{"id":6405,"date":"2024-04-25T09:03:53","date_gmt":"2024-04-25T07:03:53","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=6405"},"modified":"2024-04-25T18:46:08","modified_gmt":"2024-04-25T16:46:08","slug":"zielony-lad-polityka-i-termodynamika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2024\/04\/25\/zielony-lad-polityka-i-termodynamika\/","title":{"rendered":"Zielony \u0142ad: polityka i termodynamika"},"content":{"rendered":"\n

Krytyka Zielonego \u0141adu sta\u0142a si\u0119 ulubionym sportem w Europie przed zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami do Parlamentu Europejskiego. Chi\u0144czycy zacieraj\u0105 r\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Krytycy Europejskiego Zielonego \u0141adu lubi\u0105 m\u00f3wi\u0107, \u017ce wyra\u017ca si\u0119 w nim europejska naiwno\u015b\u0107 i idealizm. Ba, jest wr\u0119cz wyrazem nowej religii ekologizmu, jaka ma wype\u0142ni\u0107 pustk\u0119 po chrze\u015bcija\u0144stwie – przekonuj\u0105 przedstawiciele polskiej prawicy. W rezultacie Europa utraci nie tylko to\u017csamo\u015b\u0107 duchow\u0105, ale i pozbawi si\u0119 konkurencyjno\u015bci, bo proekologiczne normy zwi\u0119kszaj\u0105 koszty funkcjonowania gospodarki. Na co z kolei czekaj\u0105 Chiny niezajmuj\u0105ce si\u0119 takimi bzdurami.<\/p>\n\n\n\n

Chi\u0144ska strategia<\/h2>\n\n\n\n

Zwolennikom takich tez polecam artyku\u0142 Jacoba Dreyera opublikowany w „New York Timesie”<\/strong><\/a>. Autor przekonuje, \u017ce d\u0142ugofalowa strategia Chin jest jednoznaczna – osi\u0105gn\u0105\u0107 neutralno\u015b\u0107\u00a0klimatyczn\u0105, buduj\u0105c przy okazji globaln\u0105\u00a0dominacj\u0119 w nowej, zielonej gospodarce. Strategi\u0119 t\u0119 Chiny realizuj\u0105 po swojemu, wykorzystuj\u0105c protekcjonistyczn\u0105 polityk\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych i Europy.<\/p>\n\n\n\n

Skoro coraz trudniej sprzedawa\u0107 na zachodnich rynkach, mo\u017cna zwi\u0119ksza\u0107 aktywno\u015b\u0107 na innych kontynentach, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy tak\u017ce wypatruj\u0105 paneli fotowoltaicznych, turbin wiatrowych i innych rozwi\u0105za\u0144 pomagaj\u0105cych zmaga\u0107 si\u0119 z konsekwencjami kryzysu klimatycznego, ale i po prostu rozwi\u0105zywa\u0107 problem dost\u0119pu do energii i innych zasob\u00f3w niezb\u0119dnych do codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Konieczno\u015b\u0107, nie fantazja<\/h2>\n\n\n\n

Nie ma znaczenia, czy intencje Chi\u0144czyk\u00f3w s\u0105 szczere – na pewno maj\u0105 racjonalne podstawy. Ju\u017c od wielu lat konsekwencje destrukcji ekologicznej pot\u0119gowanej obecnie skutkami zmian klimatycznych kosztuj\u0105 Chiny punkty procentowe utraconego dochodu narodowego. Poza tym poza w\u0119glem nie maj\u0105 Chiny innych zasob\u00f3w energetycznych. Rozwi\u0105zaniem obu problem\u00f3w jest transformacja gospodarki w kierunku „zielonym”.<\/p>\n\n\n\n

W takiej samej sytuacji jest Europa i ju\u017c na pocz\u0105tku tego stulecia formu\u0142owana, na d\u0142ugo przed Europejskim Zielonym \u0141adem, polityka klimatyczno-energetyczna mia\u0142a spe\u0142ni\u0107 podobne cele, jakie zdaniem Dreyera ma spe\u0142ni\u0107 chi\u0144ska strategia. Czyli pom\u00f3c rozwi\u0105za\u0107 problemy ekologiczne, jednocze\u015bnie uruchamiaj\u0105c gospodarcz\u0105 transformacj\u0119 w oparciu o technologie, w jakich jeszcze wtedy Unia Europejska (a dok\u0142adnie cz\u0119\u015b\u0107 tworz\u0105cych j\u0105 pa\u0144stw) mia\u0142a dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119\u00a0na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Fiasko Kopenhagi<\/h2>\n\n\n\n

