Donald Trump szokuje s\u0142owami i czynami. Nie tylko m\u00f3wi, \u017ce granice u\u017cyteczno\u015bci prawa mi\u0119dzynarodowego wyznacza on osobi\u015bcie, kieruj\u0105c si\u0119 interesem Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale te\u017c jak m\u00f3wi, tak robi. Atak na Wenezuel\u0119 najlepszym przyk\u0142adem. Czy wi\u0119c s\u0142owa o Grenlandii tak\u017ce zamieni\u0105 si\u0119 w czyny?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nad odpowiedzi\u0105 \u0142ami\u0105 g\u0142owy nie tylko rz\u0105dy Grenlandii i Danii. Ewentualna pr\u00f3ba aneksji, nawet bez u\u017cycia \u015brodk\u00f3w militarnych, oznacza\u0107 b\u0119dzie koniec NATO i mo\u017ce te\u017c oznacza\u0107 koniec Unii Europejskiej, a na pewno najwa\u017cniejszy dla niej test.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, w pa\u0144stwach unijnych s\u0142owa w znacznie mniejszym stopniu wspierane s\u0105 przez czyny. Donald Tusk \u015ble\u00a0gro\u017ane tweety o potrzebie europejskiej jedno\u015bci, jednak uwarunkowany krajow\u0105 polityk\u0105 deklaruje, \u017ce Polska nie wy\u015ble wojska do Ukrainy. Polska te\u017c opowiedzia\u0142a si\u0119 przeciwko umowie Mercosur, porozumieniu o strategicznym znaczeniu dla gospodarczej przysz\u0142o\u015bci kontynentu. Podobnie zreszt\u0105 zrobi\u0142 Emmanuel Macron, wra\u017cliwy na si\u0142y rolniczej grupy interesu. Czy zatem rzeczywi\u015bcie doprowadzi do wys\u0142ania francuskich wojsk do Ukrainy w ramach misji stabilizacyjnej? I co zrobi w odpowiedzi na ewentualne zaostrzenie kryzysu grenlandzkiego?<\/p>\n\n\n\n
Niestety, brak jednoznacznej odpowiedzi nie jest wyrazem strategicznej niejednoznaczno\u015bci, tylko niezdecydowania, i przez Trumpa odbierane jest jako wyraz s\u0142abo\u015bci. Zreszt\u0105 pokaza\u0142 to z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie brutalno\u015bci\u0105, parodiuj\u0105c Macrona negocjuj\u0105cego kwestie stawek celnych. Francuzi odebrali to jako szydzenie z Francji, nie tylko jej prezydenta. Czy mog\u0105 jednak odpowiedzie\u0107 inaczej ni\u017c oburzeniem?<\/p>\n\n\n\n
Cztery lata wojny zosta\u0142y przespane w Europie, je\u015bli chodzi o budow\u0119 autonomii strategicznej. To m.in. Polska zniech\u0119ca\u0142a do zbyt szybkiego jej budowania, przekonana o wy\u017cszo\u015bci partnerstwa transatlantyckiego. Najwyra\u017aniej zabrak\u0142o scenariusza uwzgl\u0119dniaj\u0105cego mo\u017cliwo\u015b\u0107 ko\u0144ca tego partnerstwa lub jego os\u0142abienia do niewiele znacz\u0105cej wsp\u00f3\u0142pracy bez wi\u0119kszych zobowi\u0105za\u0144. Oczywi\u015bcie, partnerstwo to jeszcze nie wygas\u0142o, a Sojusz P\u00f3\u0142nocnoatlantycki funkcjonuje. Obowi\u0105zuj\u0105 wi\u0119c te\u017c regu\u0142y zaanga\u017cowania i wzajemnego wsparcia, co widzieli\u015bmy w nocy z 9 na 10 wrze\u015bnia podczas rosyjskiego ataku dronowego na Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Trwa\u0142o\u015bci NATO nikt jednak nie zagwarantuje, skoro sam Trump deklaruje, \u017ce jest got\u00f3w Sojusz