
{"id":6494,"date":"2025-11-30T19:54:56","date_gmt":"2025-11-30T18:54:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/?p=6494"},"modified":"2025-11-30T20:23:31","modified_gmt":"2025-11-30T19:23:31","slug":"ukraina-w-oku-politycznego-cyklonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2025\/11\/30\/ukraina-w-oku-politycznego-cyklonu\/","title":{"rendered":"Ukraina w oku politycznego cyklonu"},"content":{"rendered":"\n<p>Andrij Jermak, szef Biura Prezydenta Ukrainy, zdymisjonowany. Gdyby Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski zdecydowa\u0142 si\u0119 na taki ruch tydzie\u0144 wcze\u015bniej, m\u00f3g\u0142by zachowa\u0107 autorytet. Pr\u00f3ba ochrony przyjaciela to kosztowny b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry zdecyduje o politycznej przysz\u0142o\u015bci Ze\u0142enskiego. Jak jednak wp\u0142ynie na przysz\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy przymuszanej do zawarcia pokoju na niekorzystnych warunkach?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Wkroczenie \u015bledczych Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) do biur Andrija Jermaka pozostawi\u0142o Ze\u0142enskiego bez wyj\u015bcia. Bo wiadomo, jak donosz\u0105 ukrai\u0144skie media, \u017ce kwesti\u0105 czasu jest przedstawienie mu zarzut\u00f3w w sprawach, jakimi NABU si\u0119\u00a0zajmuje. W sieci kr\u0105\u017c\u0105 domys\u0142y, dlaczego NABU zdecydowa\u0142o si\u0119 na akcj\u0119 w\u0142a\u015bnie teraz, kiedy trwaj\u0105 trudne negocjacje &#8222;planu pokojowego&#8221; zainicjowane przez Donalda Trumpa, a Jermak odgrywa\u0142 rol\u0119 szefa ukrai\u0144skiej delegacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest wi\u0119c teoria, \u017ce NABU jest podporz\u0105dkowane ameryka\u0144skim s\u0142u\u017cbom i eliminacja Jermaka ma os\u0142abi\u0107 Ze\u0142enskiego, a w konsekwencji doprowadzi\u0107\u00a0do przyj\u0119cia warunk\u00f3w pokoju. To, \u017ce NABU wsp\u00f3\u0142pracuje m.in. z FBI, wiadomo, czy jednak rzeczywi\u015bcie FBI lub inne ameryka\u0144skie s\u0142u\u017cby NABU steruj\u0105 &#8211; o tym wiadomo mniej. Wiadomo natomiast, co podaje m.in. &#8222;Ukrai\u0144ska Prawda&#8221;, \u017ce trwa\u0142 wy\u015bcig &#8211; S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa UKrainy szykowa\u0142a zarzuty szefowi Specjalnej Prokuratury Antykorupcyjnej (SAP). Gdyby do tego dosz\u0142o, O\u0142eksandr K\u0142ymenko musia\u0142by zrezygnowa\u0107 z urz\u0119du, a wobec braku zast\u0119pcy kontrol\u0119 nad SAP przej\u0105\u0142by prokurator generalny, pos\u0142uszny politycznie o\u015brodkowi w\u0142adzy znajduj\u0105cemu si\u0119 w Biurze Prezydenta. I tak NABU straci\u0142oby mo\u017cliwo\u015b\u0107\u00a0dzia\u0142ania, bo potrzebuje efektywnej wsp\u00f3\u0142pracy z niezale\u017cn\u0105 SAP.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze\u0142enski mia\u0142 szans\u0119 rozwi\u0105za\u0107 problem tydzie\u0144 temu, kiedy 18 listopada wr\u00f3ci\u0142 z podr\u00f3\u017cy zagranicznej i m\u00f3g\u0142 zaj\u0105\u0107\u00a0si\u0119 sprz\u0105taniem zwi\u0105zanym z &#8222;Mindiczgate&#8221;, czyli afer\u0105 korupcyjn\u0105 ujawnion\u0105 10 listopada przez NABU. W\u00f3wczas zdecydowa\u0142 si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 najbardziej oczywistych ludzi, jak Tymur Mindicz, Herman Ha\u0142uszczenko czy O\u0142eksij Czernyszow. Nawet jednak deputowani z prezydenckiej partii S\u0142uga Narodu podpowiadali, \u017ceby prezydent poszed\u0142 dalej i po\u015bwi\u0119ci\u0142 tak\u017ce Jermaka. Wszak to on stworzy\u0142 system w\u0142adzy polegaj\u0105cy na koncentracji decyzji w Biurze Prezydenta i to ten system umo\u017cliwi\u0142 te\u017c korupcj\u0119. Ze\u0142enski, zamiast pos\u0142ucha\u0107 swojego zaplecza, postawi\u0142 na Jermaka i by pokaza\u0107\u00a0swoje do niego zaufanie, powierzy\u0142 mu kierowanie delegacj\u0105 na negocjacje w sprawie planu pokojowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Lojalno\u015b\u0107\u00a0do najbli\u017cszego wsp\u00f3\u0142pracownika okaza\u0142a si\u0119 b\u0142\u0119dem. Ze\u0142enski rozmin\u0105\u0142 si\u0119 nie tylko z nastrojami spo\u0142ecznymi, z oczekiwaniam parlamentarzyst\u00f3w, ale tak\u017ce pr\u00f3bowa\u0142 zanegowa\u0107\u00a0rzeczywisto\u015b\u0107. I robi to dalej, bo cho\u0107 Jermaka ju\u017c nie ma, to kierownictwo delegacji powierzy\u0142 Rustemowi Umierowowi, sekretarzowi Rady Bezpiecze\u0144stwa Narodowego i Obrony. A jak podaj\u0105\u00a0media, ten te\u017c ma si\u0119 czego obawia\u0107, zw\u0142aszcza z okresu, kiedy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119\u00a0ministra obrony.