Francuska lewica \u015bwi\u0119tuje nieprzewidziane zwyci\u0119stwo, zwolennicy Zjednoczenia Narodowego Marine Le Pen nie mog\u0105 zrozumie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o. Przecie\u017c ich ugrupowanie dosta\u0142o najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w w drugiej turze, a znalaz\u0142o si\u0119 dopiero na trzecim miejscu pod wzgl\u0119dem liczby miejsc w parlamencie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Po pierwszej turze lider list Zjednoczenia Narodowego Jordan Bardella zapewnia\u0142, \u017ce jego partia idzie po wi\u0119kszo\u015b\u0107 absolutn\u0105. Zapewni\u0142oby j\u0105 289 miejsc w izbie licz\u0105cej ich 577. I doda\u0142, \u017ce tylko pod takim warunkiem obejmie rz\u0105d, w innym wypadku nie ma to sensu \u2013 prawicowa przebudowa Francji nie b\u0119dzie bowiem mo\u017cliwa.<\/p>\n\n\n\n
Co si\u0119 sta\u0142o w ci\u0105gu tygodnia? Partie republika\u0144skie wezwa\u0142y do utworzenia frontu republika\u0144skiego i blokady uniemo\u017cliwiaj\u0105cej uzyskanie przez Zjednoczenie wi\u0119kszo\u015bci. Po pierwszej turze w 306 okr\u0119gach do drugiej tury zakwalifikowa\u0142o si\u0119 po troje kandydat\u00f3w. W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci na czele wy\u015bcigu uplasowa\u0142 si\u0119 kandydat Zjednoczenia. By zwi\u0119kszy\u0107 szanse na wygran\u0105 os\u00f3b z drugiego miejsca, ponad 200 kandyduj\u0105cych z list ugrupowa\u0144 republika\u0144skich (Nowy Front Ludowy, macronowska koalicja Razem, Liga Republika\u0144ska) zrezygnowa\u0142o ze startu 7 lipca.<\/p>\n\n\n\n
Blokada zadzia\u0142a\u0142a lepiej, ni\u017c pokazywa\u0142y sonda\u017ce, cho\u0107 i tu z ka\u017cdym dniem przewaga Zjednoczenia mala\u0142a. Jeszcze w czwartek zapowiada\u0142o si\u0119 na zwyci\u0119stwo partii Marine Le Pen i Jordana Bardelli, cho\u0107 bez szans na wi\u0119kszo\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dn\u0105, to ju\u017c w pi\u0105tek sonda\u017ce Ifop\/Fiducial i Ipsos\/Talan pokaza\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeci\u0119cia si\u0119 lewicy i skrajnej prawicy. Nic jednak nie zapowiada\u0142o osuni\u0119cia si\u0119 Zjednoczenia na trzecie miejsce i „tylko” 143 miejsca.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 nominalne zwyci\u0119stwo Nowego Frontu Ludowego jest ewidentne (182 miejsca), poza tym nic nie jest oczywiste. Rozk\u0142ad miejsc w parlamencie nie oddaje rozk\u0142adu preferencji politycznych w spo\u0142ecze\u0144stwie, podkre\u015blaj\u0105 komentatorzy bliscy centrum i republika\u0144skiej prawicy. Francja od lat skr\u0119ca w prawo, a teraz zapowiada si\u0119, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142a rz\u0105d zdominowany przez lewic\u0119, kt\u00f3r\u0105 popar\u0142o poni\u017cej 30 proc. wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Tyle \u017ce lewica nie b\u0119dzie mog\u0142a rz\u0105dzi\u0107 samodzielnie, na dodatek jest wewn\u0119trznie podzielona. Najsilniejsz\u0105 formacj\u0105 Frontu jest Francja nieuleg\u0142a (LFI) Jean-Luc M\u00e9lenchona, postaci jednocze\u015bnie charyzmatycznej i kontrowersyjnej. W toku kampanii zarzucano mu antysemityzm \u2013 M\u00e9lenchon nie pot\u0119pi\u0142 wprost masakry dokonanej przez Hamas 7 pa\u017adziernika 2023, nie nazywa Hamasu organizacj\u0105 terrorystyczn\u0105. Czy tak