{"id":985,"date":"2014-11-14T18:37:47","date_gmt":"2014-11-14T17:37:47","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=985"},"modified":"2014-11-14T20:28:24","modified_gmt":"2014-11-14T19:28:24","slug":"ukraina-pamiec-i-przyszlosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2014\/11\/14\/ukraina-pamiec-i-przyszlosc\/","title":{"rendered":"Ukraina, pami\u0119\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Zbli\u017ca si\u0119 rocznica Majdanu, w ci\u0105gu roku pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c troch\u0119 ciekawych opracowa\u0144. Warto zajrze\u0107 do \u015bwie\u017cej ksi\u0105\u017cki Andrew Wilsona \u201eUkraine Crisis. What It Means for the West”<\/a><\/strong>. Jeszcze bardziej zach\u0119cam do si\u0119gni\u0119cia po lektur\u0119 \u015bwietnego opracowania \u201eUkraina przed ko\u0144cem Historii. Szkice o polityce pa\u0144stw wobec pami\u0119ci”<\/a><\/strong> Tomasza Stryjka. Ksi\u0105\u017cka powstawa\u0142a jeszcze przed Rewolucj\u0105, dzi\u0119ki czemu autor unikn\u0105\u0142 pokusy prezentyzmu. Na szcz\u0119\u015bcie jednak nie zd\u0105\u017cy\u0142 opublikowa\u0107 pracy prze Majdanem, wi\u0119c zaktualizowa\u0142 swoje studium o analiz\u0119 najnowszych wydarze\u0144.
\n
\nNie jest to wszak\u017ce kronika, lecz analiza polityki historycznej i polityki wobec pami\u0119ci w perspektywie por\u00f3wnawczej – procesy ukrai\u0144skie zestawiane s\u0105 z podobnymi kwestiami z Chorwacji, Hiszpanii, kraj\u00f3w nadba\u0142tyckich. W ca\u0142ej przestrzeni posttotalitarnej praca z pami\u0119ci\u0105 by\u0142a wa\u017cnym elementem odzyskiwania to\u017csamo\u015bci i rozliczaniem z okresem dyktatury. <\/p>\n

Na Ukrainie ten proces przebiega\u0142 specyficznie, w warunkach niepe\u0142nej autonomii – wa\u017cnym graczem by\u0142a Rosja uczestnicz\u0105ca w ukrai\u0144skim dyskursie przez kontrol\u0119 znacznej cz\u0119\u015bci przestrzeni informacyjnej i kulturalnej. Praca Tomasza Stryjka dok\u0142adnie analizuje ca\u0142y okres po odzyskaniu przez Ukrain\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1991 r. <\/p>\n

Oczywi\u015bcie prze\u0142omow\u0105 cezur\u0105 sta\u0142 si\u0119 Majdan, inicjuj\u0105c niejako od nowa proces szukania porewolucyjnej to\u017csamo\u015bci. Jest on niezwykle ciekawy, z paradoksalnymi zjawiskami: z jednej strony niepokoi obecno\u015b\u0107 symboli zwi\u0105zanych z ukrai\u0144skim integralnym nacjonalizmem, eksponowanych przez takie formacje, jak Prawy Sektor i Swoboda. Z drugiej strony – zdumiewa ich znikomy odzew polityczny, co pokaza\u0142y ostatnie wybory. Tak jakby gra z symbolami by\u0142a zupe\u0142nie oderwana od spo\u0142ecznej substancji, kt\u00f3ra przy urnach wyborczych opowiedzia\u0142a si\u0119 za proeuropejskim, liberalnym kursem.<\/p>\n

Wczoraj (w czwartek) dyskutowali\u015bmy Z Bogumi\u0142\u0105 Berdychowsk\u0105 o ksi\u0105\u017cce Tomasza Stryjka w towarzystwie autora, w seminaryjnym gronie Collegium Civitas. Dyskusja pokaza\u0142a, jak trudno interpretowa\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i jak niewiele w tym pomagaj\u0105 analogiczne do\u015bwiadczenia z historii innych narod\u00f3w. <\/p>\n