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktem jest, \u017ce Ze\u0142enski \u0142atwo nie ma, bo pad\u0142 ofiar\u0105 systemu, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku prezydentury tworzy\u0142, a Andrij Jermak by\u0142 doskona\u0142ym tego systemu budowniczym i zarz\u0105dc\u0105. I nie chodzi o niemo\u017cliwo\u015b\u0107 jego zast\u0105pienia. Rzecz nie w cz\u0142owieku. System si\u0119 wyczerpa\u0142 i ktokolwiek obejmie funkcj\u0119 szefa Biura Prezydenckiego, systemu nie odtworzy. W\u015br\u00f3d deputowanych ro\u015bnie apetyt na przywr\u00f3cenie \u0142adu konstytucyjnego, zgodnie z kt\u00f3rym Ukraina to republika parlamentarno-prezydencka. I prerogatyw\u0105 Rady Najwy\u017cszej jest powo\u0142ywanie rz\u0105du, a wi\u0119c kszta\u0142towanie kluczowego organu w\u0142adzy wykonawczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze\u0142enski przy pomocy Jermaka zmarginalizowa\u0142 zar\u00f3wno rad\u0119, jak i rz\u0105d. Teraz mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 ch\u0119ci emancypacji Rady Najwy\u017cszej, czego wyrazem by\u0142aby rekonstrukcja czy wr\u0119cz dymisja rz\u0105du. Czy powstanie, jak postulowano 18 listopada, rz\u0105d jedno\u015bci narodowej z\u0142o\u017cony z przedstawicieli wszystkich ugrupowa\u0144 parlamentarnych? Nie wiadomo, drog\u0119\u00a0do wi\u0119kszych ruch\u00f3w na pewno otworzy\u0142oby powo\u0142anie obecnej premierki Julii Swyrydenko na stanowisko szefowej Biura Prezydenta. To jedna z mo\u017cliwych nominacji na miejsce Jermaka, ale nie jedyna.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce o Kyryle Budanowie, szefie Zarz\u0105du Wywiadu Wojskowego. Czy Ze\u0142enski zdecydowa\u0142by si\u0119 na taki ruch, a Budanow przyj\u0105\u0142 propozycj\u0119? W ostatnim barometrze opinii publicznej agencji Socis opublikowanym tydzie\u0144 temu Budanow jawi si\u0119 jako powa\u017cny konkurent dla Ze\u0142enskiego, gdyby zdecydowa\u0142 si\u0119 startowa\u0107 w wyborach prezydenckich. Cho\u0107 nie ma a\u017c tak silnej pozycji jak Wa\u0142erij Za\u0142u\u017cny, by\u0142y g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy Si\u0142ami Zbrojnymi, to sonda\u017c podpowiada, \u017ce podobnie jak Za\u0142u\u017cny wygra\u0142by w drugiej turze z Ze\u0142enskim. Wci\u0105gni\u0119cie go do Biura mog\u0142oby by\u0107 sposobem na polityczn\u0105\u00a0neutralizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Neutralizacja Za\u0142u\u017cnego nie powiod\u0142a si\u0119. Genera\u0142 ca\u0142y czas odpowiada\u0142 wymijaj\u0105co, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie czas na polityczne deklaracje ani prowadzenie kampanii. Najpierw trzeba wygra\u0107\u00a0wojn\u0119. Co\u015b si\u0119 jednak zmieni\u0142o i w sobot\u0119 29 listopada Za\u0142u\u017cny opublikowa\u0142 w serwisie Liga.net d\u0142ugi esej, kt\u00f3ry mo\u017cna odczyta\u0107 jako manifest programowy zamaskowany analiz\u0105 strategii wojennej Ukrainy i przysz\u0142ego pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p>Genera\u0142 nie nazywa nikogo po imieniu, jednak jawnie krytykuje obecne kierownictwo polityczne pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego, zarzucaj\u0105c mu brak przygotowania odpowiednich strategii i cel\u00f3w politycznych, czego efektem s\u0105 wojenne problemy. Komentuje mo\u017cliwe zawieszenie broni jako etap niezb\u0119dny przed rzeczywistym ko\u0144cem wojny i widzi w nim szans\u0119 na polityczny restart w Ukrainie. Innymi s\u0142owy, g\u0142\u00f3wne dzi\u015b \u017ar\u00f3d\u0142o problem\u00f3w kraju widzi w polityce i systemie w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia w Ukrainie przyspieszy\u0142a. Rekonstrukcja systemu w\u0142adzy w czasie wojny to ryzykowna robota. Bez takiej rekonstrukcji ukrai\u0144skie pa\u0144stwo nie odzyska jednak sprawczo\u015bci potrzebnej do dalszej mobilizacji zasob\u00f3w militarnych, ekonomicznych i politycznych do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 obronnych. Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski najlepszy moment straci\u0142, trac\u0105c jednocze\u015bnie wiele ze swojego politycznego autorytetu. Nikt wszak\u017ce nie podwa\u017ca jego mandatu do sprawowania prezydenckiej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Po raz pierwszy jednak chyba tak wyra\u017anie pojawi\u0142a si\u0119 bli\u017csza ni\u017c dalsza perspektywa jej kresu. Cho\u0107 to oczywi\u015bcie zale\u017cy od zaprzestania dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, bo wtedy dopiero b\u0119d\u0105\u00a0mo\u017cliwe wybory. Czy przybli\u017c\u0105 je starania Donalda Trumpa i jego &#8222;plan pokojowy&#8221; (jakakolwiek jest jego tre\u015b\u0107 w tej chwili?). Zamiast odpowiedzi kilka informacji z badania agencji Gradus przeprowadzonego 25 listopada.<\/p>\n\n\n\n<p>Pytano w nim o akceptacj\u0119 dla pierwotnej wersji, owych s\u0142ynnych 28 punkt\u00f3w. Taki plan by\u0142 nieakceptowalny dla 43 proc. badanych, akceptowalny dla 17 proc. i cz\u0119\u015bciowo akceptowalny dla 33 proc. Na pytanie, co Ukrai\u0144cy by zaakceptowali &#8211; 74 proc. podoba si\u0119 punkt o gwarancjach bezpiecze\u0144stwa, 65 proc. punkt o wyborach w sto dni od podpisania planu, 59 proc. deklaracja nienuklearnego statusu Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n<p>Odwrotne zdanie maj\u0105 jednak Ukrai\u0144cy wobec amnestii za zbrodnie wojenne, nie zgadza si\u0119 na ni\u0105 72 proc., 66 proc. nie zgadza si\u0119 na podzia\u0142 produkcji energii z Zaporoskiej Elektrowni Atomowej, 63 proc. nie zgadza si\u0119 na uznanie de facto Krymu oraz obwodu donieckiego i \u0142uga\u0144skiego za cz\u0119\u015b\u0107\u00a0Rosji, tyle samo nie zgadza si\u0119 na redukcj\u0119 Si\u0142 Zbrojnych (28 proc. gotowa jest taki krok zaakceptowa\u0107). Tak czy inaczej, 72 proc. badanych nie wierzy w mo\u017cliwo\u015b\u0107 podpisana planu w takiej formie, a 68 proc. nie wierzy w jego skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Acceptability-of-the-points-of-the-peace-plan.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2868\" height=\"1604\" src=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Acceptability-of-the-points-of-the-peace-plan.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6499\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Belief-in-the-effectiveness-of-the-peace-plan-and-the-likelihhod-of-its-signing-in-its-current-form-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2870\" height=\"1604\" src=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Belief-in-the-effectiveness-of-the-peace-plan-and-the-likelihhod-of-its-signing-in-its-current-form-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6498\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"904\" height=\"506\" src=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6501\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Przy okazji zapraszam do s\u0142uchania i ogl\u0105dania <a href=\"https:\/\/www.batory.org.pl\/podcasty\/rozumiec-ukraine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">podkastu &#8222;Rozumie\u0107 Ukrain\u0119&#8221;, kt\u00f3ry przygotowuj\u0119 razem z Agnieszk\u0105\u00a0Lichnerowicz<\/a>. Wydawc\u0105 podkastu jest Fundacja im. Stefana Batorego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Andrij Jermak, szef Biura Prezydenta Ukrainy zdymisjonowany. Gdyby Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski zdecydowa\u0142 si\u0119 na taki ruch o tydzie\u0144 wcze\u015bniej, m\u00f3g\u0142by zachowa\u0107 autorytet. Pr\u00f3ba ochrony przyjaciela to kosztowny b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry zdecyduje o politycznej przysz\u0142o\u015bci Ze\u0142enskiego. Jak jednak wp\u0142ynie na przysz\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy przymuszanej do zawarcia pokoju na niekorzystnych warunkach?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6503,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,78],"tags":[565,380,590,240,251],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6494"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6494"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6511,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6494\/revisions\/6511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}