Ukrai\u0144cy pytani o najefektywniejsze dzi\u015b instytucje w Ukrainie najpierw wskazuj\u0105 armi\u0119 (82 proc.), potem prezydenta (68 proc.) i wolontariuszy (59 proc.). Zaanga\u017cowanie w wolontariat deklaruje 49 proc. ankietowanych. Wojna walnie si\u0119 przyczyni\u0142a do wzrostu spo\u0142ecznego zaanga\u017cowania, ale przecie\u017c zdolno\u015bci do samoorganizacji Ukrai\u0144cy pokazywali ju\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Najlepszym przyk\u0142adem Euromajdan, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w listopadzie 2013 r. od wezwania, kt\u00f3re Mustafa Najem, dziennikarz „Ukrai\u0144skiej Prawdy”, opublikowa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Wszystkich niezadowolonych z decyzji premiera wstrzymuj\u0105cego proces stowarzyszeniowy z Uni\u0105 Europejsk\u0105 zaprosi\u0142 na Majdan Neza\u0142e\u017cnosti.<\/p>\n\n\n\n
Tysi\u0105ce ludzi podchwyci\u0142o apel, gdy przyszli, media pyta\u0142y: co dalej? Czy si\u0119 rozejd\u0105 i po sprawie? Nie rozeszli si\u0119, Majdan zamieni\u0142 si\u0119 szybko w ob\u00f3z o strukturze kozackiej Siczy, bez hierarchii i charyzmatycznych lider\u00f3w. Mimo to uczestnicy sprawnie zarz\u0105dzali ca\u0142o\u015bci\u0105, co \u015bwietnie opisuje Wasy\u0142yna Duman w tek\u015bcie „Metafizyczna i praktyczna architektura Majdanu<\/a><\/strong>„, opublikowanym w najnowszym numerze „Autoportretu” (numer po\u015bwi\u0119cony samoorganizacji, z wieloma ciekawymi przyk\u0142adami z Ukrainy i nie tylko).<\/p>\n\n\n\n W przypadku Euromajdanu, g\u0142\u00f3wnego miejsca Rewolucji godno\u015bci, zaskakiwa\u0142a determinacja uczestnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wytrzymali do krwawego rozstrzygni\u0119cia i ucieczki Wiktora Janukowycza. I niemniej zaskakuj\u0105ca by\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 zapewnienia aprowizacji, pilnowanie porz\u0105dku – z wyw\u00f3zk\u0105 \u015bmieci w\u0142\u0105cznie – zapewnienie bezpiecze\u0144stwa. To wszystko przy nieustannej debacie politycznej i poszukiwaniu sensu walki, kt\u00f3ra przecie\u017c zacz\u0119\u0142a si\u0119 tak niewinnie – od listopadowego mityngu z flagami Unii i \u015bpiewem „Ody do rado\u015bci” po ukrai\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n Do jakiego stopnia w zdolno\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w do samoorganizacji wyra\u017caj\u0105 si\u0119 historyczne skrypty z czas\u00f3w Siczy, ile w niej tradycji anarchizmu, ile kultury ch\u0142opskiej z instytucj\u0105 to\u0142oki, wiejskiej samopomocy? A ile czynnik\u00f3w zupe\u0142nie wsp\u00f3\u0142czesnych, jak konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy i samoorganizacji spo\u0142ecznej wobec pogr\u0105\u017conego w kryzysie pa\u0144stwa niezdolnego dostarczy\u0107 wielu d\u00f3br i us\u0142ug?<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna te\u017c pomin\u0105\u0107 uniwersalnych przemian wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3rych jedn\u0105 z wa\u017cniejszych osi jest internet i cyfrowa rewolucja. Rol\u0119 internetu wida\u0107 by\u0142o wyra\u017anie ju\u017c przed Euromajdanem, gdy na pocz\u0105tku drugiej dekady tego stulecia na scenie pojawi\u0142y si\u0119 ruchy miejskie walcz\u0105ce o jako\u015b\u0107 przestrzeni publicznej w miastach. Wielu aktywist\u00f3w zaanga\u017cowa\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w rewolucj\u0119 i jej organizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n