Wielko\u015b\u0107 i wewn\u0119trzne, wielokulturowe zr\u00f3\u017cnicowanie spo\u0142ecze\u0144stwa ukrai\u0144skiego, wielow\u0105tkowo\u015b\u0107 historii, syndrom postkolonialny, brak silnych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy zdolnych narzuci\u0107 sp\u00f3jn\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 – powoduj\u0105, \u017ce sami Ukrai\u0144cy nieustannie ze sob\u0105 negocjuj\u0105, jakie elementy ich historycznego dziedzictwa kszta\u0142tuj\u0105 ich dzisiejsz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Nam trudno to zrozumie\u0107, mamy swoje do\u015bwiadczenia i oczekujemy jednoznacznej ukrai\u0144skiej odpowiedzi na takie kwestie jak Wo\u0142y\u0144. Pyta\u0142em o to niedawno Oksan\u0119 Zabu\u017cko (m\u00f3j wywiad z ni\u0105 mo\u017cna przeczyta\u0107 w ostatniej POLITYCE<\/a><\/strong>, poni\u017cej dwa z tego wywiadu pytania):<\/p>\n

\n

Ale UPA to tak\u017ce wojna ukrai\u0144sko-polska i Wo\u0142y\u0144. Wojciech Smarzowski przygotowuje film na ten temat.<\/b><\/span><\/p>\n

Tak, to by\u0142a wojna. Wyja\u015bniaj\u0105c jej historyczne detale, wa\u017cne te\u017c, by zbada\u0107 dok\u0142adnie udzia\u0142 w tej wojnie si\u0142 trzecich, wykorzystuj\u0105cych antagonizm. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce pomys\u0142 na film fabularny jest przedwczesny, ci\u0105gle zbyt ma\u0142o wiemy, a si\u0142a filmu mo\u017ce utrwali\u0107 ten niepe\u0142ny obraz z moc\u0105 mitu. A jestem przekonana, \u017ce do interpretacji wydarze\u0144 na Wo\u0142yniu wiele wnios\u0142aby wiedza o technologii sterowania konfliktem, jakiej dostarcza dzi\u015b Donbas. Dlatego obawiam si\u0119 tego filmu, teraz bardziej przyda\u0142yby si\u0119 nam produkcje dokumentalne.<\/span><\/p>\n

Podczas spotka\u0144 z ukrai\u0144skimi czytelnikami w Kijowie i Charkowie zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z opiniami, \u017ce Ukrainie brakuje w\u0142asnych \u201eS\u0105siad\u00f3w\u201d i \u201ePok\u0142osia\u201d, rozliczenia z w\u0142asnymi grzechami. W jakim\u015b sensie tak\u0105 funkcj\u0119 pe\u0142ni pani ksi\u0105\u017cka \u201eMuzeum porzuconych sekret\u00f3w\u201d.<\/b><\/span><\/p>\n

Jeszcze za wcze\u015bnie, najpierw musimy odzyska\u0107 i umocni\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce my rzeczywi\u015bcie przez sto lat byli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c poza w\u0142asn\u0105 histori\u0105. Dopiero na pocz\u0105tku tego wieku zacz\u0119li\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o Wielkim G\u0142odzie. Proces tworzenia nowej to\u017csamo\u015bci, wolnej od postsowieckiego syndromu, przyspieszy\u0142 dzi\u0119ki Majdanowi, dzi\u0119ki konfrontacji z przemoc\u0105, dzi\u0119ki oporowi przeciwko agresji. Potrzebujemy jeszcze troch\u0119 czasu.\n<\/p><\/blockquote>\n

I na pewno te\u017c ukrai\u0144skiej pracy nad w\u0142asn\u0105 pami\u0119ci\u0105 nie pomaga wojna, w kt\u00f3rej propagandowo preparowana przez agresora pami\u0119\u0107 s\u0142u\u017cy za or\u0119\u017c w hybrydowych zmaganiach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zbli\u017ca si\u0119 rocznica Majdanu, w ci\u0105gu roku pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c troch\u0119 ciekawych opracowa\u0144. Warto zajrze\u0107 do \u015bwie\u017cej ksi\u0105\u017cki Andrew Wilsona \u201eUkraine Crisis. What It Means for the West”. Jeszcze bardziej zach\u0119cam do si\u0119gni\u0119cia po lektur\u0119 \u015bwietnego opracowania \u201eUkraina przed ko\u0144cem Historii. Szkice o polityce pa\u0144stw wobec pami\u0119ci” Tomasza Stryjka. Ksi\u0105\u017cka powstawa\u0142a jeszcze przed Rewolucj\u0105, dzi\u0119ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,21,56,15,20,49,120,95,124,78,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=985"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":991,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985\/revisions\/991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}