Ten plan wykolei\u0142 si\u0119 podczas Szczytu Klimatycznego w 2009 r. w Kopenhadze. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 kryzys finansowy, UE przeszar\u017cowa\u0142a, zbyt arogancko proponuj\u0105c tekst porozumienia wie\u0144cz\u0105cego negocjacje, ruskie trole wspomagane przez rzesze klimatycznych negacjonist\u00f3w rozpowszechnia\u0142y fa\u0142szywki maj\u0105ce przekona\u0107, \u017ce globalne ocieplenie to globalna \u015bciema. W ko\u0144cu Chiny wraz z innymi krajami BRICS postanowi\u0142y pokaza\u0107, \u017ce czas hegemonii Zachodu si\u0119 zako\u0144czy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Nie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 jednak problemy wynikaj\u0105ce z kryzysu klimatycznego i, szerzej, ekologicznego. Od tamtego czasu uda\u0142o si\u0119 ju\u017c ludzkiej spo\u0142eczno\u015bci przekroczy\u0107 sze\u015b\u0107 z dziewi\u0119ciu granic planetarnych. To wymiary przestrzeni ekologicznej, takie jak stan klimatu, zakwaszenia ocean\u00f3w, bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci – ich przekroczenie oznacza wej\u015bcie na teren ryzyka katastrofy, jak\u0105 b\u0119dzie uruchomienie nieodwracalnych zmian w globalnym ekosystemie, co w konsekwencji mo\u017ce zagrozi\u0107 podstawom \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Droga Europejskiego Zielonego \u0141adu<\/h2>\n\n\n\n

Drog\u0119 do Europejskiego Zielonego \u0141adu otworzy\u0142y wybory do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. Pisz\u0119 o tym wi\u0119cej w tygodniku „Polityka”<\/strong><\/a>. I wyja\u015bniam, czym \u0141ad jest, a czym nie. Przypominam przy okazji, \u017ce odwo\u0142a\u0107 si\u0119 go nie da, bo jego wyrazem jest dzi\u015b szereg unijnych akt\u00f3w prawnych przyj\u0119tych w drodze negocjacji mi\u0119dzy pa\u0144stwami nale\u017c\u0105cymi do UE, europarlamentem i Komisj\u0105 Europejsk\u0105. Prawo to obowi\u0105zuje pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie i \u0142atwo nie da si\u0119 go zmieni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

To nie Bruksela narzuci\u0142a Polsce, Czechom lub S\u0142owakom Prawo o klimacie, pakiet Gotowi na 55 czy regulacje dotycz\u0105ce rolnictwa. I celem tych rozstrzygni\u0119\u0107 nie jest jedynie osi\u0105gni\u0119cie neutralno\u015bci klimatycznej, ale tak\u017ce zielona modernizacja. Wybuch pe\u0142noskalowej wojny w Ukrainie tylko wzmocni\u0142 argumenty na rzecz EZ\u0141, pokazuj\u0105c, jak zab\u00f3jcze jest uzale\u017cnienie od importu no\u015bnik\u00f3w energii. Europa, podobnie jak Chiny, je\u015bli chce zachowa\u0107\u00a0zdolno\u015b\u0107 rozwoju w d\u0142ugiej perspektywie, musi uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 w maksymalnym stopniu od wykorzystania, a wi\u0119c importu paliw kopalnych.<\/p>\n\n\n\n

Strategiczna konieczno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Wzgl\u0119dy ekologiczne s\u0105 tu w pe\u0142nej synergii z argumentami strategicznymi (zmniejszenie zale\u017cno\u015bci energetycznej) i gospodarczymi (zdobycie jak najlepszej pozycji w nowych sektorach „zielonej” gospodarki). Tyle tylko, \u017ce dzi\u015b pozycja Europy jest znacznie s\u0142absza, ni\u017c by\u0142a w pierwszej dekadzie XXI w. Chiny nie zmarnowa\u0142y czasu, dzi\u015b dodatkowo przyspieszaj\u0105 rozw\u00f3j nowych segment\u00f3w przemys\u0142u jako spos\u00f3b na ucieczk\u0119 od kryzysu nieruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Zb\u0119dni pracownicy budowlani znajduj\u0105 zatrudnienie w fabrykach paneli, turbin, akumulator\u00f3w, samochod\u00f3w elektrycznych, wzrastaj\u0105ce moce produkcyjne (tak\u017ce dzi\u0119ki subsydiom) powoduj\u0105 nadpoda\u017c i obni\u017ck\u0119 cen, co czyni chi\u0144sk\u0105\u00a0produkcj\u0119 dost\u0119pn\u0105 i atrakcyjn\u0105 w biedniejszych pa\u0144stwach tzw. Globalnego Po\u0142udnia. I nie tylko, bo przecie\u017c tak\u017ce Europejczycy i Amerykanie nie lubi\u0105 przep\u0142aca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Sp\u00f3\u017aniony wy\u015bcig<\/h2>\n\n\n\n

