O Warakomskiej, Wosiu, Sroczy\u0144skim i Beczek.
\n
\nPo artykule przedstawiaj\u0105cym propozycj\u0119 nie do odrzucenia dla lewicy, by w jaki\u015b niedoprecyzowany spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z PiS, pozycja Rafa\u0142a Wosia w redakcji POLITYKI zachwia\u0142a si\u0119. Ledwie kilka tygodni p\u00f3\u017aniej Rafa\u0142 Wo\u015b og\u0142osi\u0142 zako\u0144czenie wsp\u00f3\u0142pracy z tygodnikiem. Nie min\u0105\u0142 tydzie\u0144, by wydawcy portalu Gazeta.pl zdecydowali si\u0119 na zamkni\u0119cie dzia\u0142u Opinie, kt\u00f3rym tekst Wosia opublikowa\u0142 redaktor Grzegorz Sroczy\u0144ski (z kt\u00f3rym umowy nie rozwi\u0105zano). Nikt nie zajmuje si\u0119 losem jego wsp\u00f3\u0142pracownicy z redakcji Wiktorii Beczek. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, czy\u015bcicielski impet porwa\u0142 za sob\u0105 tak\u017ce Dorot\u0119 Warakomsk\u0105, redaktork\u0119 audycji publicystycznych TOK FM i zarazem prezesk\u0119 Stowarzyszenia Kongres Kobiet, zawieszon\u0105 w odpowiedzi na poparcie przez Kongres kandydatury Rafa\u0142a Trzaskowskiego na prezydenta Warszawy.<\/p>\n
To prawda, \u017ce polskie Prawo prasowe nakazuje dziennikarzom pisanie prawdy. Ale te\u017c nigdzie nie definiuje, czym jest prawda. Tymczasem od daty uchwalenia ustawy, czyli 26 stycznia 1984 r. (tak! A cz\u0142owiek by si\u0119 spodziewa\u0142, \u017ce politycy znowelizuj\u0105 t\u0119 ustaw\u0119 cho\u0107by po to, \u017ceby pozby\u0107 si\u0119 \u017ale kojarz\u0105cej si\u0119 daty…), multidyscyplinarne badania dowiod\u0142y nie tylko, \u017ce obiektywizm – potocznie rozumiany jako narz\u0119dzie dochodzenia do prawdy, prosz\u0119 si\u0119 nie \u015bmia\u0107 – jest niemo\u017cliwy do osi\u0105gni\u0119cia, ale te\u017c, \u017ce w wielu przypadkach wym\u00f3g obiektywizmu jest w istocie przemoc\u0105 w\u0142adzy w przebraniu – kiedy np. wi\u0105\u017ce si\u0119 z wykluczeniem spod dyskusji budz\u0105cych emocje temat\u00f3w dotycz\u0105cych mniejszo\u015bci lub kobiet. Nie wiadomo te\u017c, jak wym\u00f3g \u201eprawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk\u201d z artyku\u0142u 6 p. 1 pogodzi\u0107 z poszanowaniem r\u00f3\u017cnic \u201epod wzgle\u0328dem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw\u201d z artyku\u0142u 2, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o zadaniu \u201erzetelnego informowania\u201d na\u0142o\u017conym na pras\u0119 w artykule 1. W paradygmacie postmodernistycznym, w kt\u00f3rym umieszczaj\u0105 nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 historycy idei, prawda w oczywisty spos\u00f3b wyp\u0142ywa z przyj\u0119tej postawy i za\u0142o\u017ce\u0144, trudno wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 o rzetelnym informowaniu o czymkolwiek innym ni\u017c w\u0142asnym stanowisku redakcji. Skomplikowane! Troch\u0119 jak rozumienie zjawisk fizycznych po teorii wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina, nieprawda\u017c?<\/p>\n
