longue dur\u00e9e<\/em>, d\u0142ugiego trwania. Polega na poszukiwaniu podstawowych, ukrytych g\u0142\u0119boko czynnik\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105cych bieg dziej\u00f3w w najbardziej podstawowym aspekcie.<\/p>\n\n\n\nPerspektywa globalna przyjmuje, \u017ce wydarzenia lokalne rozgrywaj\u0105 si\u0119 w kontek\u015bcie zjawisk og\u00f3lno\u015bwiatowych, wyra\u017caj\u0105cych ducha czasu. Euromajdan by\u0142 wydarzeniem jedynym w swoim rodzaju i jednocze\u015bnie nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 zasadniczo, je\u015bli chodzi dynamik\u0119, spos\u00f3b mobilizacji mas, od podobnych wydarze\u0144 w podobnym czasie w Chile czy Afryce P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n\n\n\n
Nowo\u017cytna Ukraina jest dzie\u0142em zar\u00f3wno Kozak\u00f3w, jak i Krzysztofa Kolumba, kt\u00f3ry odkrywaj\u0105c w 1492 r. drog\u0119 do Ameryki, uruchomi\u0142 proces pierwszej globalizacji. Nap\u0142yw kruszc\u00f3w, zw\u0142aszcza srebra, zmieni\u0142 zasadniczo stosunki ekonomiczno-kapita\u0142owe w Europie. W rezultacie zmieni\u0142 si\u0119 status gospodarek \u015brodkowo- i wschodnioeuropejskich. Rzeczpospolita w XVI w. jako mocarstwo europejskie by\u0142a zintegrowana z europejskimi, a wkr\u00f3tce i globalnymi obiegami. Mia\u0142y one bezpo\u015bredni wp\u0142yw na procesy biegn\u0105ce w nale\u017c\u0105cej do Korony Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n
Rewolucja Bohdana Chmielnickiego by\u0142a, podobnie jak rewolucja Cromwella w Anglii, wydarzeniem o znaczeniu geopolitycznym, by u\u017cy\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego sformu\u0142owania. Nie inaczej rzecz si\u0119 mia\u0142a z kszta\u0142towaniem Ukrainy nowoczesnej \u2013 punktem kulminacyjnym tego procesu by\u0142 wybuch I wojny \u015bwiatowej. Terytoria Europy \u015arodkowej sta\u0142y si\u0119 na kilkadziesi\u0105t lat polem przyspieszonej modernizacji, kt\u00f3rej aspektem by\u0142a nie tylko przemiana cywilizacyjna, ale tak\u017ce bezprecedensowe nasilenie przemocy. Straty ludno\u015bciowe na terenach Ukrainy w latach 1914-45 mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom nawet 15 mln os\u00f3b. Znowu: Ukraina, cho\u0107 do\u015bwiadczy\u0142a wydarze\u0144 wyj\u0105tkowych, jak Wielki G\u0142\u00f3d, nie by\u0142a wyj\u0105tkiem.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw Hrycak podejmuje pr\u00f3b\u0119 nowego spojrzenia na\nhistori\u0119, bo w ten spos\u00f3b mo\u017ce wyrwa\u0107 si\u0119 z przekle\u0144stwa \u201enacjonalizacji\u201d\ndziej\u00f3w i ich instrumentalizacji dla potrzeb polityki historycznej. Dzieje\nUkrainy to zar\u00f3wno opowie\u015b\u0107 o asymilacji elit ruskich do kultury polskiej,\njak i ich walka wsp\u00f3lnie z elitami kozackimi o podmiotowo\u015b\u0107 najpierw w ramach\nsamej Rzeczypospolitej, a potem przeciwko niej. To tak\u017ce dzieje wsp\u00f3\u0142tworzenia\nprzez elity kijowskie Imperium Rosyjskiego i walka z nim a\u017c do rozpadu Zwi\u0105zku\nRadzieckiego w 1991 r. i dzi\u015b, przeciwko Rosji W\u0142adimira Putina.<\/p>\n\n\n\n
Perspektywa globalna u\u0142atwia spojrzenie na dzieje w ca\u0142ej ich z\u0142o\u017cono\u015bci i niejednoznaczno\u015bci. Daje te\u017c szans\u0119 na wyrwanie si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci, by odzyska\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
O ksi\u0105\u017cce Jaros\u0142awa Hrycaka rozmawiam z Agnieszk\u0105 Lichnerowicz w 14. odcinku podkastu \u201eRozumie\u0107 Ukrain\u0119\u201d<\/strong><\/a>. Podkast przygotowuje Fundacja Radia TOK FM i Fundacja im. Stefana Batorego. Premiera audycji w \u015brod\u0119 30 sierpnia o godz. 15.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jaros\u0142awa Hrycaka nie trzeba w Polsce przedstawia\u0107 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y t\u0142umaczone na polski, a \u201eZrozumie\u0107 Ukrain\u0119\u201d \u2013 rozmowa-rzeka z Iz\u0105 Chru\u015bli\u0144sk\u0105 ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Krytyki Politycznej kilka miesi\u0119cy po rozpocz\u0119ciu rosyjskiej agresji. Czas na \u201eGlobaln\u0105 histori\u0119 Ukrainy\u201d, najnowsze dzie\u0142o lwowskiego historyka. Uka\u017ce si\u0119 po polsku na pocz\u0105tku wrze\u015bnia.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6356,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6354"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6358,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6354\/revisions\/6358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}