Wielu nauczycielom nie daje spokoju zachowanie kolegi ze szko\u0142y w Rykach. Dyskutujemy o tym nami\u0119tnie w pokoju nauczycielskim, rozmawiamy z przyjaci\u00f3\u0142mi, znajomymi, oceniamy i s\u0105dzimy. Zastanawiamy si\u0119, jak ka\u017cdy z nas by post\u0105pi\u0142 na miejscu kolegi, czyli w obliczu uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 \u017cadnych hamulc\u00f3w, aby atakowa\u0107 i zniewa\u017ca\u0107 swojego nauczyciela.<\/p>\n
Uczy\u0142em podobnych uczni\u00f3w, wi\u0119c wiem, \u017ce nie ma prostej recepty. Kolega, kt\u00f3remu wychowankowie ukradli telefon kom\u00f3rkowy, a przy okazji nie\u017ale naubli\u017cali, poinformowa\u0142 policj\u0119. W rezultacie ch\u0142opcy zostali wyrzuceni ze szko\u0142y,\u00a0nast\u0119pnie uznani za bohater\u00f3w przez \u015brodowisko przest\u0119pcze (usuni\u0119cie ze szko\u0142y uznano za chrzest bojowy) i nigdy ju\u017c do nauki nie powr\u00f3cili. Do dzi\u015b maj\u0105 problemy z prawem, siedzieli w wi\u0119zieniu za inne sprawy. Matka jednego z ch\u0142opc\u00f3w b\u0142aga\u0142a wtedy mojego koleg\u0119, aby darowa\u0142 jej synowi ten wybryk. To jednak nie by\u0142o takie proste. Machina administracyjna ju\u017c ruszy\u0142a i nie by\u0142o sposobu, aby j\u0105 zatrzyma\u0107. Poza tym ten nauczyciel nie chcia\u0142 wyj\u015b\u0107 na durnia. Do dzi\u015b ma wyrzuty sumienia, \u017ce przyczyni\u0142 si\u0119 do upadku moralnego tych ch\u0142opc\u00f3w (tzn. nie pom\u00f3g\u0142 im odbi\u0107 si\u0119 od dna, bo degeneratami ju\u017c byli).<\/p>\n
By\u0142em \u015bwiadkiem r\u00f3\u017cnych reakcji nauczycieli na wybryki uczni\u00f3w. Widzia\u0142em, jak wychowawca przyla\u0142, zreszt\u0105 mnie te\u017c si\u0119 zdarzy\u0142o fizycznie reagowa\u0107. Nawet rodzice prosili mnie, abym la\u0142 ich dzieci, bo sami ju\u017c nie daj\u0105 rady. I\u00a0– nie b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142\u00a0– la\u0142em, a\u017c z tego jako nauczyciel wyros\u0142em. Widzia\u0142em te\u017c, jak nauczyciele stosowali metody administracyjno-urz\u0119dnicze. Spisywali notatk\u0119 s\u0142u\u017cbow\u0105, znajdowali \u015bwiadk\u00f3w zdarzenia, doprowadzali do usuni\u0119cia ucznia ze szko\u0142y\u00a0– nie by\u0142o mowy o lito\u015bci. Sam zreszt\u0105 te\u017c stosowa\u0142em metod\u0119 na wyrzucenie ze szko\u0142y. Metody administracyjne mam w ma\u0142ym palcu, podobnie jak agresj\u0119.<\/p>\n
\u017badna z tych metod\u00a0– ani przylanie uczniowi, ani udupienie go w bia\u0142ych r\u0119kawiczkach\u00a0– nigdy nie napawa\u0142y mnie dum\u0105. Wyrzek\u0142em si\u0119 ich i staram si\u0119 nie stosowa\u0107. S\u0105 \u0142atwe i \u015bmiesznie proste w u\u017cyciu. Naj\u0142atwiej jest chwyci\u0107 kogo\u015b za \u0142eb i wyla\u0107 go na zbity pysk ze szko\u0142y. \u0141atwo te\u017c jest ucznia dobi\u0107 papierkami, przes\u0142uchaniami, radami pedagogicznymi, a w ko\u0144cu si\u0119 go pozby\u0107, zostawi\u0107 na drugi rok czy zrobi\u0107 mu co\u015b innego, aby zapami\u0119ta\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia. Zachowa\u0107 si\u0119 wobec agresywnego ucznia jak policjant lub jak urz\u0119dnik formalista jest bardzo \u0142atwo. To ka\u017cdy potrafi. A jednak nauczycielom powinny przy\u015bwieca\u0107 inne wzorce ni\u017c policjant i urz\u0119dnik formalista.<\/p>\n
