{"id":591,"date":"2008-11-07T22:21:53","date_gmt":"2008-11-07T21:21:53","guid":{"rendered":"http:\/\/chetkowski.blog.polityka.pl\/?p=591"},"modified":"2008-11-07T22:21:53","modified_gmt":"2008-11-07T21:21:53","slug":"bez-czechow-nie-mozna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/2008\/11\/07\/bez-czechow-nie-mozna\/","title":{"rendered":"Bez Czech\u00f3w nie mo\u017cna"},"content":{"rendered":"

Tylnymi drzwiami wprowadzam do kanonu szkolnego czeskich pisarzy, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce bez Czech\u00f3w nie mo\u017cna. Nie mo\u017cna uczy\u0107 literatury, nie wspominaj\u0105c o osi\u0105gni\u0119ciach naszych po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w. A wspomina\u0107 warto nie ze wzgl\u0119du na s\u0105siedztwo, tylko z powodu wielkiego dorobku czeskich pisarzy. Wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 uczniom, kt\u00f3rzy ko\u0144cz\u0105 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 i nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, jakie bogactwo mamy za miedz\u0105. Czesi to w literaturze pot\u0119ga. Niestety, bez pomocnej\u00a0d\u0142oni nauczyciela m\u0142odzie\u017c mo\u017ce tego skarbu nie zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n

Poda\u0142em dzi\u015b na tacy klasie ID wiersz Ji\u0159ego Kol\u00e1\u0159a <\/a>pt. „Ma\u015b\u0107 przeciw poezji” w pi\u0119knym t\u0142umaczeniu Leszka Engelkinga:<\/p>\n

Ma\u015b\u0107 przeciw poezji<\/a><\/p>\n

Wzi\u0105\u0107
\npi\u0119\u0107 gram\u00f3w \u015blepoty duchowej
\npi\u0119tna\u015bcie gram\u00f3w t\u0119poty
\ndwadzie\u015bcia gram\u00f3w \u0142ajdactwa
\ni dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 gram\u00f3w bezczelno\u015bci
\nWszystko dok\u0142adnie rozetrze\u0107 w mo\u017adzierzu pustki
\nt\u0142uczkiem impotencji
\nPotem dola\u0107 \u00f3sm\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tch\u00f3rzostwa
\ni podsma\u017cy\u0107 na patelni k\u0142amstwa
\nwysmarowanej podst\u0119pem
\npodlewaj\u0105c sprzedajn\u0105 nienawi\u015bci\u0105
\nNa ko\u0144cu wymiesza\u0107
\nnowym szlagierem i hymnem
\n\u017ceby nie by\u0142o zarazk\u00f3w rzeczywisto\u015bci
\nalbo prawdy \u017cycia
\nTen kto posmaruje si\u0119 t\u0105 ma\u015bci\u0105
\nnie potrzebuje si\u0119 ba\u0107
\n\u017ce kiedykolwiek dotknie go poezja<\/p><\/blockquote>\n

Ale \u017ceby nie by\u0142o zbyt s\u0142odko (Czesi lubi\u0105 przes\u0142odzi\u0107), doprawi\u0142em lekcj\u0119 gorzk\u0105 poezj\u0105 \u0142odzianina, Marka Czuku\u00a0<\/a>– nawiasem m\u00f3wi\u0105c\u00a0– mojego ulubionego poety. Na tacy poda\u0142em taki oto wiersz:<\/p>\n

Wariat, poeta…<\/a><\/p>\n

Poeta nie ma p\u0142ci.
\nNie jest rodzaju \u017ce\u0144skiego,
\nmo\u017ce by\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0105
\nalbo jak dziecko.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 POEMS
\nrzadko wyst\u0119puje w Europie.
\nDonoszono o licznych
\nprzypadkach w Japonii
\n(powi\u0119kszona \u015bledziona,
\nprzebarwienie, potliwo\u015b\u0107
\noraz pa\u0142eczkowato\u015b\u0107 palc\u00f3w).<\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 te\u017c nie ma
\np\u0142ci, a poezja jest
\nkobiet\u0105.<\/p><\/blockquote>\n

Uwa\u017cam, \u017ce nie mo\u017cna uczy\u0107 wiedzy o literaturze bez Czech\u00f3w i bez polskich wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy. „Wsp\u00f3\u0142czesnych” nale\u017cy rozumie\u0107 dos\u0142ownie, czyli „\u017cyj\u0105cych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z uczniami”. Mi\u0142osz nie jest ju\u017c poet\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnym, tak\u017ce Herbert to klasyk. Za\u0142apuj\u0105 si\u0119 R\u00f3\u017cewicz i Szymborska, ale jedn\u0105 nog\u0105, a nie wchodzi w gr\u0119 Baczy\u0144ski albo Tuwim. Jako klasycy mog\u0105 by\u0107, ale jako „tu i teraz” w \u017cadnym wypadku.<\/p>\n

Zrobi\u0142em ma\u0142y wy\u0142om w kanonie szkolnych lektur, rzecz zupe\u0142nie wyj\u0105tkow\u0105, niecodzienn\u0105. Normalnie to t\u0142umacz\u0119, \u017ce S\u0142owacki wielkim poet\u0105 by\u0142.\u00a0Od czasu do czasu\u00a0nawet robi\u0119 dzieciakom z tego kartk\u00f3wk\u0119. Niech wiedz\u0105, \u017ce S\u0142owackiego trzeba kocha\u0107, a czeskich poet\u00f3w ignorowa\u0107. Ale od \u015bwi\u0119ta mo\u017ce by\u0107 odwrotnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tylnymi drzwiami wprowadzam do kanonu szkolnego czeskich pisarzy, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce bez Czech\u00f3w nie mo\u017cna. Nie mo\u017cna uczy\u0107 literatury, nie wspominaj\u0105c o osi\u0105gni\u0119ciach naszych po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w. A wspomina\u0107 warto nie ze wzgl\u0119du na s\u0105siedztwo, tylko z powodu wielkiego dorobku czeskich pisarzy. Wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 uczniom, kt\u00f3rzy ko\u0144cz\u0105 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 i nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, jakie bogactwo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=591"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}