Ogie\u0144 rewolty we Francji wygasa, policja informuje, \u017ce ju\u017c druga noc min\u0119\u0142a bez wi\u0119kszych incydent\u00f3w. Wiele wskazuje na to, \u017ce ju\u017c niebawem 13 lipca w stra\u017cackich remizach jak co roku odb\u0119d\u0105 si\u0119 bale ludowe, a dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0119to rewolucji odznaczy defilada wojskowa na Champs Elys\u00e9es, koncert i sztuczne ognie na Polach Marsowych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Republika jest jedna i niepodzielna, w jakiej jest jednak kondycji? Czy rzeczywi\u015bcie, jak lubi\u0105 fantazjowa\u0107 przedstawiciele polskiej prawicy, Francja upada pod naporem migrant\u00f3w i nieuchronnej „wielkiej wymiany”? Wszak koncepcj\u0119 t\u0119 sformu\u0142owa\u0142 Francuz Jean Raspail – jego „Ob\u00f3z \u015bwi\u0119tych” to ulubiona lektura Viktora Orb\u00e1na.<\/p>\n\n\n\n
Kto woli lepsz\u0105\u00a0literatur\u0119, mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 po Michela Houellebecqa, by potwierdzi\u0107 swoje przekonanie, \u017ce douce France<\/em>, s\u0142odka Francja, si\u0119 ko\u0144czy. Najpoczytniejszy, a przynajmniej najbardziej znany francuski pisarz podbija reakcyjn\u0105 narracj\u0119 blisk\u0105 takim politykom jak Eric Zemmour i Marine Le Pen, cho\u0107\u00a0przecie\u017c przyja\u017ani si\u0119 tak\u017ce z Bruno Le Mairem, ministrem gospodarki i finans\u00f3w, a w wolnym czasie pisarzem. Le Maire jest nawet bohaterem najnowszej powie\u015bci Houellebecqa.<\/p>\n\n\n\n Jak jest wi\u0119c z Francj\u0105? Szukanie odpowiedzi to ulubione zaj\u0119cie Francuz\u00f3w, narodu bardzo niezadowolonego ze swojego \u017cycia, s\u0142yn\u0105cego z wysokiego spo\u017cycia antydepresant\u00f3w i jednocze\u015bnie z kultu sztuki \u017cycia polegaj\u0105cego na r\u00f3wnowa\u017ceniu pracy i konwiwialno\u015bci, towarzysko\u015bci polegaj\u0105cej na wsp\u00f3lnym jedzeniu, uczestnictwie w kulturze i innych cielesnych przyjemno\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n Francuzi sp\u0119dzaj\u0105 dwie godziny 11 minut dziennie na jedzeniu, piciu i siedzeniu przy stole, rekord w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w OECD (dane z 2018 r.). Le repas gastronomique des Fran\u00e7ais<\/em>, czyli wystawny posi\u0142ek po\u0142\u0105czony z celebr\u0105, zosta\u0142 w 2010 r. wpisany na list\u0119 dziedzictwa kulturalnego UNESCO. Towarzysko\u015b\u0107 nie przeszkadza jednak Francuzom efektywnie pracowa\u0107 – produktywno\u015b\u0107 pracy ci\u0105gle plasuje ich w \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wce.<\/p>\n\n\n\n Francja te\u017c mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 firm\u0105 o najwy\u017cszej wycenie gie\u0142dowej w Europie – to koncern LVMH wart 430 mld euro. Zajmuje si\u0119 produkcj\u0105\u00a0i dystrybucj\u0105 d\u00f3br luksusowych, od torebek po szampana. Wida\u0107 Francuzi potrafi\u0105 zamieni\u0107 swoj\u0105 sztuk\u0119 \u017cycia w dobry biznes. Bernard Arnault, szef LVMH, dysponuje drug\u0105 po Elonie Musku fortun\u0105 na \u015bwiecie, czasami nawet go wyprzedza. Warto te\u017c doda\u0107, \u017ce Francja jest krajem najch\u0119tniej odwiedzanym przez turyst\u00f3w, zjecha\u0142o ich tam w 2022 r. 82,6 mln.<\/p>\n\n\n\n O przywi\u0105zaniu Francuz\u00f3w do tradycyjnych form kultury ju\u017c pisa\u0142em, analizuj\u0105c fenomen niskiego czytelnictwa ksi\u0105\u017cek w Polsce. We Francji ci\u0105gle si\u0119 czyta na pot\u0119g\u0119, nawet przeci\u0119tny gimnazjalista czyta grubo ponad 20 ksi\u0105\u017cek rocznie. I masowo chodz\u0105 Francuzi do kina – w 2022 r. sprzeda\u0142o si\u0119 we Francji 152 mln bilet\u00f3w, sporo, ale do \u015bredniej przedcovidowej, czyli ponad 200 mln, jeszcze troch\u0119 brak (w Polsce w 2022 r. sprzeda\u0142o si\u0119 42,8 mln bilet\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n Jak te fragmenty opisu pogodzi\u0107 z tym, co w ostatnich dniach by\u0142o wida\u0107 na ulicach Francji po \u015bmierci Nahela, nastolatka zastrzelonego przez policjanta? Telewizyjne obrazy szokuj\u0105, liczby tak\u017ce – blisko 6 tys. podpalonych samochod\u00f3w, ponad tysi\u0105c budynk\u00f3w, ponad 10 tys. \u015bmietnik\u00f3w, ponad 700 rannych policjant\u00f3w i \u017candarm\u00f3w. Szokuj\u0105, czy jednak mog\u0105 dziwi\u0107? Wystarczy przypomnie\u0107 sobie film „N\u0119dznicy” Ladja Ly czy „Athena” Romaine Gavrasa.<\/p>\n\n\n\n Kto ma wi\u0119cej zapa\u0142u, mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 po literatur\u0119 socjologiczn\u0105 – dobrze opisuje przemiany francuskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i wynikaj\u0105ce st\u0105d napi\u0119cia oraz konflikty. Wiele z nich ujawni\u0142o si\u0119 z pe\u0142n\u0105 moc\u0105 podczas prezydentury Emmanuela Macrona – \u017c\u00f3\u0142te kamizelki, czyli bunt prowincji i pauperyzuj\u0105cej si\u0119 ni\u017cszej klasy \u015bredniej; protesty pracownicze przeciwko podwy\u017cce wieku emerytalnego; teraz bunt m\u0142odzie\u017cy pochodzenia imigranckiego przeciwko wykluczeniu.<\/p>\n\n\n\n