po\u015bwi\u0119ci\u0107. By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rzy przedstawiciele polskiej prawicy licz\u0105, \u017ce w razie czego zast\u0105pi\u0105 go specjalne relacje mi\u0119dzy Polsk\u0105 i USA. Wszak Donald Trump kocha Polsk\u0119, przekonywa\u0142 obecny ambasador tego kraju, obejmuj\u0105c stanowisko. Oczywi\u015bcie, Trump nie kocha bezinteresownie, wi\u0119c za mi\u0142o\u015b\u0107\u00a0trzeba b\u0119dzie zap\u0142aci\u0107. Jak, napisano w grudniowej strategii bezpiecze\u0144stwa narodowego USA. W\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 w wojn\u0119 kulturow\u0105 i demonta\u017c Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Czy jednak rzeczywi\u015bcie odp\u0142at\u0105 by\u0142yby gwarancje bezpiecze\u0144stwa chroni\u0105ce Polsk\u0119 przed Rosj\u0105? A co je\u015bli w\u0142adz\u0119 w Niemczech przejmie AfD, na co Waszyngton bardzo liczy, a my powinni\u015bmy robi\u0107 wszystko, \u017ceby taki scenariusz si\u0119\u00a0nie zrealizowa\u0142? Ju\u017c to pytanie pokazuje, \u017ce dla Polski nie ma alternatywy dla Unii i regionalnego systemu bezpiecze\u0144stwa. Rozpad tego uk\u0142adu otwiera drog\u0119 do scenariusza naszkicowanego we wspomnianej strategii bezpiecze\u0144stwa narodowego USA.<\/p>\n\n\n\n
To powr\u00f3t do \u015bwiata mocarstw i ich stref wp\u0142yw\u00f3w. Unia Europejska nie jest pa\u0144stwem, wi\u0119c te\u017c nie mo\u017ce mie\u0107 wszystkich atrybut\u00f3w mocarstwa, jakie maj\u0105 Stany Zjednoczone, Chiny czy Rosja. Jako wsp\u00f3lna przestrze\u0144 geostrategiczna oparta ci\u0105gle na wsp\u00f3lnocie interes\u00f3w i warto\u015bci (ten filar Trump z pomoc\u0105 prawicowych si\u0142 populistycznych w Europie pr\u00f3buje z\u0142ama\u0107) jest jednak mocarstwem de facto. Bo ci\u0105gle dysponuje olbrzymi\u0105 si\u0142\u0105 gospodarcz\u0105, technologiczn\u0105 i niebagatelnymi zasobami do prowadzenia globalnej polityki i dyplomacji.<\/p>\n\n\n\n
Unia Europejska nie ma jednak plan\u00f3w imperialnych, maj\u0105 je Stany Zjednoczone, Rosja, Chiny. Rosja zakomunikowa\u0142a je jednoznacznie w 2014 r., anektuj\u0105c Krym i wszczynaj\u0105c wojn\u0119, kt\u00f3rej stawk\u0105 jest kolonialne podporz\u0105dkowanie Ukrainy, likwidacja jej pa\u0144stwowej suwerenno\u015bci i kulturowej podmiotowo\u015bci. Chiny ci\u0105gle zachowuj\u0105 si\u0119 subtelniej, cho\u0107 nie ukrywaj\u0105 swych plan\u00f3w, zw\u0142aszcza ch\u0119ci aneksji Tajwanu.<\/p>\n\n\n\n
Co ze Stanami Zjednoczonymi? Atak na Caracas wydaje si\u0119 dawa\u0107 jednoznaczn\u0105\u00a0odpowied\u017a – jako ilustracja doktryny Donroe. Stany Zjednoczone zamierzaj\u0105 podporz\u0105dkowa\u0107 sobie zachodni\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119 jako przestrze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 realizacji ameryka\u0144skiego interesu narodowego. Jak wida\u0107, zamierzaj\u0105 ten cel realizowa\u0107 wszystkimi dost\u0119pnymi \u015brodkami, r\u00f3wnie\u017c z u\u017cyciem si\u0142y zbrojnej. Liberalni komentatorzy si\u0119 oburzyli, lamentuj\u0105c, \u017ce sko\u0144czy\u0142y si\u0119 stare dobre Stany Zjednoczone pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 \u015bwiatowego policjanta gwarantuj\u0105cego obowi\u0105zywanie prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n\n\n\n
