmy deklaruje 22 proc. Chorwat\u00f3w i 18 proc. Holendr\u00f3w. Co ciekawe, jeszcze w 2011 r. przedsi\u0119biorczy instynkt deklarowa\u0142o 23 proc.<\/p>\n\n\n\n
Ba, polscy przedsi\u0119biorcy s\u0105 w swej masie najmniej technologicznie zaawansowani. A\u017c 65 proc., czyli znowu najwi\u0119cej z ca\u0142ej badanej grupy, twierdzi, \u017ce do swej dzia\u0142alno\u015bci nie potrzebuje cyfrowych technologii. To wszystko ju\u017c po do\u015bwiadczeniu pandemii, kiedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wszyscy przeszli do metawersum i pozamykali biura oraz sklepy, \u017ceby pracowa\u0107 z domowego zacisza.<\/p>\n\n\n\n
Lubimy w Polsce \u015bmia\u0107 si\u0119 z niemieckiego cyfrowego zacofania, bo jest u naszego s\u0105siada wiele miejsc, gdzie nie mo\u017cna dokona\u0107 transakcji kart\u0105 kredytow\u0105, a i dost\u0119p do wifi bywa r\u00f3\u017cny. Ale w Niemczech tylko 24 proc. przedsi\u0119biorc\u00f3w w grupie m\u0142odych firm twierdzi, \u017ce w swej dzia\u0142alno\u015bci mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 bez technologii cyfrowych (w grupie firm dojrza\u0142ych ten odsetek jest nieco wi\u0119kszy: 31 proc.).<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, polskie firmy s\u0105 te\u017c s\u0142abo umi\u0119dzynarodowione. A\u017c 89 proc. jest zadowolonych z obs\u0142ugi lokalnego rynku i nie my\u015bli o ekspansji zagranicznej. S\u0142abiej pod tym wzgl\u0119dem wypadaj\u0105 tylko Rumunii, z wynikiem 91 proc. W Niemczech tylko na lokalnym rynku dzia\u0142a 66 proc. firm, reszta zajmuje si\u0119 z r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015bci\u0105 eksportem.<\/p>\n\n\n\n
To wszystko to tylko najbardziej powierzchowne wska\u017aniki, o d\u0142ugoterminowej konkurencyjno\u015bci firm i gospodarek decyduje na dzisiejszym poziomie zaawansowania kapitalizmu rozw\u00f3j technologii i innowacje, zw\u0142aszcza z tzw. granicy technologicznej, czyli obszaru technologii decyduj\u0105cego o tworzeniu nowych rynk\u00f3w, us\u0142ug i produkt\u00f3w. Na przyk\u0142ad technologie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, mobilno\u015bci elektrycznej, wytwarzania nowych materia\u0142\u00f3w, lek\u00f3w, substancji chemicznych.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, tu nie mamy nawet si\u0119 specjalnie jak por\u00f3wnywa\u0107, zw\u0142aszcza z Niemcami, bo oryginalnymi technologiami pochwali\u0107 si\u0119 nie mo\u017cemy (nieliczne wyj\u0105tki nie maj\u0105 wp\u0142ywu na obraz systemowy), do granicy technologicznej bardzo nam jeszcze daleko i robimy wszystko, by si\u0119 od niej oddala\u0107. Sp\u0119dzi\u0142em w\u0142a\u015bnie dzie\u0144 na dyskusji naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 w Polsce przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 akademick\u0105 i w oparciu o swoje odkrycia i rozwi\u0105zania technologiczne utworzyli firmy.<\/p>\n\n\n\n
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ich pozytywne do\u015bwiadczenie – wszak im si\u0119 uda\u0142o potwierdza, \u017ce Polak potrafi. C\u00f3\u017c, w dyskusji wysz\u0142o, \u017ce ich sukcesy to zjawiska przypadkowe w systemie, kt\u00f3ry sukces uniemo\u017cliwia, a w ostatnim czasie jeszcze bardzo si\u0119 skorumpowa\u0142. Wystarczy wspomnie\u0107 historie NCBiR. Wi\u0119c cho\u0107 niew\u0105tpliwie Polak potrafi, to ju\u017c jednak Polska potrafi znacznie mniej.<\/p>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie przej\u015bcie od jednostkowego do systemowego jest najwi\u0119kszym naszym deficytem. Najwyra\u017aniej w Polsce za\u0142ama\u0142 si\u0119 (a raczej nigdy nie powsta\u0142) nie tylko system rozwoju nauki i opartej na nauce innowacyjno\u015bci, ale tak\u017ce za\u0142ama\u0142 si\u0119 silny jeszcze do niedawna duch przedsi\u0119biorczo\u015bci. Trudno przes\u0105dza\u0107, co jest tego przyczyn\u0105, faktem jest jednak, \u017ce bez niego oraz bez zdolno\u015bci do konkurencji na granicy technologicznej (lub chocia\u017c w jej pobli\u017cu) polska gospodarka zacznie si\u0119 od gospodarek najbardziej zaawansowanych, w tym – o zgrozo – od niemieckiej, oddala\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dobrze ju\u017c by\u0142o, co gorsza, niespecjalnie jest na czym budowa\u0107 przysz\u0142\u0105 polsk\u0105 nowoczesno\u015b\u0107. Przeprowadzone w 2021 r. w ramach Eurobarometru badania podej\u015bcia do nauki i nowych technologii pokazuj\u0105, \u017ce polskie spo\u0142ecze\u0144stwo jest tymi dziedzinami najmniej zainteresowane spo\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stw europejskich.<\/p>\n\n\n\n
Tylko 14 proc. Polek i Polak\u00f3w twierdzi, \u017ce bardzo si\u0119 interesuje odkryciami naukowymi i rozwojem technologii, \u015brednia UE to 33 proc. I nawet w najm\u0142odszej grupie 15-24 lata ten odsetek to zaledwie 19 proc. Natomiast 37 proc. odpowiada, \u017ce w og\u00f3le nie interesuje si\u0119 takimi tematami, \u015brednia UE to 18 proc. Co gorsza, pierwszy wska\u017anik zmala\u0142 w ci\u0105gu dekady o 3 pkt proc., drugi o tyle si\u0119 powi\u0119kszy\u0142.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, to raczej zapowied\u017a osuwania si\u0119 w \u015bredniowiecze ni\u017c nowego renesansu. I do\u015b\u0107 jednoznaczna ocena rz\u0105d\u00f3w prawicy u schy\u0142ku drugiej kadencji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kt\u00f3\u017c nie chcia\u0142by \u017cy\u0107 w Polsce zamo\u017cniejszej od Niemiec, sk\u0105d biedniejsi s\u0105siedzi z Zachodu przyje\u017cd\u017caliby dorabia\u0107 sezonowo zbieraniem szparag\u00f3w? Fantazjowanie niewiele kosztuje, o ile nie robi tego lider partii rz\u0105dz\u0105cej. Polsce w nieodleg\u0142ej perspektywie grozi oddalanie si\u0119, a nie przybli\u017canie do rozwini\u0119tych gospodarek Zachodu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6282,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,338,46,219,120,6],"tags":[433,574,194,259,248,206],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6278"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6278"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6291,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6278\/revisions\/6291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}