Dzi\u015b wi\u0119c Europa musi si\u0119 mierzy\u0107 z chi\u0144sk\u0105 konkurencj\u0105 nie z pozycji lidera w domenie nowych zielonych sektor\u00f3w gospodarki, ale nadganiaj\u0105cego. Ma ci\u0105gle przewag\u0119 w domenie samych technologii, cho\u0107 w wielu aspektach Chiny doganiaj\u0105 lub wr\u0119cz przeganiaj\u0105 konkurencj\u0119 ze Starego Kontynentu.<\/p>\n\n\n\n

I przegoni\u0105, bo bardzo im w tym chc\u0105 pom\u00f3c fa\u0142szywi reali\u015bci w Europie, przekonuj\u0105cy, \u017ce plan zielonej transformacji to p\u0119tla za\u0142o\u017cona na szyj\u0119 europejskiej gospodarce. Pewno Sun Zi mia\u0142by na tak\u0105 okazj\u0119 odpowiedni\u0105 maksym\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u0105, \u017ce najlepszy przeciwnik to taki, kt\u00f3ry my\u015bl\u0105c, \u017ce szykuje si\u0119 do walki, przygotowuje warunki swojej kl\u0119ski.<\/p>\n\n\n\n

Termodynamika transformacji<\/h2>\n\n\n\n

Tyle o polityce czy nawet geopolityce zielonej transformacji (oczywi\u015bcie zabrak\u0142o w uk\u0142adance USA, o nich kiedy indziej). Jej obiektywna konieczno\u015b\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w ekologicznych, strategicznych, gospodarczych nie uniewa\u017cnia innych obiektywnych wyzwa\u0144 wynikaj\u0105cych z termodynamiki. Ta niestety nie chce si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 woli politycznej ani te\u017c nie uznaje za\u0142o\u017ce\u0144 dominuj\u0105cej w ekonomii teorii neoklasycznej.<\/p>\n\n\n\n

Pisa\u0142em o tym wi\u0119cej w ksi\u0105\u017cce „Gospodarka i entropia”<\/strong><\/a> przygotowanej pod redakcj\u0105 Jerzego Hausnera i Micha\u0142a Krzykawskiego. Niestety, dost\u0119pne dzi\u015b rachunki powstaj\u0105ce w ramach ekonomii biofizycznej pokazuj\u0105, \u017ce globalna transformacja w duchu ekomodernistycznego optymizmu i wynikaj\u0105cej ze\u0144 wizji zielonego wzrostu gospodarczego jest nie do utrzymania.<\/p>\n\n\n\n

Energia, entropia, polityka<\/h2>\n\n\n\n

Nie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y, te b\u0119d\u0105 pojawia\u0107\u00a0si\u0119 w kolejnych wpisach, wkraczamy w epok\u0119, kiedy o dynamice politycznej i spo\u0142ecznej w coraz wi\u0119kszym stopniu decydowa\u0107 b\u0119dzie termodynamika, a dok\u0142adniej wynikaj\u0105ce z jej praw twarde ograniczenia. Nie jeste\u015bmy do takiej konfrontacji przygotowani, bo nie tylko masow\u0105 wyobra\u017ani\u0105, ale tak\u017ce \u015bwiadomo\u015bci\u0105 elit rz\u0105dzi przekonanie, \u017ce gospodark\u0119 nap\u0119dzaj\u0105 pieni\u0105dze lub nieco subtelniej: kapita\u0142, praca i innowacje.<\/p>\n\n\n\n

C\u00f3\u017c, pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em warto\u015bci ekonomicznej jest energia. Gdy tej zaczyna brakowa\u0107, zaczyna rosn\u0105\u0107 entropia, czyli w j\u0119zyku bardziej politycznym – chaos. I nie chodzi nawet o absolutny brak energii, wystarczy zmiana dynamiki jej strumienia. Wystarczy, \u017ceby zmniejszy\u0142o si\u0119 tempo wzrostu jej poda\u017cy, by zacz\u0119\u0142y si\u0119\u00a0k\u0142opoty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krytyka Zielonego \u0141adu sta\u0142a si\u0119 ulubionym sportem w Europie przed zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami do Parlamentu Europejskiego. Chi\u0144czycy zacieraj\u0105 r\u0119ce.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,45,338,581,46,114,50,167,582],"tags":[237,375,484,583,397,433,485,512],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6405"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6407,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6405\/revisions\/6407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}