Nawet je\u015bli policjant nie by\u0142 doskona\u0142y, to system si\u0119 trzyma\u0142 i obowi\u0105zywa\u0142 \u0142ad oparty na prawie i regu\u0142ach. Owszem, Putin \u0142ad ten zakwestionowa\u0142 w 2014 r., ale przecie\u017c go nie uniewa\u017cni\u0142. Je\u015bli jednak sam policjant wzi\u0105\u0142 pa\u0142k\u0119, by si\u0119 ni\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107\u00a0do realizacji swojego interesu, to rzeczywi\u015bcie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ko\u0144cu \u0142adu.<\/p>\n\n\n\n
Dziwny to lament, bo zak\u0142ada, \u017ce Stany kiedy\u015b prawo mi\u0119dzynarodowe respektowa\u0142y i dopiero za rz\u0105d\u00f3w Trumpa co\u015b si\u0119 radykalnie zmieni\u0142o. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119ga\u0142 wstecz do czas\u00f3w Kissingera i \u00f3wczesnego imperialnego zaanga\u017cowania USA w Ameryce Po\u0142udniowej. Tamte interwencje nie mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z prawem mi\u0119dzynarodowym, niewiele te\u017c z krzewieniem warto\u015bci demokratycznych i liberalnych. By\u0142a jednak zimna wojna i chodzi\u0142o o powstrzymywanie komunizmu, wi\u0119kszego z\u0142a, t\u0142umaczono.<\/p>\n\n\n\n
Komunizm jednak upad\u0142, na jego gruzach zacz\u0105\u0142 si\u0119 nowy \u0142ad oparty na globalizacji. Thomas Friedmann w \u201eNexus i drzewo oliwne\u201d wychwala\u0142 triumf wolnorynkowego kapitalizmu i nowy etap rozwoju dziejowego, definiuj\u0105c go tak: \u201eNiewidzialna r\u0119ka rynku nigdy nie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142a bez ukrytej pi\u0119\u015bci. McDonald\u2019s nie mo\u017ce rozkwitn\u0105\u0107 bez McDonnell Douglasa, konstruktora F-15\u201d. Liberalny komentator liberalnego „New York Timesa” nie mia\u0142 ju\u017c wtedy z\u0142udze\u0144, \u017ce \u0142ad, nawet oparty na prawie i regu\u0142ach, w istocie jest oparty na sile i strachu uczestnik\u00f3w tego \u0142adu, \u017ce si\u0142a ta zostanie u\u017cyta przeciwko wy\u0142amuj\u0105cym si\u0119 z porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n
Czy Stany Zjednoczone zaciska\u0142y niewidzialn\u0105\u00a0pi\u0119\u015b\u0107 w ramach utopijnej wiary w kantowski wieczny pok\u00f3j? Chyba nie Kant, a George Bush powiedzia\u0142, co jest stawk\u0105 ameryka\u0144skiej polityki i zaanga\u017cowania w\u00a0\u015bwiat. W 1992 r., podczas Szczytu Ziemi w Rio, zadeklarowa\u0142 jednoznacznie, \u017ce \u201eameryka\u0144ski styl \u017cycia nie podlega negocjacjom\u201d. Innymi s\u0142owy, nawet je\u015bli Stany Zjednoczone uczestnicz\u0105 w rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 procesie klimatycznym, nie b\u0119d\u0105 respektowa\u0107 jego ustale\u0144, je\u015bli oznacza\u0107 b\u0119d\u0105 ograniczenia dla USA. I rzeczywi\u015bcie, USA nie ratyfikowa\u0142y protoko\u0142u z Kioto. I generalnie ameryka\u0144skie