Piotr Szumlewicz jest przewodnicz\u0105cym Zwi\u0105zku Zawodowego Zwi\u0105zkowa Alternatywa \u2013 m\u0142odej, ale pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cej organizacji zrzeszaj\u0105cej pracownik\u00f3w z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w nieodnajduj\u0105cych si\u0119 w polityce du\u017cych central.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Poniewa\u017c wci\u0105\u017c nie jest jasne, czy poradzili\u015bmy sobie z pandemi\u0105, ale te\u017c czy panujemy nad jej skutkami dla gospodarki, staram si\u0119 rozmawia\u0107 z organizacjami pracowniczymi o tym, jak Polska wygl\u0105da w ich optyce. Z Piotrem rozmawiamy o tarczach antykryzysowych, dialogu spo\u0142ecznym w Polsce i mo\u017cliwo\u015bciach, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105cy, jak si\u0119 wydaje, staraj\u0105 si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 zaprzepa\u015bci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017ce centrale zwi\u0105zkowe (OPZZ, Solidarno\u015b\u0107) chwal\u0105 si\u0119, \u017ce wynegocjowa\u0142y z rz\u0105dem zmiany w tarczy antykryzysowej i doprowadzi\u0142y do usuni\u0119cia najbardziej antypracowniczych zapis\u00f3w. Ale tarcza nie rozwi\u0105za\u0142a mn\u00f3stwa problem\u00f3w, wiele innych stworzy\u0142a. Czy rozradowane twarze szef\u00f3w najwi\u0119kszych central wystarcz\u0105, \u017ceby uspokoi\u0107 pracownik\u00f3w?<\/strong> Niestety, taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie jest wykluczona, co wynika z faktu, \u017ce w Polsce dialog spo\u0142eczny jest fasadowy. W\u0142adza udaje, \u017ce s\u0142ucha najwi\u0119kszych central zwi\u0105zkowych, a centrale udaj\u0105, \u017ce s\u0105 sprawcze. Trudno na powa\u017cnie traktowa\u0107 deklaracje OPZZ, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 do czego\u015b przekona\u0107 rz\u0105d, bo rz\u0105d nie interesuje si\u0119 stanowiskami OPZZ. Solidarno\u015b\u0107 ma znacznie wi\u0119kszy wp\u0142yw na pisowsk\u0105 w\u0142adz\u0119, ale nie pojmuj\u0119 dumy Piotra Dudy, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce antykryzysowe tarcze rz\u0105du oferuj\u0105 bardzo niewiele pracownikom. Mam wra\u017cenie, \u017ce najwi\u0119ksze centrale maj\u0105 defensywne podej\u015bcie do kryzysu. Broni\u0105 swojej silnej pozycji w niekt\u00f3rych zak\u0142adach, ale nie przedstawiaj\u0105 \u017cadnych alternatyw wobec polityki rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n Jakie jest stanowisko Zwi\u0105zkowej Alternatywy zar\u00f3wno wobec najnowszej tarczy, jak i poprzedzaj\u0105cych j\u0105 rozwi\u0105za\u0144?<\/strong> Ponadto rz\u0105d da\u0142 zielone \u015bwiat\u0142o do znacznego skr\u00f3cenia minimalnego odpoczynku dobowego i tygodniowego. Dopuszczono te\u017c znaczne wyd\u0142u\u017cenie okres\u00f3w rozliczeniowych czasu pracy. Gdy rz\u0105d Donalda Tuska przyjmowa\u0142 podobne rozwi\u0105zanie, du\u017ce centrale protestowa\u0142y, a nawet zawiesi\u0142y sw\u00f3j udzia\u0142 w Komisji Tr\u00f3jstronnej. Dzisiaj jak zahipnotyzowane akceptuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 antypracowniczych decyzji.<\/p>\n\n\n\n W praktyce rz\u0105d nie rozwi\u0105zuje kluczowych problem\u00f3w polskiego rynku pracy, a wr\u0119cz tworzy nowe. Nie ogranicza um\u00f3w niestandardowych, nie zwi\u0119ksza stabilno\u015bci zatrudnienia, nie poprawia bezpiecze\u0144stwa pracy, nie zmniejsza nier\u00f3wno\u015bci dochodowych, nie wprowadza mechanizm\u00f3w partycypacji pracownik\u00f3w w podejmowaniu decyzji, nie tworzy miejsc pracy. Na dodatek kolejne tarcze przyzwalaj\u0105 na daleko posuni\u0119ty wzrost elastyczno\u015bci na rynku pracy i obci\u0105\u017caj\u0105 kosztami kryzysu pracownik\u00f3w. Naprawd\u0119 nie ma z czego si\u0119 cieszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zkowa Alternatywa, podobnie jak Inicjatywa Pracownicza, broni praw pracownik\u00f3w, kt\u00f3rym trudno by\u0142oby si\u0119 odnale\u017a\u0107 w tradycyjnych zwi\u0105zkach np. ze wzgl\u0119du na niestandardowe formy zatrudnienia. Wp\u0142yw obecnego kryzysu na ich sytuacj\u0119 jest zapewne jeszcze powa\u017cniejszy ni\u017c u etatowc\u00f3w? Jakie s\u0105 nastroje?