B\u0142\u0119dy j\u0119zykowe os\u00f3b ciesz\u0105cych si\u0119 uznaniem staj\u0105 si\u0119 norm\u0105, nowym wzorcem poprawno\u015bci. Kiedy w I po\u0142owie XIX wieku s\u0142aw\u0119 zdobyli poeci z Kres\u00f3w, ludzie z tzw. Polski Piast\u00f3w za\u0142amywali r\u0119ce, widz\u0105c, jakie b\u0142\u0119dy w pi\u015bmie pope\u0142nia Mickiewicz albo S\u0142owacki. Kto mia\u0142 szans\u0119 us\u0142ysze\u0107, jak ci wybitni tw\u00f3rcy m\u00f3wi\u0105, by\u0142 jeszcze bardziej zdziwiony. A jednak b\u0142\u0119dy pope\u0142niane przez wieszcz\u00f3w sta\u0142y si\u0119 norm\u0105 j\u0119zykow\u0105. Dzi\u015b tylko j\u0119zykoznawcy wiedz\u0105, na czym te b\u0142\u0119dy polega\u0142y. To ju\u017c historia.<\/p>\n
Pisz\u0119 o tym zjawisku, nie wiedz\u0105c, jak oceni\u0107 s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiedzia\u0142 Kamil Durczok w ostatnich Faktach TVN: „Czy buduj\u0105c, dosz\u0142o do zmarnowania publicznych pieni\u0119dzy?” (pytanie dotyczy\u0142o budowy peronu na stacji PKP we W\u0142oszczowie). Durczok jest dla mnie autorytetem. Chc\u0119 zatem wiedzie\u0107, czy m\u00f3wi\u0142 sam z siebie, czy po prostu czyta\u0142 tekst napisany przez kogo\u015b innego. Je\u017celi cytowane zdanie to s\u0142owa wielkiego dziennikarza, og\u0142aszam, \u017ce od dzisiaj te\u017c tak m\u00f3wi\u0119. Przestaj\u0105 tak\u017ce uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c, na czym polega b\u0142\u0119dne u\u017cycie imies\u0142owu (s\u0142owa Durczoka to klasyczny przyk\u0142ad tego typu b\u0142\u0119du), poniewa\u017c od 28 lutego 2007 roku b\u0142\u0105d zosta\u0142 publicznie pope\u0142niony przez wielki autorytet medialny, a zatem uniewa\u017cniony. Od dzisiaj nie ma b\u0142\u0119dnego u\u017cycia imies\u0142owu. Dzi\u0119kuj\u0119 Durczokowi, \u017ce uwolni\u0142 polonist\u00f3w od konieczno\u015bci t\u0142umaczenia dzieciakom, jak pisa\u0107 poprawnie zdania z imies\u0142owem. Koniec horroru. Trzeba szybko wyda\u0107 stosowne og\u0142oszenie i zmieni\u0107 zasady oceniania prac maturalnych.<\/p>\n
Gorzej, je\u015bli Durczok mechanicznie czyta\u0142 cudze s\u0142owa. Wtedy nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wprowadzeniu nowej regu\u0142y do j\u0119zyka polskiego, bo przecie\u017c autorytet m\u00f3wi\u0142 bezmy\u015blnie, tzn. nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad tym, co robi. Nie wiem, jaka jest prawda, dlatego prosz\u0119 redaktora Durczoka o pomoc. Jak to jest z informacjami, kt\u00f3re przedstawia w Faktach. To s\u0105 jego s\u0142owa czy nie? Mickiewiczowi i S\u0142owackiemu nie o\u015bmieli\u0142bym si\u0119 zada\u0107 takiego pytania, poniewa\u017c to byli ludzie wolni. M\u00f3wili tylko w\u0142asnym g\u0142osem, nie cudzym. Autorytetem w tamtych czasach m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 tylko cz\u0142owiek wolny. Niestety, dzisiaj nie mo\u017cna mie\u0107 pewno\u015bci, czy s\u0142awna posta\u0107 to w pe\u0142ni niezale\u017cna osobisto\u015b\u0107, czy zwyk\u0142a marionetka.<\/p>\n
Zanim wi\u0119c zaczniemy m\u00f3wi\u0107 s\u0142owami dzisiejszych wielkich ludzi, nale\u017ca\u0142oby sprawdzi\u0107, czyim j\u0119zykiem oni m\u00f3wi\u0105. Mo\u017ce za niekt\u00f3rymi z nich stoi ma\u0142y cz\u0142owieczek, kt\u00f3ry zawsze na czas przynosi karteczk\u0119 zatytu\u0142owan\u0105: „Oto s\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re mo\u017cesz dzi\u015b wypowiedzie\u0107 do swych fan\u00f3w”. Czy tak?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u0142\u0119dy j\u0119zykowe os\u00f3b ciesz\u0105cych si\u0119 uznaniem staj\u0105 si\u0119 norm\u0105, nowym wzorcem poprawno\u015bci. Kiedy w I po\u0142owie XIX wieku s\u0142aw\u0119 zdobyli poeci z Kres\u00f3w, ludzie z tzw. Polski Piast\u00f3w za\u0142amywali r\u0119ce, widz\u0105c, jakie b\u0142\u0119dy w pi\u015bmie pope\u0142nia Mickiewicz albo S\u0142owacki. Kto mia\u0142 szans\u0119 us\u0142ysze\u0107, jak ci wybitni tw\u00f3rcy m\u00f3wi\u0105, by\u0142 jeszcze bardziej zdziwiony. A jednak b\u0142\u0119dy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}