rozumienie suwerenno\u015bci jest do\u015b\u0107\u00a0proste \u2013 je\u015bli jakie\u015b regu\u0142y ograniczaj\u0105 swobod\u0119 ameryka\u0144skiego dzia\u0142ania, to regu\u0142y te ignorujemy lub wyst\u0119pujemy z niewygodnych uk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wykorzystanie dron\u00f3w do \u201eextrajudicial killings\u201d poza Stanami ma niewiele wsp\u00f3lnego z prawem mi\u0119dzynarodowym. Poniewa\u017c jednak metoda sprawdza si\u0119 zdaniem Amerykan\u00f3w, to, co rozpocz\u0105\u0142 George W. Bush, tw\u00f3rczo rozwin\u0105\u0142 i zintensyfikowa\u0142 Barack Obama, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Obama te\u017c, mimo zapowiedzi, nie zdo\u0142a\u0142 zlikwidowa\u0107 obozu w Guantanamo. Ta plac\u00f3wka te\u017c ma niewiele wsp\u00f3lnego z prawem mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n\n\n\n
Wojna w Iraku w 2003 r. by\u0142a ju\u017c opisywana na wiele sposob\u00f3w, warto jednak przypomnie\u0107, \u017ce te\u017c mia\u0142a niewiele wsp\u00f3lnego z prawem mi\u0119dzynarodowym, dowody na istnienie broni masowego ra\u017cenia w Iraku \u2013 oficjalny casus belli<\/em> – okaza\u0142y si\u0119 fa\u0142szywe. Przeciwko wojnie 15 lutego 2003 r. protestowa\u0142y miliony ludzi w wielu miastach Europy. Wojna jednak si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a. Stany wspierane przez Wielk\u0105 Brytani\u0119 i grono sojusznik\u00f3w, w tym Polsk\u0119, zmiot\u0142y Saddama Hussajna. Likwidacja re\u017cimu okaza\u0142a si\u0119 naj\u0142atwiejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu, reszta by\u0142a katastrof\u0105 kosztuj\u0105c\u0105 \u017cycie setki tysi\u0119cy Irakijczyk\u00f3w, gigantyczne straty materialne, zniszczone zabytki kultury itd. Itp.<\/p>\n\n\n\n Lament nad z\u0142ym zachowaniem Donalda Trumpa jest zrozumia\u0142y, ale niekonsekwentny. Jak przypomina Julian Borger w \u201eThe Guardian\u201d, USA nigdy nie zrezygnowa\u0142y z imperialnej polityki oraz jej najwa\u017cniejszego atrybutu \u2013 prawa do pe\u0142nej realizacji ameryka\u0144skiej suwerenno\u015bci, nawet je\u015bli mia\u0142oby si\u0119 to odby\u0107 kosztem prawa mi\u0119dzynarodowego lub suwerenno\u015bci innych podmiot\u00f3w tego prawa. Co nie oznacza, \u017ce USA zawsze prowadzi\u0142y tak\u0105\u00a0polityk\u0119 jak obecnie Donald Trump.<\/p>\n\n\n\n Borger zwraca s\u0142usznie uwag\u0119, \u017ce ocena ameryka\u0144skiej polityki bardzo zale\u017cy od miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 \u017cyje. Inny pogl\u0105d maj\u0105 Stany Zjednoczone kraje Ameryki Po\u0142udniowej, inny europejskie. Warto jednak przypomnie\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w 2003 r. dosz\u0142o do wielkiego p\u0119kni\u0119cia i pogorszenia relacji mi\u0119dzy USA a zw\u0142aszcza Francj\u0105\u00a0i Niemcami, kt\u00f3re najbardziej przeciwko w wojnie w Iraku zaprotestowa\u0142y. Amerykanie bojkotowali francuskie produkty, a french fries<\/em> zosta\u0142y przemianowane na freedom fries<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi jednak