Jakie postacie powinny by\u0107 wzorcem dla nauczycieli? Nie wiem, jak dla kogo, ale dla mnie niedo\u015bcig\u0142ymi wzorcami s\u0105 Chrystus, Gandhi i Korczak. Nie zachowuj\u0119 si\u0119 jak oni, ale bardzo bym chcia\u0142 i czasem pr\u00f3buj\u0119. Postawa nadstawiania drugiego policzka, niereagowania z\u0142em na z\u0142o, lecz dobrem, odrzucenie przemocy w kontaktach z lud\u017ami, pokazywanie swoim \u017cyciem, \u017ce mo\u017cna si\u0119 nie m\u015bci\u0107, \u017ce mo\u017cna wybaczy\u0107 nie raz, lecz nawet 77 razy tej samej osobie\u00a0– to s\u0105 idea\u0142y, do kt\u00f3rych warto d\u0105\u017cy\u0107, ale kt\u00f3re niezwykle trudno wciela\u0107 w \u017cycie. Niewielu jest doros\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 wybaczy\u0107, mimo \u017ce mog\u0105 si\u0119 zem\u015bci\u0107, potrafi\u0105 spokojnie przeczeka\u0107 agresj\u0119, mimo \u017ce mogliby narobi\u0107 agresorom k\u0142opot\u00f3w itd. A przecie\u017c warto na swojej drodze \u017cyciowej spotka\u0107 takich ludzi. To robi wra\u017cenie. Nie od razu, ale ma wp\u0142yw na przysz\u0142e zachowanie.<\/p>\n
Pewnego razu podczas studi\u00f3w, gdy by\u0142em potwornie zdenerwowany i pod wp\u0142ywem (problemy sercowe i zwyk\u0142a g\u0142upota), przystan\u0105\u0142 obok mnie na uniwersyteckim korytarzu profesor, starszy cz\u0142owiek. Przyjrza\u0142 mi si\u0119, a nast\u0119pnie zapyta\u0142, czy co\u015b mi jest, czy na kogo\u015b czekam. Odpowiedzia\u0142em bardzo wulgarnie, \u017ce nie czekam na niego i \u017ceby si\u0119 ode mnie odczepi\u0142 (relacjonuj\u0119 to bez wulgarno\u015bci, kt\u00f3rej by\u0142em wtedy sprawc\u0105). Profesor oniemia\u0142, chwil\u0119 sta\u0142 w os\u0142upieniu, a nast\u0119pnie spu\u015bci\u0142 oczy i odszed\u0142 bez s\u0142owa do swojego gabinetu. Sta\u0142em tam jeszcze godzin\u0119, a nast\u0119pnie poszed\u0142em doj\u015b\u0107 do siebie w akademiku. Od nast\u0119pnego dnia i w\u0142a\u015bciwie a\u017c do dzisiejszej chwili my\u015bl\u0119, dlaczego profesor nie zareagowa\u0142. Dlaczego nie wezwa\u0142 policji (mogli mnie sprawdzi\u0107 alkomatem), dlaczego nie poinformowa\u0142 dziekana, dlaczego nie wszcz\u0105\u0142 procedury wyrzucenia mnie z uczelni? Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce nic nie zrobi\u0142 i \u017ce zachowa\u0142 si\u0119 jak ofiara losu. Nieprawda, ten cz\u0142owiek zrobi\u0142 bardzo wiele. Wys\u0142ucha\u0142em p\u00f3\u017aniej wielu wyk\u0142ad\u00f3w tego cz\u0142owieka i uczestniczy\u0142em w licznych zaj\u0119ciach, jakie prowadzi\u0142, pozna\u0142em wyj\u0105tkow\u0105 osobowo\u015b\u0107 i wiedz\u0119 tego starszego \u0142agodnego pana, a dzi\u015b, gdy pisz\u0119 te s\u0142owa, \u0142za kr\u0119ci mi si\u0119 w oku. Nie chc\u0119 si\u0119 rozklei\u0107, wi\u0119c sko\u0144cz\u0119 wspomina\u0107.