{"id":777,"date":"2014-09-12T10:14:26","date_gmt":"2014-09-12T08:14:26","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=777"},"modified":"2014-09-12T11:40:10","modified_gmt":"2014-09-12T09:40:10","slug":"utopia-konwergencji-i-koniec-globalizacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2014\/09\/12\/utopia-konwergencji-i-koniec-globalizacji\/","title":{"rendered":"Utopia konwergencji i koniec globalizacji?"},"content":{"rendered":"
\"Globalizacja<\/a>

globalizacja-CC-By-NC-duke-reul<\/p><\/div>\n

Najnowszy \u201eThe Economist” podnosi temat<\/a><\/strong>, jaki ju\u017c pojawia\u0142 si\u0119 wielokrotnie w analizach ekonomicznych, cho\u0107by w ksi\u0105\u017cce Michaela Spence’a \u201eThe Next Convergence”<\/a><\/strong>. Realna konwergencja, czyli proces doganiania gospodarek rozwini\u0119tych przez mniej rozwini\u0119te, spowalnia. Zadyszk\u0119 mo\u017cna by\u0142o dostrzec ju\u017c w 2008 r. Je\u015bli oprze\u0107 si\u0119 na danych makroekonomicznych z 2014 r., to kraje rozwijaj\u0105ce potrzebowa\u0142yby 300 lat, \u017ceby dogoni\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa rozwini\u0119te. Zgodnie z teori\u0105 ekonomiczn\u0105 mia\u0142o by\u0107 inaczej, tak obiecywa\u0142 jeszcze p\u00f3\u0142 wieku temu m.in. Robert Solow.<\/p>\n

Potem, po 1989 r. konwergencj\u0119 obiecywali promotorzy globalizacji polegaj\u0105cej na pe\u0142nym otwieraniu rynk\u00f3w. Dzi\u015b wida\u0107, \u017ce racj\u0119 mieli sceptycy, tacy jak Joseph Stiglitz. Stiglitz przekonywa\u0142 (i wraca do tego w swej najnowszej ksi\u0105\u017cce \u201eCreating a Learning Society<\/strong>„<\/a> – tu link do autoom\u00f3wienia tematu przez Stiglitza<\/a><\/strong>), \u017ce pe\u0142ne otwarcie rynk\u00f3w stawia kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119 w niekorzystnej sytuacji, bo utrudnia rozw\u00f3j gospodarki w oparciu o akumulacj\u0119 wiedzy i rozw\u00f3j technologii. Zwraca na to uwag\u0119 tak\u017ce Dani Rodrik z ekonomistami rozwijaj\u0105cymi koncepcj\u0119 przedwczesnej dezindustrializacji – najlepszym znanym dotychczas wehiku\u0142em modernizacji jest rozw\u00f3j przemys\u0142u. Problem w tym, \u017ce im kto p\u00f3\u017aniej zacznie si\u0119 uprzemys\u0142awia\u0107, tym mniejsz\u0105 intensywno\u015b\u0107 uprzemys\u0142owienia uzyska, mierz\u0105c udzia\u0142em produkcji przemys\u0142owej w PKB i zatrudnieniu. Bo globalna konkurencja wymaga – nawet tam, gzie jest tania si\u0142a robocza – stosowa\u0107 (ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 utrzymania jako\u015bci) najnowsze technologie wytw\u00f3rcze.<\/p>\n

W konsekwencji nie rozwija si\u0119 \u201eindustrial commons”, ekosystem otaczaj\u0105cy sektor przemys\u0142owy zwi\u0105zany z badaniami i rozwojem (ok. 80 proc. nak\u0142ad\u00f3w na B+R na \u015bwiecie zwi\u0105zanych jest z przemys\u0142em wytw\u00f3rczym), us\u0142ugami, logistyk\u0105 etc. Maleje wi\u0119c szansa, by kraje p\u00f3\u017aniej wkraczaj\u0105ce na \u015bcie\u017ck\u0119 uprzemys\u0142owienia zmodernizowa\u0142y ca\u0142\u0105 struktur\u0119 gospodarcz\u0105 – owszem, od razu musz\u0105 rozwija\u0107 us\u0142ugi, ale bez przemys\u0142owej bazy s\u0105 to zazwyczaj us\u0142ugi niskiej warto\u015bci dodanej. Do tych wyzwa\u0144 natury obiektywnej dochodz\u0105 uwarunkowania lokalne i historyczne, czyli adekwatno\u015b\u0107 systemu politycznego i \u0142adu instytucjonalnego, by sprzyja\u0142 uruchamianiu zasob\u00f3w potrzebnych do utrzymania rozwojowej dynamiki.<\/p>\n