Tak wi\u0119c podstawa prawna jest niejasna i w sumie nic dziwnego, \u017ce nigdy dot\u0105d nie przeprowadzono tak szerokiej akcji eliminowania g\u0142os\u00f3w jednoznacznie popieraj\u0105cych jak\u0105\u015b opcj\u0119 polityczn\u0105. Obecne Prawo prasowe nie daje podstaw do problematyzowania politycznych zaanga\u017cowa\u0144 dziennikarzy. Z drugiej jednak strony postmodernistyczne rozumienie prawdy uczy nas, \u017ce pe\u0142en rozdzia\u0142 opinii i fakt\u00f3w nie jest mo\u017cliwy. Co oznacza, \u017ce w praktyce r\u00f3wnie\u017c opinie s\u0105 przynajmniej do pewnego stopnia we w\u0142adaniu fakt\u00f3w (czymkolwiek by nie by\u0142y). Dlatego wygl\u0105da na to, \u017ce obowi\u0105zek rzetelnego informowania powinien rozci\u0105ga\u0107 si\u0119 na dzia\u0142y opinii.<\/p>\n
W tym miejscu powinnam zaznaczy\u0107, \u017ce m\u00f3j osobisty stosunek do opinii Rafa\u0142a Wosia jest negatywny. Moje rozumienie proces\u00f3w politycznych jest takie, \u017ce postulowana przez niego wsp\u00f3\u0142praca lewicy z rz\u0105dz\u0105cym dzi\u015b PiS by\u0142aby co najmniej problematyczna. W tek\u015bcie \u201eLewica i kwestia spo\u0142eczna\u201d zam\u00f3wionym przez Krytyk\u0119 Polityczn\u0105 wy\u0142o\u017cy\u0142am ju\u017c jaki\u015b czas temu, dlaczego – w moim przekonaniu – wyklucza to aksjomatyka (fundamentalne za\u0142o\u017cenia i warto\u015bci) przyj\u0119ta przez oba skrzyd\u0142a. Ale te\u017c dziwi mnie za\u0142o\u017cenie, \u017ce tego rodzaju wsp\u00f3\u0142praca by\u0142aby w praktyce mo\u017cliwa, skoro obserwacja \u017cycia politycznego pokazuje, \u017ce dzisiejsi rz\u0105dz\u0105cy nie maj\u0105 wielkiego szacunku dla uk\u0142ad\u00f3w czy um\u00f3w. Je\u015bli potrafi\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 wbrew episkopatowi, to co dopiero zrobiliby takiej lewicy? Dlatego wydaje mi si\u0119, \u017ce zar\u00f3wno autor tej opinii, jak i redaktor, kt\u00f3ry j\u0105 opublikowa\u0142, nie wywi\u0105zali si\u0119 z zobowi\u0105zania do rzetelnego informowania, prezentuj\u0105c propozycj\u0119, kt\u00f3ra ze swej istoty jest kontrfaktyczna.<\/p>\n
Ale z drugiej strony: czy\u017cby to oni pierwsi?<\/p>\n
Nie czuj\u0105c si\u0119 wi\u0119c kompetentna, by wnika\u0107 w personalne decyzje nie moich redakcji, postaram si\u0119 zastanowi\u0107, jakie rozwi\u0105zanie ja sama uzna\u0142abym za optymalne. Nie jestem do ko\u0144ca przekonana, czy likwidowanie ca\u0142ego dzia\u0142u Opinie jest najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 strategi\u0105 – to troch\u0119 jak zawiesi\u0107 przyznanie nagrody publicznego Radia Gda\u0144sk dla najd\u0142u\u017cej oklaskiwanego filmu w Gdyni, \u017ceby nie posz\u0142a ona do tw\u00f3rc\u00f3w wk\u0142adaj\u0105cego kij w mrowisko filmu Kler. Jeszcze kilka takich lat i w tym kraju ju\u017c nic nie zostanie.<\/p>\n
Warto si\u0119 jednak zastanowi\u0107, co sta\u0142o si\u0119 ze \u015brodowiskow\u0105 kontrol\u0105 jako\u015bci. Czemu na g\u0142owy Wosia ze Sroczy\u0144skim nie posypa\u0142y si\u0119 gromy innych publicyst\u00f3w? To przecie\u017c dotyka nas wszystkich, kiedy kto\u015b wciska kity lub forsuje ekstrawaganckie tezy – to my powinni\u015bmy si\u0119 jako\u015b ustosunkowa\u0107, wykaza\u0107 kontrfaktyczno\u015b\u0107, zaproponowa\u0107 alternatywn\u0105 syntez\u0119.<\/p>\n
