W czteroletnim liceum uczniowie maj\u0105 obowi\u0105zek przeczyta\u0107 ok. 60 pozycji ksi\u0105\u017ckowych. Zbiory opowiada\u0144 liczy si\u0119 jako jedna lektura. Podobnie wiersze wybrane kilku poet\u00f3w \u2013 jedno dzie\u0142o. Do tego dochodzi ponad 20 ksi\u0105\u017cek zalecanych oraz p\u00f3\u0142 setki wskazanych. Je\u015bli uwzgl\u0119dnimy tylko rzeczy obowi\u0105zkowe i zalecane (mog\u0105 by\u0107 na maturze), wychodzi, \u017ce ucze\u0144 w roku musi przeczyta\u0107 20 ksi\u0105\u017cek, przewa\u017cnie tzw. koby\u0142.<\/p>\n
Takiej porcji dzie\u0142 nie da si\u0119 om\u00f3wi\u0107 metodami obecnie stosowanymi przez polonist\u00f3w. Nie ma sensu nawet pochyla\u0107 si\u0119 nad tekstami i bawi\u0107 si\u0119 w subtelne analizy oraz interpretacje, poniewa\u017c fizycznie si\u0119 nie da. Trzeba przecie\u017c Mi\u0142osza obrobi\u0107 w kwadrans, Szymborsk\u0105, R\u00f3\u017cewicza i Bia\u0142oszewskiego w p\u00f3\u0142 godziny. Tempo musia\u0142oby by\u0107 jak na wy\u015bcigach Formu\u0142y 1. Uczniowie nie tylko nie zapami\u0119taj\u0105 omawianych lektur, ale nawet ich nie zauwa\u017c\u0105.<\/p>\n
Na wszystko jest jednak spos\u00f3b. Nauczyciele chyba jeszcze nie wiedz\u0105, ale firmy szkol\u0105ce belfr\u00f3w ju\u017c tak, \u017ce w zreformowanej szkole b\u0119dziemy omawia\u0107 lektury nie jako dzie\u0142a artystyczne, nie jako literatur\u0119, ale ca\u0142kiem inaczej. Ledwo minister podpisa\u0142a podstaw\u0119 programow\u0105, a natychmiast dosta\u0142em propozycj\u0119 przeszkolenia si\u0119 w zakresie: \u201eRozwi\u0105zywania problem\u00f3w wychowawczych za pomoc\u0105 lektur\u201d. Nie \u015bmierdz\u0119 obecnie groszem, wi\u0119c nie skorzystam. Zastosuj\u0119 samokszta\u0142cenie.<\/p>\n
Omawianie lektur jako literatury zajmuje wiele czasu. Trzeba odnie\u015b\u0107 si\u0119 do epoki, biografii, gatunku, kontekstu artystycznego, filozoficznego, powi\u0105za\u0144 z wcze\u015bniejszymi i p\u00f3\u017aniejszymi dzie\u0142ami \u2013 naprawd\u0119 jest co robi\u0107. Natomiast sprowadzenie lektur do aspektu wychowawczego rozwi\u0105zuje problem. Ca\u0142ego \u201ePana Tadeusza\u201d mo\u017cna wtedy sprowadzi\u0107 do kilku zalece\u0144: \u201eJedz bigos, pij polsk\u0105 w\u00f3dk\u0119, nie pomyl starszej kobiety z m\u0142od\u0105, m\u015bcij si\u0119 za krzywdy, ale przebaczaj tym, co szczerze \u017ca\u0142uj\u0105, nie sp\u00f3\u017aniaj si\u0119 na polowania, kochaj nasze wojsko, uwa\u017caj na Ruskich\u201d. Na om\u00f3wienie eposu t\u0105 metod\u0105 wystarczy mi niepe\u0142na godzina. Ko\u0144cowe pi\u0119\u0107 minut mog\u0119 wi\u0119c po\u015bwi\u0119ci\u0107 na przypomnienie pacierza.<\/p>\n