Zach\u0119cony przez Mcwala pragn\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 dzisiejszy wpis wyja\u015bnieniu, na czym polega tzw. nowa matura. Aby kto\u015b mnie nie oskar\u017cy\u0142, \u017ce jestem zwolennikiem tej formu\u0142y egzaminu, jasno i wyra\u017anie powiem, \u017ce jej nie popieram. Uczniowie bardziej znaliby si\u0119 na literaturze, w\u0105chaj\u0105c skarpety, kt\u00f3re pisarze nosili w ostatnich latach swojego \u017cycia, ni\u017c uczestnicz\u0105c w przygotowaniach do nowej matury. A jednak nie walcz\u0119 z wiatrakami. Skoro reforma edukacji zosta\u0142a przeprowadzona, staram si\u0119 uczy\u0107 po nowemu.<\/p>\n
Matura pisemna z j\u0119zyka polskiego dzieli si\u0119 na poziom podstawowy i rozszerzony. Ucze\u0144 od tego roku wybiera jeden z poziom\u00f3w. Test egzaminacyjny na obydwu poziomach sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Po pierwsze, z tekstu publicystycznego lub popularnonaukowego i powi\u0105zanych z nim kilkunastu pyta\u0144, na kt\u00f3re nale\u017cy udzieli\u0107 odpowiedzi. Po drugie, z fragmentu\/\u00f3w lektur, kt\u00f3ry\/e nale\u017cy szczeg\u00f3\u0142owo obja\u015bni\u0107, czyli zanalizowa\u0107 i zinterpretowa\u0107 (Jak to zrobi\u0107, wskazuje podany temat pracy stylistycznej). Do wyboru s\u0105 dwa tematy. Poziom rozszerzony powinien by\u0107 trudniejszy od poziomu podstawowego. Poza tym r\u00f3\u017cnicy nie ma \u017cadnej.<\/p>\n
Egzaminator sprawdza wyniki testu, tak\u017ce wypracowania, wed\u0142ug jednolitego na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119 klucza rozwi\u0105za\u0144 (tzw. rozwi\u0105zania wzorcowego, wymy\u015blonego przez autor\u00f3w testu). Je\u015bli czego\u015b nie ma w kluczu, egzaminator tego nie ocenia albo – gdy mu \u017cal ucznia – staje na g\u0142owie, jak przyzna\u0107 za to punkt. B\u0142\u0119dy merytoryczne nie obni\u017caj\u0105 oceny za prac\u0119 pisemn\u0105, mo\u017cna pisa\u0107 nawet najwi\u0119ksze bzdury, np. \u017ce Adam Mickiewicz by\u0142 dzia\u0142aczem Solidarno\u015bci i pisa\u0142 artyku\u0142y do ?Gazety Wyborczej?. Egzaminator tropi w pracy poprawne zdania, nie interesuj\u0105c si\u0119 bzdurami.<\/p>\n
Jak zauwa\u017cy\u0142 Piotr Wiro\u0144ski, cz\u0142onek Stowarzyszenia Innowator\u00f3w Edukacyjnych i nauczyciel z Krakowa, uczniowie rozpracowali zasady nowej matury na tyle, \u017ce nie widz\u0105 potrzeby „w og\u00f3le wraca\u0107 w powt\u00f3rkach do klasy pierwszej, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnie omawia si\u0119 poezj\u0119” (epoki do o\u015bwiecenia). W artykule „Demoralizuj\u0105cy efekt klucza” autor pisze, \u017ce uczniowie odkryli, i\u017c wystarczy powt\u00f3rzy\u0107 dramat i proz\u0119, poniewa\u017c „poezji na poziomie podstawowym po prostu nie ma!” Nowa matura rozwin\u0119\u0142a w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy praktyczne podej\u015bcie do lekcji – uczy\u0107 si\u0119 tylko tego, co b\u0119dzie na egzaminie. Nic dziwnego, \u017ce przy takim podej\u015bciu trzyletni\u0105 nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego w liceum z powodzeniem zast\u0105pi p\u00f3\u0142roczny kurs przygotowuj\u0105cy uczni\u00f3w tylko do rozwi\u0105zywania test\u00f3w.<\/p>\n
Stanis\u0142aw Bortnowski, znany i ceniony autorytet w dziedzinie nauczania j\u0119zyka polskiego, na temat nowej matury wypowiada\u0142 si\u0119 wielokrotnie, zawsze negatywnie. M. in. w artykule „Ha\u0144ba polonistyki” napisa\u0142: „Klucz powstaje w spos\u00f3b erudycyjny, uk\u0142adany mechanicznie. Suma ustale\u0144 znawc\u00f3w literatury daleko odbiega od sposobu uczniowskiego my\u015blenia. Fachowo\u015b\u0107 i dok\u0142adno\u015b\u0107 s\u0105 wa\u017cniejsze od zdrowego rozs\u0105dku, nie m\u00f3wi\u0105c o w\u0142asnym zdaniu, kt\u00f3rego uczeni (tw\u00f3rcy test\u00f3w) nie lubi\u0105”.<\/p>\n