Wiem, \u017ce mnie na to po prostu nie sta\u0107. Uwa\u017cna, merytoryczna krytyka wymaga dobrego researchu. W przypadku redaktora Wosia – np. czytania ksi\u0105\u017cek w obcych j\u0119zykach, na kt\u00f3re lubi si\u0119 powo\u0142ywa\u0107. Przeczytawszy ca\u0142ego Yasch\u0119 Mounka, autora, kt\u00f3ry rozwija w swojej ksi\u0105\u017cce \u201ePeople vs. Democracy\u201d tez\u0119 o polaryzacji na niedemokratyczne liberalizmy z jednej strony, a nieliberalne demokracje z drugiej – wiem, \u017ce streszczenie, kt\u00f3re daje Wo\u015b (\u017ce w zwi\u0105zku z t\u0105 tendencj\u0105 demokratyczne jest wsp\u00f3\u0142pracowanie z wrogami liberalizmu), jest co najmniej naci\u0105gni\u0119te – Mounk rekonstruuje poprzedzaj\u0105ce PiS przypadki nieliberalnych demokracji i pokazuje, jak z biegiem czasu demokratyczny element ulega niemal ca\u0142kowitej erozji. Jednak wy\u0142o\u017cenie tego wymaga powrotu do g\u0119stej, naukowej ksi\u0105\u017cki, pracy translatorskiej nad odpowiednimi fragmentami i g\u0142\u00f3wkowania, jak to wszystko wcisn\u0105\u0107 w publicystyczne rozmiary i atrakcyjn\u0105 form\u0119. A jednocze\u015bnie tego rodzaju teksty, cho\u0107 nies\u0142ychanie potrzebne dla jako\u015bci debaty publicznej, nie \u201eklikaj\u0105 si\u0119\u201d. Je\u015bli je kto\u015b zam\u00f3wi, to b\u0119dzie to niszowy portal z r\u00f3wnie niszowymi stawkami, a i to by\u0142oby ca\u0142kiem nie\u017ale. Z takim tematem najprawdopodobniej sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 wpisem na bloga. A kogo dzi\u015b sta\u0107 na kilka dni pracy, \u017ceby napisa\u0107 co\u015b na blogaska?<\/p>\n
Chcia\u0142abym, \u017ceby obok profesjonalnego fact-checkingu, kt\u00f3ry przynajmniej troch\u0119 porz\u0105dkuje obszary dziennikarstwa i reporta\u017cu, powsta\u0142y przestrzenie umo\u017cliwiaj\u0105ce krytyczn\u0105 debat\u0119 publicystyczn\u0105. Chcia\u0142abym wykonywa\u0107 moj\u0105 prac\u0119 rzetelnie i kompetentnie za takie pieni\u0105dze, \u017ceby sta\u0107 mnie by\u0142o nie tylko na kupowanie wa\u017cnych ksi\u0105\u017cek, ale i na ich uwa\u017cn\u0105 lektur\u0119 oraz na sensowne, aktualne i pog\u0142\u0119bione pisanie o dzisiejszym \u015bwiecie. Tak si\u0119 jednak sk\u0142ada, \u017ce wydawcy chyba wol\u0105 likwidowa\u0107 kolejne przestrzenie demokratycznej, dobrze poinformowanej debaty, ani\u017celi w ni\u0105 inwestowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Warto si\u0119 jednak zastanowi\u0107, co sta\u0142o si\u0119 ze \u015brodowiskow\u0105 kontrol\u0105 jako\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=371"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":381,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/371\/revisions\/381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/czarnacka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}