<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce nauczyciel z Ryk\u00f3w nie ma sobie absolutnie nic do zarzucenia. Jestem przekonany, \u017ce pokaza\u0142 on m\u0142odzie\u017cy osobowo\u015b\u0107 wyj\u0105tkow\u0105\u00a0– doros\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mimo z\u0142a wok\u00f3\u0142 siebie usi\u0142uje w spokoju prowadzi\u0107 lekcj\u0119. Niby nie robi nic, a w rzeczywisto\u015bci bardzo wiele. Szczerze go podziwiam. Nie by\u0142bym w stanie tak post\u0105pi\u0107 jak on, gdy\u017c jestem bardziej impulsywny i mniej panuj\u0119 nad sob\u0105. Jest mi jednak mi\u0142o wiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 nauczyciele, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 nie odp\u0142aca\u0107 z\u0142em za z\u0142o, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 cierpie\u0107 dla dobra innych, kt\u00f3rzy spokojnie szerz\u0105 najwy\u017csze warto\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce taka postawa zrobi\u0142a na uczniach wra\u017cenie i za jaki\u015b czas doceni\u0105 j\u0105 jako co\u015b niezwyk\u0142ego. A cho\u0107by nawet tylko jeden z jego uczni\u00f3w to doceni\u0142, to dla tego jednego warto tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 zachowa\u0107. Kto bowiem ratuje jednego cz\u0142owieka, ten ratuje ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n
O takiej postawie pisa\u0142 Fiodor Dostojewski w „Idiocie”, bo te\u017c \u015bwiat traktuje \u0142agodnych ludzi jak idiot\u00f3w. Tak te\u017c przedstawili nauczyciela z Ryk\u00f3w dziennikarze w wywiadzie, jakiego udzieli\u0142: zagubionego, niepewnego siebie, przepraszaj\u0105cego. Nie ma si\u0119 czego wstydzi\u0107. To raczej szko\u0142a, w kt\u00f3rej pan pracowa\u0142, powinna si\u0119 wstydzi\u0107. Nie tylko \u0142obuzy z lekcji, ale tak\u017ce dyrekcja, kt\u00f3ra teraz, gdy ma poparcie w\u0142adz, bierze sprawc\u00f3w z\u0142a za \u0142eb i wywala ze szko\u0142y. Wyrzucenie ze szko\u0142y to metoda bardzo skuteczna, ale ma ona niewiele wsp\u00f3lnego z pedagogik\u0105, lecz jest typowym makiawelizmem: osi\u0105ganiem celu bez ogl\u0105dania si\u0119 na \u015brodki. Nie tak si\u0119 powinno post\u0105pi\u0107 z tymi uczniami, nie tak. Ale raczej jak… No w\u0142a\u015bnie, jak kto?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wielu nauczycielom nie daje spokoju zachowanie kolegi ze szko\u0142y w Rykach. Dyskutujemy o tym nami\u0119tnie w pokoju nauczycielskim, rozmawiamy z przyjaci\u00f3\u0142mi, znajomymi, oceniamy i s\u0105dzimy. Zastanawiamy si\u0119, jak ka\u017cdy z nas by post\u0105pi\u0142 na miejscu kolegi, czyli w obliczu uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 \u017cadnych hamulc\u00f3w, aby atakowa\u0107 i zniewa\u017ca\u0107 swojego nauczyciela. Uczy\u0142em podobnych uczni\u00f3w, wi\u0119c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/661"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/661\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}