Bortnowski pisze, i\u017c „z\u0142udna jest teza, \u017ce prace poprawiane wed\u0142ug klucza oceniane s\u0105 w ca\u0142ej Polsce identycznie i obiektywnie. Przecz\u0105 temu bardzo szczeg\u00f3\u0142owe badania Instytutu Spraw Publicznych pod kierunkiem Romana Dolady”. Dlatego MEN wprowadzi\u0142 przepis, \u017ce oceny egzaminatora nie mo\u017cna podwa\u017cy\u0107. „Centralna Komisja Egzaminacyjna – pisze Bortnowski – obawia si\u0119 krytyki swych rozwi\u0105za\u0144 i czuje l\u0119k przed ponownym zmierzeniem si\u0119 z opini\u0105 publiczn\u0105”. Gdy na jaw wyjd\u0105 b\u0142\u0119dy egzaminator\u00f3w zwi\u0105zane ze sprawdzaniem test\u00f3w, b\u0119dzie to koniec nowej matury. Na razie arkusze tkwi\u0105 bezpiecznie w szafach, ale jak wiemy, wszystkie szafy pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zostan\u0105 otwarte i b\u0119dzie afera.<\/p>\n
Jedynym problemem dla uczni\u00f3w jest opanowanie sztuki wstrzelania si\u0119 w klucz. Tej umiej\u0119tno\u015bci ucz\u0105 si\u0119 uczniowie zar\u00f3wno miernych, jak i renomowanych lice\u00f3w, przyszli studenci prawa, filologii, psychologii, jak i kandydaci na studia, gdzie wiedza polonistyczna jest drugorz\u0119dna.<\/p>\n
Witold Bobi\u0144ski, ceniony wyk\u0142adowca Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, w artykule „Pokolenie incognito w bramach uczelni” pisze: „Od wielu miesi\u0119cy, je\u015bli nie lat, \u015brodowiska polonist\u00f3w – nie tylko z wy\u017cszych uczelni – krytycznie, czasami DYSKWALIFIKUJ\u0104CO wypowiada\u0142y si\u0119 na temat sposobu oceniania maturalnych prac pisemnych, kt\u00f3ry sp\u0142aszcza wyniki, usuwa z pola widzenia zar\u00f3wno wybitno\u015b\u0107 pracy, jej oryginalno\u015b\u0107 czy erudycyjno\u015b\u0107, jak i jej kompromituj\u0105co niski poziom merytoryczny czy b\u0142\u0119dy rzeczowe. Je\u015bli zmiany nie zostan\u0105 wprowadzone, wydzia\u0142y i instytuty stan\u0105 wobec konieczno\u015bci urz\u0105dzania egzamin\u00f3w weryfikuj\u0105cych kompetencje absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich – je\u015bli nie przed podj\u0119ciem nauki, to w trakcie jej trwania. Gdzieniegdzie tak si\u0119 ju\u017c dzieje. Je\u015bli tak, to po co jedli\u015bmy t\u0119 \u017cab\u0119 (czyli now\u0105 matur\u0119)?”<\/p>\n
Uczenie si\u0119 – jak g\u0142osi pedagogika – to nabywanie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re zar\u00f3wno dla nauczyciela, jak i ucznia oznaczaj\u0105 zdobywanie czego\u015b wa\u017cnego. Dla nauczycieli akademickich i szkolnych nowa matura z j\u0119zyka polskiego to uczenie si\u0119, jak be\u0142kotem zapisywa\u0107 kartki papieru. Uczniom jak zwykle zale\u017cy na ocenach, wi\u0119c my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci, ale tylko tej najbli\u017cszej. Nowa matura czyni z ucznia chi\u0144sk\u0105 zabawk\u0119, kt\u00f3ra odtwarza monotonne nagranie (klucz odpowiedzi) dop\u00f3ki dzia\u0142a bateria (wizja matury). Bez baterii to tylko martwa kuk\u0142a – nie posiadaj\u0105ca \u017cadnych trwa\u0142ych umiej\u0119tno\u015bci. A szkoda, potencja\u0142 naszej m\u0142odzie\u017cy jest naprawd\u0119 wielki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zach\u0119cony przez Mcwala pragn\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 dzisiejszy wpis wyja\u015bnieniu, na czym polega tzw. nowa matura. Aby kto\u015b mnie nie oskar\u017cy\u0142, \u017ce jestem zwolennikiem tej formu\u0142y egzaminu, jasno i wyra\u017anie powiem, \u017ce jej nie popieram. Uczniowie bardziej znaliby si\u0119 na literaturze, w\u0105chaj\u0105c skarpety, kt\u00f3re pisarze nosili w ostatnich latach swojego \u017cycia, ni\u017c uczestnicz\u0105c w przygotowaniach do nowej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/chetkowski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}