
{"id":6630,"date":"2026-08-26T15:41:12","date_gmt":"2026-08-26T13:41:12","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/?p=6630"},"modified":"2026-08-26T17:52:59","modified_gmt":"2026-08-26T15:52:59","slug":"rozumiec-ukraine-wracamy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2026\/08\/26\/rozumiec-ukraine-wracamy\/","title":{"rendered":"Rozumie\u0107 Ukrain\u0119. Wracamy!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podkast &#8222;Rozumie\u0107 Ukrain\u0119&#8221; tworzony przeze mnie i Agnieszk\u0119 Lichnerowicz wraca, to ju\u017c pi\u0105ty sezon. W tej edycji wydawa\u0107 go b\u0119dzie Fundacja Batorego we wsp\u00f3\u0142pracy z tygodnikiem &#8222;Polityka&#8221;. Cel ten sam &#8211; pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107, co si\u0119 dzieje w Ukrainie, bo jeste\u015bmy przekonani, \u017ce ma to znaczenie nie tylko dla samych Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Start pi\u0105tego sezonu zgrali\u015bmy z 35. rocznic\u0105 Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci, jak\u0105 przyj\u0119\u0142a 24 sierpnia 1991 r. Rada Najwy\u017csza wtedy jeszcze Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Wi\u0119cej o ukrai\u0144skiej drodze do niepodleg\u0142o\u015bci pisz\u0119 w &#8222;<strong>Polityce<\/strong>&#8221; w tek\u015bcie <strong><a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/historia\/2353907,1,niepodlegla-ukraina-ma-35-lat-to-jedno-z-trzech-kluczowych-wydarzen-xx-w-tak-ruszylo-domino.read\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&#8222;Rewolucja od do\u0142u&#8221;<\/a><\/strong>. Wtedy, w 1991 r., nic nie by\u0142o jeszcze oczywiste, \u015bwiat nie pali\u0142 si\u0119 do uznania niepodleg\u0142o\u015bciowych aspiracji pa\u0144stw tworz\u0105cych ZSRR, obawiaj\u0105c si\u0119 wielkiej katastrofy. Dzi\u015b o katastrofie, jak\u0105 mia\u0142 by\u0107 rozpad Zwi\u0105zku Radzieckiego, m\u00f3wi W\u0142adimir Putin, pr\u00f3buj\u0105c zrekonstruowa\u0107 imperium.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczem do jego odbudowy jest odzyskanie kontroli nad Ukrain\u0105. Rozumieli to Jerzy Giedroy\u0107 i Juliusz Mieroszewski, rozumia\u0142 Zbigniew Brzezi\u0144ski. Tak\u017ce polski rz\u0105d w 1991 r. to zrozumia\u0142, uznaj\u0105c nowe niepodleg\u0142e pa\u0144stwo 2 grudnia 1991, a wi\u0119c w dzie\u0144 po narodowym referendum w sprawie niepodleg\u0142o\u015bci i wyborach pierwszego prezydenta. \u00d3wczesny premier Jan Krzysztof Bielecki wspomina\u0142 na konferencji 26 sierpnia, zorganizowanej przez Polsko-Ukrai\u0144sk\u0105 Izb\u0119 Gospodarcz\u0105, \u017ce Ukrai\u0144cy sondowali polsk\u0105 gotowo\u015b\u0107 ju\u017c w styczniu 1991 r. Pyta\u0142 o to wprost Bieleckiego Leonid Krawczuk, wtedy przewodnicz\u0105cy Rady Najwy\u017cszej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w styczniu 1991 r. niepodleg\u0142o\u015bciowe aspiracje Moskwa pr\u00f3bowa\u0142a jeszcze t\u0142umi\u0107&nbsp;si\u0142\u0105, czego do\u015bwiadczyli Litwini. W obronie wile\u0144skiej wie\u017cy telewizyjnej zgin\u0119\u0142o 14 os\u00f3b. Polska w\u00f3wczas nie by\u0142a tak szybka w uznaniu litewskich aspiracji, nadrobi\u0142a opiesza\u0142o\u015b\u0107 w przypadku Ukrainy. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce zar\u00f3wno w Polsce, jak i na terenie Ukrainy stacjonowa\u0142y oddzia\u0142y Armii Czerwonej podlegaj\u0105ce Moskwie. Ale to ju\u017c historia. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z 35 lat niepodleg\u0142o\u015bci ju\u017c prawie 13 Ukrai\u0144cy walcz\u0105 z rosyjsk\u0105 agresj\u0105. Od pi\u0119ciu lat przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 pe\u0142noskalowej inwazji, kt\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w wojn\u0119 na wyniszczenie. Badania socjologiczne przeprowadzone z okazji ukrai\u0144skiego \u015bwi\u0119ta niepodleg\u0142o\u015bci pokazuj\u0105 ca\u0142\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 obecnego momentu. Z jednej strony wyra\u017anie narasta zm\u0119czenie, agencja Info Sapiens pokazuje, \u017ce wzr\u00f3s\u0142 odsetek badanych wskazuj\u0105cych negatywne emocje: niepok\u00f3j, strach (39 proc.), niecierpliwo\u015b\u0107, z\u0142o\u015b\u0107 (28 proc.), poczucie beznadziei (22 proc.). Jednocze\u015bnie wzros\u0142y odsetki os\u00f3b wskazuj\u0105cych na emocje pozytywne. W pierwszej kolejno\u015bci wskazywana przez 58 proc. badanych jest wiara w zwyci\u0119stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poza tym blisko 90 proc. Ukrai\u0144c\u00f3w jest dumnych ze swoich wsp\u00f3\u0142obywateli i podobny odsetek jest dumnych z bycia obywatelem Ukrainy. Co wa\u017cne, na pytanie, kto wojn\u0119 wygra, w badaniu Kijowskiego Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Socjologii 82 proc. badanych odpowiedzia\u0142o, \u017ce Ukraina. Wi\u0119cej danych sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na portret ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa w tek\u015bcie, jakie napisa\u0142em dla Fundacji Batorego zatytu\u0142owanym &#8222;<strong><a href=\"https:\/\/www.batory.org.pl\/publikacja\/po-co-polsce-ukraina-pytanie-na-35-lecie-ukrainskiej-niepodleglosci\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Po co Polsce Ukraina? Pytanie na 35-lecie ukrai\u0144skiej niepodleg\u0142o\u015bci&#8221;<\/a><\/strong>. W pierwszej cz\u0119\u015bci przedstawiam w nim diagnoz\u0119 sytuacji w Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W cz\u0119\u015bci drugiej podejmuj\u0119 kwesti\u0119 o znaczeniu strategicznym &#8211; jaki Polska ma pomys\u0142 na Ukrain\u0119? Zar\u00f3wno teraz, gdy trwa wojna. Jak i na czas po wojnie, jakkolwiek si\u0119 ona zako\u0144czy. Nie chodzi przy tym o banalne powtarzanie za Giedroyciem i Mieroszewskim, \u017ce nie ma wolnej Polski bez wolnej Ukrainy i na odwr\u00f3t. Czy rzeczywi\u015bcie? A je\u015bli tak, to co to mia\u0142oby znaczy\u0107 w wymiarze politycznym, instytucjonalnym, bezpiecze\u0144stwa? W tek\u015bcie pr\u00f3buj\u0119 udzieli\u0107 odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pierwszym odcinku pi\u0105tego sezonu Rozumie\u0107\u00a0Ukrain\u0119 rozmawiamy z Agnieszk\u0105 Lichnerowicz tak\u017ce o bie\u017c\u0105cej polityce, bo dzieje si\u0119 bardzo du\u017co. B\u0119d\u0119\u00a0te\u017c o tym systematycznie pisa\u0142, pr\u00f3buj\u0105c nad\u0105\u017cy\u0107 za decyzjami Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego i kolejnymi rewelacjami \u015bledczych Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy. Ale nie zabraknie te\u017c wie\u015bci z innych obszar\u00f3w \u017cycia. Ju\u017c za tydzie\u0144 wi\u0119cej o kulturze, bo wybieram si\u0119 do Charkowa na Jarmark literacki organizowany przez Serhija \u017badana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowe odcinki podkastu b\u0119dziemy publikowa\u0107 w \u015brody w drugiej po\u0142owie dnia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podcast Rozumie\u0107 Ukrain\u0119 tworzony przeze mnie i Agnieszk\u0119 Lichnerowicz wraca, to ju\u017c pi\u0105ty sezon. W tej edycji wydawa\u0107 go b\u0119dzie Fundacja Batorego we wsp\u00f3\u0142pracy z Tygodnikiem Polityka. Cel niezmiennie ten sam &#8211; pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 co si\u0119 dzieje w Ukrainie, bo jeste\u015bmy przekonani, \u017ce ma to znaczenie nie tylko dla samych Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6632,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[380,248,590,240,251],"class_list":["post-6630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ukraina","tag-polityka","tag-polska","tag-rozumiec-ukraine","tag-ukraina","tag-wojna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6630"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6637,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630\/revisions\/6637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}