o por\u00f3wnywanie stylu rz\u0105dzenia Trumpa ze stylem Obamy czy Busha. Istotniejsze jest pytanie, czy rzeczywi\u015bcie ameryka\u0144ska polityka tak bardzo zale\u017cy od stylu, czy te\u017c polega na raczej niezmiennych zasadach? Stawia\u0142bym na t\u0119 drug\u0105 opcj\u0119. Najwa\u017cniejsza jest realizacja interesu narodowego USA, czyli zapewnienie narodowi bezpiecze\u0144stwa i dobrobytu, tak aby nic nie naruszy\u0142o \u201eameryka\u0144skiego stylu \u017cycia\u201d.<\/p>\n\n\n\n Uwa\u017cniejsi analitycy dorzuc\u0105, \u017ce w przypadku Stan\u00f3w nie mo\u017cna zapomina\u0107 o komponencie ideologicznym. Bo pragmatyzm pragmatyzmem, ale dobre uzasadnienie odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do wizji \u015bwiata nie zaszkodzi. Takiego uzasadnienia wojnie w Iraku w 2003 r. dostarczyli neokonserwaty\u015bci. Teraz dominuj\u0105c\u0105 ideologi\u0105 obozu w\u0142adzy w USA jest chrze\u015bcija\u0144ski nacjonalizm.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie, realizacja tego interesu mo\u017ce by\u0107 zmienna i zale\u017cy od geopolitycznego kontekstu.<\/p>\n\n\n\n Lamentuj\u0105c nad niepewn\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105\u00a0NATO, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Amerykanie ca\u0142y czas zastanawiaj\u0105\u00a0si\u0119, czy powo\u0142any do powstrzymywania radzieckiego zagro\u017cenia Sojusz nadal pe\u0142ni swoj\u0105\u00a0funkcj\u0119, czyli przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszenia ameryka\u0144skiego bezpiecze\u0144stwa. To kluczowe pytanie, kwestie wsp\u00f3lnoty kulturowej czy aksjologicznej maj\u0105cej \u0142\u0105czy\u0107 USA z Europ\u0105 maj\u0105 drugorz\u0119dne znaczenie. Nie wiem, jak\u0105\u00a0odpowied\u017a znajduj\u0105 Amerykanie, ale je\u015bli Sojusz ma przetrwa\u0107, to nale\u017cy Amerykan\u00f3w przekona\u0107, \u017ce ich bezpiecze\u0144stwu s\u0142u\u017cy (je\u015bli stracili do tego argumentu przekonanie). Je\u015bli tego przekonania nie b\u0119d\u0105 mieli, nie b\u0119d\u0105 mieli te\u017c powodu uczestnictwa w kosztownym przedsi\u0119wzi\u0119ciu.<\/p>\n\n\n\n Podobnie jest z prawem mi\u0119dzynarodowym. To dobry instrument kontroli rzeczywisto\u015bci, znakomicie obni\u017ca \u201ekoszty transakcyjne\u201d korzystaj\u0105cym z prawa pa\u0144stwom, a hegemonowi przynosi imperialn\u0105\u00a0rent\u0119. Tyle \u017ce ten instrument dzia\u0142a tak d\u0142ugo, jak na podw\u00f3rku wszyscy boj\u0105 si\u0119 pi\u0119\u015bci schowanej za plecami g\u0142\u00f3wnego gracza. W 2014 r. Putin powiedzia\u0142 \u201esprawdzam\u201d i pytanie, czy ci\u0105gle trwa licytacja, czy ju\u017c rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 wyk\u0142adanie prawdziwych kart (by u\u017cy\u0107 metaforyki Trumpa).