my\u015bli, czy robi to tylko motywowany cynizmem politycznym? Elektorat LFI w g\u0142\u00f3wnej mierze rekrutuje si\u0119 w metropolitalnych przedmie\u015bciach i \u201egorszych\u201d dzielnicach du\u017cych miast zamieszka\u0142ych przez obywateli Francji maj\u0105cych imigracyjny rodow\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od odpowiedzi zarzuty o antysemityzm i \u201eislamo-lewacko\u015b\u0107\u201d M\u00e9lenchona i cz\u0119\u015bci jego partii spowodowa\u0142y, \u017ce wielu francuskich intelektualist\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich przedstawicieli \u015brodowisk \u017cydowskich, wezwa\u0142o do powstrzymania si\u0119 od g\u0142osu na LFI, a niekt\u00f3rzy, jak Alain Finkielkraut, stwierdzili nawet, \u017ce lepiej ju\u017c zag\u0142osowa\u0107 na Zjednoczenie ni\u017c na LFI M\u00e9lenchona.<\/p>\n\n\n\n
Liderowi LFI mo\u017cna dopisa\u0107 wi\u0119cej zarzut\u00f3w – o antyeuropejsko\u015b\u0107 i w swoim czasie nadmiernie „zrozumienie” dla Putina, jest tak\u017ce trockist\u0105\u00a0i lambertyst\u0105, co skutecznie odstrasza od mo\u017cliwo\u015bci jakichkolwiek sojuszy przedstawicieli politycznego centrum i jest powodem napi\u0119\u0107 w samej lewicy. Koalicja ca\u0142ego Nowego Frontu Ludowego z drug\u0105 na podium koalicj\u0105 Razem (168 miejsc) wydaje si\u0119\u00a0niemo\u017cliwa, bez LFI zabraknie jednak g\u0142os\u00f3w do stworzenia bezwzgl\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Bez LFI nie by\u0142oby te\u017c tak dobrego wyniku, bo to w\u0142a\u015bnie M\u00e9lenchon, nie czekaj\u0105c na wyniki sonda\u017cy, od wieczoru wyborczego 30 czerwca gra\u0142 na zwyci\u0119stwo, przekonuj\u0105c, \u017ce jest mo\u017cliwe, o ile zmobilizuje si\u0119 do g\u0142osowania tych, kt\u00f3rzy w pierwszej turze pozostali w domach. I rzeczywi\u015bcie, mobilizacja w drugiej turze by\u0142a wy\u017csza, a wynik potwierdzi\u0142 intuicje lidera LFI. Polityczna sprawno\u015b\u0107 nie zmienia jednak faktu, \u017ce M\u00e9lenchon nie zostanie premierem, bo nie zgodz\u0105 si\u0119 na to inni liderzy Frontu Ludowego. Z kolei silna pozycja Partii Socjalistycznej os\u0142abia d\u0105\u017cenie LFI do hegemonii, co zwi\u0119ksza przestrze\u0144 do negocjacji z innymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n
We francuskim systemie uk\u0142ad, w kt\u00f3rym nie ma w parlamencie wyra\u017anej wi\u0119kszo\u015bci, jest zaskoczeniem \u2013 system jednomandatowy mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 stabilizacji sceny przez wzmacnianie wyra\u017anego lidera politycznej konkurencji.<\/p>\n\n\n\n
Taki uk\u0142ad powoduje, \u017ce francuscy politycy nie s\u0105 nawykli do negocjacji i kompromis\u00f3w znanych z system\u00f3w parlamentarnych, w kt\u00f3rych ordynacje proporcjonalne premiuj\u0105 koalicje. Francuzi i ich elity polityczne s\u0105 przywyk\u0142e, \u017ce do w\u0142adzy idzie si\u0119 z programem, kt\u00f3ry po ewentualnej wygranej realizuje si\u0119 w ca\u0142o\u015bci. I tak chcia\u0142by np. Jean-Luc M\u00e9lenchon. A trzeba przyzna\u0107, \u017ce program Nowego Frontu Ludowego jest syntez\u0105 propozycji z ca\u0142ego lewicowego spektrum. Mowa w nim o opodatkowaniu najbogatszych, o podniesieniu pensji minimalnej, o cofni\u0119ciu reformy emerytalnej, o referendum z inicjatywy obywatelskiej.<\/p>\n\n\n\n