Konwergencja wi\u0119c spowalnia, nawet w Chinach. Pa\u0144stwo to, mimo olbrzymich i rosn\u0105cych nak\u0142ad\u00f3w na rozw\u00f3j w\u0142asnego sektora nowoczesnych technologii, nie jest ci\u0105gle w stanie przeskoczy\u0107 progu gospodarki imitacyjnej, a pr\u00f3g uprzemys\u0142owienia (peak industrialisation) ju\u017c dawno osi\u0105gn\u0119\u0142o. Co wi\u0119c dalej? Analiza \u201eThe Economist” nie prowadzi do radosnych wniosk\u00f3w:<\/p>\n

…history suggests that catch-up will be a long, difficult grind, built on slow improvement in institutions and worker skill levels. The past 15 years have changed perceptions regarding just what is possible. But they also deceived people into thinking broad convergence is the natural way of things. It looks like the world is now being reminded that catching up is hard to do.<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c analizy komplementarne, pokazuj\u0105ce, \u017ce r\u00f3wnie\u017c globalizacja jest w odwrocie. Pisze o tym Philip Stephen w \u201eFinancial Times”<\/a><\/strong>, zwracaj\u0105c tak\u017ce uwag\u0119 na geopolityczne przyczyny deglobalizacji. Globalizacja w dotychczasowym wydaniu korzysta\u0142a z \u201eopieki” gwaranta i hegemona, Stan\u00f3w Zjednoczonych. To USA mia\u0142y w niej najwi\u0119kszy interes i dlatego te\u017c inwestowa\u0142y najwi\u0119cej w \u201epozaekonomiczne zasoby” s\u0142u\u017c\u0105ce utrzymaniu globalnego \u0142adu. Jak to napisa\u0142 kiedy\u015b Thomas L. Friedman, za niewidzialn\u0105 r\u0119k\u0105 rynku sta\u0142a widzialna pi\u0119\u015b\u0107 US Army.<\/p>\n

Z czasem jednak wzmocnione przez proces konwergencji odbywaj\u0105cej si\u0119 w warunkach globalizacji pa\u0144stwa – jak Chiny, Indie, Brazylia, Rosja – zacz\u0119\u0142y by\u0107 coraz bardziej asertywne i zakwestionowa\u0142y hegemoni\u0119. Nagle przypomnieli\u015bmy sobie, \u017ce jedyna ekonomia, jaka istnieje, jest ekonomi\u0105 polityczn\u0105. Teraz te\u017c rozumiemy, \u017ce\u00a0np. dla Rosji, kt\u00f3ra poleg\u0142a, pr\u00f3buj\u0105c modernizowa\u0107 si\u0119 w warunkach globalizacji, opcj\u0105 mo\u017ce by\u0107 pr\u00f3ba rozwoju zasob\u00f3w w warunkach po cz\u0119\u015bci autarkicznej gospodarki wojennej. W\u0142adimir Putin wyra\u017anie m\u00f3wi\u0142 dwa dni temu, og\u0142aszaj\u0105c plany rozwoju uzbrojenia do 2026 r., \u017ce czas sko\u0144czy\u0107 z zale\u017cno\u015bci\u0105 od dostaw materia\u0142\u00f3w i technologii z zagranicy.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, szanse na sukces w pe\u0142nym uniezale\u017cnieniu ma Rosja podobne, a mo\u017ce i mniejsze ni\u017c ZSRR w latach 80. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119, \u017ce alternatywa w postaci konwergencji w warunkach globalizacji jest r\u00f3wnie niepewna, do stracenia jest niewiele. C\u00f3\u017c, jak wida\u0107 polityka Putina mo\u017ce mie\u0107 ca\u0142kiem racjonalne podstawy, a pr\u00f3ba jej powstrzymywania za pomoc\u0105 sankcji mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 w tym kontek\u015bcie ma\u0142o skuteczna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najnowszy \u201eThe Economist” podnosi temat, jaki ju\u017c pojawia\u0142 si\u0119 wielokrotnie w analizach ekonomicznych, cho\u0107by w ksi\u0105\u017cce Michaela Spence’a \u201eThe Next Convergence”. Realna konwergencja, czyli proces doganiania gospodarek rozwini\u0119tych przez mniej rozwini\u0119te, spowalnia. Zadyszk\u0119 mo\u017cna by\u0142o dostrzec ju\u017c w 2008 r. Je\u015bli oprze\u0107 si\u0119 na danych makroekonomicznych z 2014 r., to kraje rozwijaj\u0105ce potrzebowa\u0142yby 300 lat, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,24,49,95,6,86],"tags":[193,194],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=777"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":781,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777\/revisions\/781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}