<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od odpowiedzi faktem jest, \u017ce to nie Trump pierwszy zrozumia\u0142, \u017ce USA nie maj\u0105 ju\u017c takiej hegemonicznej si\u0142y jak na pocz\u0105tku lat 90. Zaczynaj\u0105 wi\u0119c zwija\u0107 interes, godz\u0105c si\u0119, \u017ce w\u0142adz\u0119\u00a0nad \u015bwiatem b\u0119d\u0105 dzieli\u0107. Czy uda si\u0119 \u015bwiat podzieli\u0107 tak, \u017ceby nie dosz\u0142o do konfliktu i III wojny \u015bwiatowej? Dobre pytanie. Tak czy inaczej, Polska ma problem, bo minimalnym warunkiem pokojowej stabilizacji by\u0142by akceptowany przez uczestnik\u00f3w rozgrywki podzia\u0142 na strefy wp\u0142yw\u00f3w. Strefa Stan\u00f3w Zjednoczonych zosta\u0142a zdefiniowana w strategii bezpiecze\u0144stwa. Wizj\u0119 rosyjsk\u0105 wy\u0142o\u017cy\u0142 W\u0142adimir Putin w 2021 r. i nadal j\u0105 podtrzymuje.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli do stabilizacji nowego \u0142adu dojdzie w oparciu o obecnie wy\u0142o\u017cone karty, to dla Polski oznacza ryzyko powrotu do strefy rosyjskiego oddzia\u0142ywania lub strategicznej samotno\u015bci bez szansy na uzyskanie strategicznej autonomii. Oczywi\u015bcie, ten scenariusz mo\u017cna uniewa\u017cni\u0107, je\u015bli do gry na r\u00f3wnych prawach si\u0105dzie Europa i poka\u017ce si\u0119 jako przestrze\u0144 zdolna do strategicznego samostanowienia. I oto w tej chwili toczy si\u0119 najwa\u017cniejsza rozgrywka, kt\u00f3rej konkretnym wyrazem jest wojna w Ukrainie. Je\u015bli Europa pomo\u017ce Ukrainie uzyska\u0107 rozstrzygni\u0119cie wojny na okre\u015blonych przez ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo warunkach i umo\u017cliwi Ukrainie w\u0142\u0105czenie do europejskiej przestrzeni gospodarczej, odzyska legitymacj\u0119 do mocarstwowego statusu i prawo do udzia\u0142u w kszta\u0142towaniu \u015bwiatowego \u0142adu.<\/p>\n\n\n\n Zdaje si\u0119 jednak, \u017ce taka pozycja Europy nie odpowiada \u017cadnemu z pozosta\u0142ych mocarstw o imperialnych aspiracjach. C\u00f3\u017c, wyrazem strategicznej autonomii nie jest pytanie adwersarzy o zgod\u0119, tylko demonstracja w\u0142asnej si\u0142y. Zdaje si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie nadszed\u0142 na to czas. Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce pozostali gracze mocno blefuj\u0105 i \u017caden z nich nie jest taki silny, jak pr\u00f3buje si\u0119 pokaza\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Donald Trump szokuje s\u0142owami i czynami. Nie tylko m\u00f3wi, \u017ce granice u\u017cyteczno\u015bci prawa mi\u0119dzynarodowego wyznacza on osobi\u015bcie kieruj\u0105c si\u0119 interesem Stan\u00f3w Zjednoczonych ale te\u017c, jak m\u00f3wi, tak robi. Atak na Wenezuel\u0119 najlepszym przyk\u0142adem. Czy wi\u0119c s\u0142owa o Grenlandii zamieni\u0105 si\u0119 tak\u017ce w czyny?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,49,78,50,165,167],"tags":[237,164,248,246,172,485,250,483],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6577"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6584,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6577\/revisions\/6584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Nieograniczona suwerenno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
Wieczne interesy, nietrwa\u0142e sojusze<\/h2>\n\n\n\n
Nowy \u0142ad<\/h2>\n\n\n\n