W\u0105tpliwe, by w sytuacji rz\u0105du mniejszo\u015bciowego taki program mia\u0142 szans\u0119 realizacji \u2013 nie m\u00f3g\u0142by liczy\u0107 na poparcie pozarz\u0105dowych si\u0142 parlamentarnych. Czy wi\u0119c kompromis jest mo\u017cliwy? Na M\u00e9lenchona i pewno wi\u0119kszo\u015b\u0107 LFI nie ma co liczy\u0107, bo stawk\u0105 jest w istocie wprowadzenie systemu politycznego w stan klinczu i niemo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania rz\u0105du mog\u0105cego liczy\u0107 na wotum zaufania. W\u00f3wczas jedynym sposobem odblokowania sceny by\u0142aby dymisja prezydenta i wcze\u015bniejsze wybory prezydenckie. Podobny scenariusz Francja \u0107wiczy\u0142a 100 lat temu, w 1924 r.<\/p>\n\n\n\n
Francja wchodzi wi\u0119c w now\u0105 epok\u0119 polityczn\u0105 braku stabilno\u015bci i rz\u0105du pozbawionego silnej legitymacji oraz prezydenta, kt\u00f3ry tak\u017ce roztrwoni\u0142 sw\u00f3j kapita\u0142 polityczny. Uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 najgro\u017aniejszego \u2013 odsun\u0105\u0107 od w\u0142adzy formacj\u0119, kt\u00f3ra nie ukrywa\u0142a, \u017ce jej stawk\u0105 jest przebudowa \u0142adu instytucjonalnego i budowa nowej Francji opartej m.in. na zasadzie obywatelstwa wynikaj\u0105cego z prawa krwi, a nie ziemi. Tak czy inaczej, Zjednoczenie wzmocni\u0142o swoj\u0105 pozycj\u0119, jeszcze w 2017 r. mia\u0142o tylko o\u015bmiu deputowanych w parlamencie, teraz ma ich 143 (razem z frakcj\u0105 Ciottiego z Ligi Republika\u0144skiej). Pozostaje tak\u017ce elektorat Zjednoczenia, najliczniejsza grupa we francuskim spektrum spo\u0142eczno-politycznym.<\/p>\n\n\n\n
Lewica ze swoim wynikiem ma szans\u0119 zmoderowa\u0107 dotychczasowy neoliberalny kurs polityki pa\u0144stwa narzucony przez Emmanuela Macrona i wprowadzi\u0107 kwestie socjalno-ekonomiczne istotne zar\u00f3wno dla elektoratu lewicowego, jak i skrajnej prawicy (kt\u00f3ry w du\u017cej mierze zasilaj\u0105 dawni przedstawiciele klasy robotniczej, jeszcze do niedawna g\u0142osuj\u0105cy na Francusk\u0105 Parti\u0119 Komunistyczn\u0105). To dawa\u0142oby szans\u0119 na trwalsze odci\u0105gni\u0119cie cz\u0119\u015bci przynajmniej zwolennik\u00f3w od Zjednoczenia Narodowego.<\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017cna jednak wykluczy\u0107 i odwrotnego scenariusza \u2013 umocnienia si\u0119 Zjednoczenia korzystaj\u0105cego z niepewno\u015bci, jak\u0105 wprowadza do francuskiej polityki wynik tych wybor\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Francuska lewica \u015bwi\u0119tuje nieprzewidziane zwyci\u0119stwo, zwolennicy Zjednoczenia Narodowego Marine Le Pen nie mog\u0105 zrozumie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o. Przecie\u017c ich ugrupowanie dosta\u0142o najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w w II turze, a znalaz\u0142o si\u0119 dopiero na trzecim miejscu pod wzgl\u0119dem liczby miejsc w parlamencie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6431,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,96],"tags":[245,499,380,420,206],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6422"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6422"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6434,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6422\/revisions\/6434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}