<\/strong> Niestety PiS, wbrew obietnicom wyborczym, nie ograniczy\u0142 \u015bmieciowych form zatrudnienia, a za rz\u0105d\u00f3w Mateusza Morawieckiego dosz\u0142o wr\u0119cz do wzrostu ich skali. Tymczasem naszym zdaniem kryzys to \u015bwietna okazja, aby radykalnie ograniczy\u0107 niestandardowe formy zatrudnienia. Dlatego zaproponowali\u015bmy m.in. abolicj\u0119 dla pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy zamieniliby \u015bmieci\u00f3wki na etaty. Pracodawca nie musia\u0142by p\u0142aci\u0107 zaleg\u0142ych sk\u0142adek ani kar za niezgodne z prawem unikanie etatu, a nawet otrzyma\u0142by wsparcie od pa\u0144stwa \u2013 tyle \u017ce musia\u0142by zamieni\u0107 umow\u0119 cywilno-prawn\u0105 na etat. Niestety wiele wskazuje na to, \u017ce rz\u0105d chce i\u015b\u0107 w przeciwnym kierunku. W PLL LOT zamiast wesprze\u0107 pracownik\u00f3w etatowych, zarz\u0105d firmy sprawia wra\u017cenie, jakby d\u0105\u017cy\u0142 do pozostawienia wy\u0142\u0105cznie pracownik\u00f3w na samozatrudnieniu. Obawiamy si\u0119 wi\u0119c, \u017ce epidemia doprowadzi do dalszego wzrostu elastyczno\u015bci na rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n Trudno o dobre nastroje, gdy ludzie momentalnie trac\u0105 prac\u0119 i doch\u00f3d, ale uzwi\u0105zkowienie segment\u00f3w rynku pracy, gdzie dominuj\u0105 umowy niestandardowe, jest dla nas jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce Mateusz Morawiecki od pocz\u0105tku nie chcia\u0142 wprowadzi\u0107 kontrowersyjnych rozwi\u0105za\u0144 zawartych w Tarczy 3.0, kt\u00f3re s\u0105 zreszt\u0105 sprzeczne z Kodeksem pracy. Chodzi\u0142o raczej o wybadanie gruntu i za jaki\u015b czas przyj\u0119cie cz\u0119\u015bci z nich z zastrze\u017ceniem, \u017ce zak\u0142adowo mog\u0105 one by\u0107 wprowadzone wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 czasowej obni\u017cki p\u0142ac, zawieszenia funkcjonowania Zak\u0142adowego Funduszu \u015awiadcze\u0144 Socjalnych czy wyd\u0142u\u017cenia czasu pracy. By\u0142yby to bardzo z\u0142e rozwi\u0105zania, bo je\u015bli zwi\u0105zki zawodowe mia\u0142yby firmowa\u0107 rozwi\u0105zania niekorzystne dla ca\u0142ej za\u0142ogi, wp\u0142yw takich decyzji na wizerunek organizacji zwi\u0105zkowych by\u0142by fatalny.<\/p>\n\n\n\n
My jeste\u015bmy bardzo rozczarowani wszystkimi tarczami antykryzysowymi i nie zgadzamy si\u0119 z kierunkiem walki z kryzysem, jaki przyj\u0119\u0142a w\u0142adza. Ju\u017c w swoich pierwszych pakietach propozycji rz\u0105d zaproponowa\u0142 du\u017ce dop\u0142aty dla firm przy jednoczesnej obni\u017cce p\u0142ac dla pracownik\u00f3w. A wi\u0119c jako podatnicy mamy dop\u0142aca\u0107 pracodawcom, kt\u00f3rzy sami nie musz\u0105 sobie obni\u017ca\u0107 pensji, ale zgodnie z prawem zmniejsz\u0105 p\u0142ace dla za\u0142\u00f3g!<\/p>\n\n\n\n
Kryzys dobitnie pokaza\u0142, jak patologiczne s\u0105 umowy cywilno-prawne i jak szkodliwy maj\u0105 wp\u0142yw na rynek pracy. O ile kolejne wersje tarczy antykryzysowej w jakiej\u015b mierze wspomagaj\u0105 pracownik\u00f3w etatowych, a tym bardziej przedsi\u0119biorc\u00f3w, o tyle wsparcie dla pracownik\u00f3w na \u015bmieci\u00f3wkach jest marginalne. W ostatnich tygodniach zg\u0142asza si\u0119 do nas wielu pracownik\u00f3w pracuj\u0105cych w ramach um\u00f3w o dzie\u0142o b\u0105d\u017a zlecenie, kt\u00f3rzy prosz\u0105 o udzielanie pomocy w indywidualnych sprawach. Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy os\u00f3b zatrudnionych w gastronomii, ochronie czy mediach, kt\u00f3re co miesi\u0105c podpisuj\u0105 umow\u0119 cywilno-prawn\u0105, nie mog\u0105 liczy\u0107 na \u017cadne wsparcie. Z dnia na dzie\u0144 pozostaj\u0105 bez pracy i dochodu. Nie ma tu \u017cadnych okres\u00f3w przej\u015bciowych, tylko b\u0142yskawiczne popadni\u0119cie w ub\u00f3stwo.<\/p>\n\n\n\n